Een vriend van me let beter op dan ik als hij luistert naar debatten in de Tweede Kamer. Voor Commissievergaderingen zal hetzelfde voor hem gelden: een oplettende luisteraar. Een lukraak voorbeeldje van attente oren? Marianne Thieme (PvdD) in 2011 in een debat ter voorbereiding op een Europese Top in dat jaar: “Maar we willen geen belasting betalen voor enorme noodfondsen, voor enorme Europese instituten waarvan u ons voortdurend bezweert dat ze ons zoveel voordeel opleveren, maar waarvan wij alleen maar merken dat wij moeten bezuinigen om ze in stand te houden.”

Wat zegt mevrouw Thieme daar van premier Rutte? Hij bezweert ons voortdurend dit en dat.

Wie Van Dale raadpleegt voor de precieze inhoud van het werkwoord bezweren – bezwoer – bezworen komt direct in aanraking met religieuze of pseudo-religieuze sferen, kortom de wereld van geloof en bijgeloof. Kort opgesomd: een eed afleggen, onder aanroeping van God iets betogen, door magie oproepen en langs die weg iets sussen, zoals angsten bezweren. Religie en wat daar aan kan doen denken. Misschien denkt iemand van de Partij voor de Dieren aan zoiets:

Dat laatste (door magie oproepen en langs die weg iets sussen, zoals angsten bezweren) moet Marianne Thieme hier bedoeld hebben of op z’n minst gesuggereerd. En dan zoiets bezweren door telkens weer hetzelfde te zeggen?

In 2012 haalt Klaas Dijkhoff (VVD) een voorbeeld uit de gokwereld: “Hij gooit op de roulettetafel steeds alles op rood, hij leent bij ieder verlies opnieuw en bezweert dat het balletje best wel eens een keer goed valt.”

Hier is het lastig om iets anders te veronderstellen dan dat bezweren een ander woord is voor het bijna gelijkluidende beweren. Hetzelfde gebeurt in 2014 als Sharon Gesthuizen (SP) in de richting van de VVD zegt: “(….) een liberale minister van een partij die bij hoog en laag bezweert dat ze er is voor de ondernemers in ons land.” Bij hoog en laag beweren is gewoon Nederlands, bezweren toch niet?

Voor wie wil: beweren en zweren zijn opgeteld tot bezweren – een werkwoord waarin beide elementen doorklinken, door het ene werkwoord ‘iets met grote stelligheid zeggen’ en door het andere iets van plechtigheid, magie ontstaat de nieuwe betekenis ‘iets met grote stelligheid zeggen’.

Een fusie zogezegd, sámen sterker.

Dit stuk verscheen eerder op het weblog van Siemon Reker.