Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO) heeft de aanvraag voor een Senior onderzoeksproject fundamenteel onderzoek door Youri Desplenter (Universiteit Gent) en Anna Dlabačová (Universiteit Leiden) goedgekeurd.

In het project Tracing the Origins of the Bible in Dutch: The Earliest Middle Dutch Translations of Biblical Texts (c. 1200–1350) zal een team van onderzoekers zich voor het eerst diepgaand buigen over de vraag of de dertiende- en vroegveertiende-eeuwse Middelnederlandse vertalingen van bijbelteksten zoals de Psalmen, de Apocalyps of de Evangeliën al dan niet onderling verbonden zijn. Vacatures voor een PhD-onderzoeker en (een) postdoc(s) zullen in de komende maanden worden gepubliceerd.     

Lang voor de zogenaamde Hernse Bijbelvertaler rond 1360 aan de eerste bijna volledige Nederlandse vertaling van de Bijbel begon, waren er al verschillende bijbelteksten naar het Middelnederlands vertaald. Die werden in verschillende mate door de Hernse Bijbelvertaler gebruikt. Ondanks hun evidente belang is er weinig bekend over de precieze context waarin de vroegste vertalingen ontstonden. Recent onderzoek heeft wel aangetoond dat de meeste in de dertiende eeuw werden gemaakt, met name in de westelijke regio van het graafschap Vlaanderen.

Dit biedt de mogelijkheid om deze vertalingen synchroon – in relatie tot elkaar – te gaan bestuderen, en dus niet, zoals in het verleden, enkel binnen de ontwikkeling van hun ‘genre’ (Psalmvertalingen, Apocalypsvertalingen, …). Zo’n synchrone analyse zal daarnaast helpen om te bepalen of het om originele Middelnederlandse vertalingen gaat of dat het bewerkingen van Franse of Duitse versies zijn. Ook kan ze licht werpen op de relatie tot andere Middelnederlandse teksten met een bijbelse inhoud uit dezelfde periode en regio, zoals Jacob van Maerlants Rijmbijbel (ca. 1270). Op die manier wil dit project voor het eerst een coherent beeld schetsen van de dertiende-eeuwse bijbelvertaling in de Lage Landen.