Confuc (27)
– Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen?
– De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan.
Als je de taal niet goed gebruikt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Maar wat gebeurt er als je niets zegt, terwijl je wel iets moet zeggen?
De afgelopen weken hebben zo’n 175.000 leerlingen van groep 8 een doorstroomtoets gemaakt. Daarvoor wordt druk geoefend. Want een mooie score opent de poort naar een school die weer een poort opent naar een mooie toekomst. Je zou denken dat de toetsvoorbereiding plaatsvindt op de basisschool. Nee, bijna dertig procent van de ouders geeft geld uit aan bijles. Bij ouders met een migratieachtergrond gaat het zelfs richting vijftig procent. Zijn het alleen hoogopgeleide ouders die de score van hun kind nog willen opkrikken? Nee, lager opgeleide, ik bedoel praktisch geschoolde ouders maken even veel gebruik van bijlesinstituten.
Beterbrein, Bolleboos, IQ-boost, een bijles-instituut is snel opgericht. En soms mag dan ook nog gebruikgemaakt worden van leslokalen die na schooltijd toch leeg staan. Sterker nog: schooldirecteuren denken dat ze met deze ‘gastvrijheid’ een positief signaal afgeven. Ik las een verslag van een bijspijkercursus voor de doorstroomtoets. Ouders betalen voor vier bijeenkomsten €360. Het groepje bestond uit een zeven leerlingen. Dat is dus 7×90 = €630 per bijeenkomst. Dat krijgt de ‘bijlesjuf’ niet. Nee, die is opgehouden in het reguliere onderwijs omdat zij ‘leerlingen niet genoeg aandacht kon geven’. En bovendien geven deze werkuren veel minder rompslomp. De bijlesjuf heeft zelf toetsen gemaakt met ChatGPT, en zorgt er vooral voor dat alles ‘spelenderwijs’ verloopt. De leerlingen mogen om de beurt juf of meester zijn die uitleg geeft. Ze krijgen de volgende adviezen: ‘Rustig de vraag lezen’ en ‘Deel de tekst in kleine stukjes, dan lijkt die minder lang.’ Kennelijk wordt dat op school niet gezegd.
Waarom laten wij dit toe als samenleving? Als je oefent met IQ-testen dan gaat je IQ waarschijnlijk wel een paar punten omhoog. Maar ben je dan ook slimmer? Als het koud is in een kamer, wordt het dan warmer als je een aansteker onder de thermostaat houdt?
Aan het Ministerie van Onderwijsformulieren,
Onze Grondwet zegt in artikel 23, lid 1: ‘Het onderwijs is een voorwerp van de aanhoudende zorg der regering.’ Daarom roep ik u, verantwoordelijke bewindspersoon, op om uw zorg uit te spreken over:
- de bijlescultuur als business-model;
- de toetstraining als wensdenken van ouders;
- de ‘opgetrainde’ toetsuitslag waardoor een kind toegang krijgt tot een níét-passende school;
- de overdreven aandacht voor toetsuitslagen en prestatiemeetmomenten.
Ministerie van Onderwijsformulieren, schrijf een brief die begint met: Een kamer wordt niet warm als je een vlammetje onder de thermostaat houdt. Een kind krijgt geen passend onderwijs door extra training in het maken van een toets. Een toets is een diagnose, geen medicijn.
Dank voor het delen van deze ervaring, Jan, en voor de observaties die je eraan verbindt. We krijgen een staatscommissie voor de crisis in lees-, schrijf en rekenonderwijs, staat in het nieuwe regeerakkoord. Leesvoer voor die commissie, denk ik.