Op LinkedIn had iemand het overlijden van een naaste aangekondigd, en op een ander sociaal medium (BlueSky) was dit voor iemand anders aanleiding om haar beklag te doen over LinkedIn. Niet zozeer over die aankondiging maar over het feit dat nóg weer iemand anders onder dat overlijdensbericht had gereageerd met de tekst ‘Wat jammer!’

Waarom is dat erg? En waarom zou het specifiek gekoppeld worden aan LinkedIn?

Jammer is een voorbeeld van een woord dat gaandeweg aan kracht verliest. Het komt natuurlijk van jammeren, en dat is iets wat veel Noordwest-Europeanen, niet alleen op LinkedIn, een beetje te veel zouden vinden in het openbare leven. Wie jammert heeft zichzelf niet meer onder controle van verdriet. Er is ook nog een zelfstandig naamwoord jammer, dat rampspoed betekent, maar het bijvoeglijk naamwoord is vele malen zwakker dan dat.

Maar ik geloof niet dat dit gold voor degene die reageerde onder dat LinkedIn-bericht, en ook niet voor de BlueSkyer die zich daaraan ergerde. Ik vermoed dat voor die laatste het omgekeerde het geval is, in ieder geval voel ik het zo aan. Als iemand dood is, zeg je niet ‘wat jammer’, want dat is wel erg onderkoeld. ‘Wat jammer’ zeg je als je hoort dat nicht Janneke vanavond toch niet naar de bridge-avond komt.

Stap

Voor dit soort fijne nuances heb je meestal niet zoveel aan woordenboeken. Van Dale geeft ‘spijtig, betreurenswaardig’ en dat lijken me inderdaad ook allebei ongepaste reacties bij een doodsbericht. Het opmerkelijke is dat je het ook met een versterking niet op een erg hoog niveau kunt krikken. Als je zegt dat het ‘heel erg jammer’ of ‘eeuwig jammer’ is dat oom Dirk is overleden, suggereert dat nog steeds een beetje dat je hem vooral gaat missen omdat hij altijd zo handig was voor klusjes in huis.

Het voorzichtige karakter van jammer blijkt ook uit het feit dat je jammer de bammer kunt zeggen. Vreselijk de beselijk of afgrijselijk de bafgrijselijk bestaat niet. In jammer zit veel berusting bij iets dat wel naar is maar waar je alles bij mekaar toch ook best mee leven kan.

Iemands overlijden past dus niet in de categorie jammer, althans niet voor iedereen, want die persoon op LinkedIn vond het dus wél gepast om te plaatsen, en er zijn geen tekenen dat die persoon dit cynisch of onaardig bedoelde. Dat de BlueSky-klager het met LinkedIn associeerde heeft – vermoed ik, hoe kun je zoiets bewijzen – misschien iets te maken met het over het algemeen erg optimistisch-zakelijke karakter van die laatste website, het is een plaats waar mensen het beeld van zichzelf projecteren van iemand die altijd met enorme energie aan het werk gaat en op gezette tijden weer een geweldige nieuwe stap in de carrière kan aankondigen.

In zo’n leven is het overleden van iemand natuurlijk jammer. Maar daarna gaan we weer snel door naar de volgende business opportunity.