• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
    • Chris van Geel
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

Eén taal

22 april 2026 door Marc van Oostendorp Reageer

Intrigerend streven, van de gisteren opgerichte politieke partij De Nieuwe Alliantie (DNA). Op de website staat als één van de kernwensen van de partij: ‘Eén taal, één rechtsorde, één gedeelde cultuur.’ Van rechtsorde en cultuur heb ik niet veel verstand, maar hoezo één taal? Ik neem even aan dat die ‘ene taal’ dan Nederlands is, want in die taal is de boodschap zelf gesteld en het lijkt me niet verstandig om je eigen boodschap meteen te ondermijnen door zelf een andere taal te gebruiken dan die ene.

Eén taal van wat? Ja, ‘Nederland’, maar wat betekent dit in de praktijk? De gymnasia verbieden? Toeristen komen het land niet meer in zonder taaltoets? Buitenlandse YouTube wordt verplicht nagesynchroniseerd? Friezen en Limburgers terug naar hun eigen land?

Het streven naar één taal voor één land is een oud romantisch idee. Hoe het precies in Noord-Korea werkt, zullen we waarschijnlijk nooit weten, maar afgezien daarvan zijn er volgens mij geen landen die het bereikt hebben. Overal zijn altijd minderheden die hun eigen taal hebben. De laatste jaren begon dit besef bij uitstek ook bij de zogeheten ‘rechtse’ partijen door te breken. Zij pleitten doorgaans bijvoorbeeld voor het opnemen van minstens het Nederlands en Fries in de grondwet, maar noemden daar vaak ook Nedersaksisch en Limburgs en gebarentaal en Papiaments bij.

Stok

Nu zou je kunnen zeggen: maar het gaat er in het streven van DNA niet om dat alle andere talen worden geweerd, maar dat er zoveel mogelijk Nederlanders Nederlands (kunnen) spreken. Nu is bij mijn weten niet precies onderzocht hoeveel mensen dat er nu zijn. Het CBS heeft bijvoorbeeld wel gevraagd hoeveel mensen thuis Nederlands spreken (ongeveer driekwart, de rest spreekt dus bijvoorbeeld Brabants of Berber), maar daaruit kun je geen conclusies trekken over de vaardigheid in het Nederlands van de rest.

Het lijkt mij echter niet overdreven om te denken dat meer dan 95% van de Nederlanders op enig niveau Nederlands spreekt. Het is natuurlijk een nobel streven om daar 100% van te willen maken, maar het is wel opvallend dat dit nu kennelijk een van de hoofddoelen van deze partij is, als het ware kennelijk een reden waarom de partij is opgericht.

Ik ben dan ook bang dat er iets anders achter zit. Nog maar een week geleden schreef ik hier al over een PVV-Kamerlid – en we mogen toch wel stellen dat dit min of meer dezelfde politieke beweging is als waar DNA uit voortkomt – dat wilde dat ‘vrouwen met een taalachterstand’ geen extra kraamzorg kregen ten koste van ‘andere vrouwen’.

Zou het Nederlands langzamerhand steeds meer een stok worden om bepaalde, kennelijk ongewenste groepen, te slaan? Dat lijkt me dan toch wel iets om je als neerlandicus zorgen over te maken. Het Nederlands lijkt me te belangrijk om aan deze politici over te laten.

Delen:

  • Afdrukken (Opent in een nieuw venster) Print
  • E-mail een link naar een vriend (Opent in een nieuw venster) E-mail
  • Share op Facebook (Opent in een nieuw venster) Facebook
  • Delen op WhatsApp (Opent in een nieuw venster) WhatsApp
  • Delen op Telegram (Opent in een nieuw venster) Telegram
  • Delen op LinkedIn (Opent in een nieuw venster) LinkedIn

Vind ik leuk:

Vind-ik-leuk Aan het laden...

Gerelateerd

Categorie: Artikel Tags: politiek, taalbeschouwing

Lees Interacties

Laat een reactie achterReactie annuleren

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Marcel Coole • De eenzame olifant

Men stiet hem uit de kudde. En het Edward-meer,
het heerlijke, werd plots de droefste plek op aarde.
Hij trok de helling van Kabasha over, waarde
nog even rond, maar keek niet om, want het deed zeer.

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Vlaggetjes

Zingen de bossen al lang?
Ja, al vijftien miljoen jaar.

Bron: Victor Schiferli

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

15-16 October 2026: LiME Conference on Language Variation (LiCLA 2)

15-16 October 2026: LiME Conference on Language Variation (LiCLA 2)

21 april 2026

➔ Lees meer
13 mei 2026: 50 jaar Het mes in het beeld

13 mei 2026: 50 jaar Het mes in het beeld

21 april 2026

➔ Lees meer
27 november 2026: Tweede dag van de historische letterkunde

27 november 2026: Tweede dag van de historische letterkunde

19 april 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

geboortedag
1924 Geerte de Vries
sterfdag
2003 Gied Galama
➔ Neerlandicikalender

Media

In gesprek met auteur Joke van Vliet

In gesprek met auteur Joke van Vliet

20 april 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Ploeteren (Een woord voor – Eva Meijer)

Ploeteren (Een woord voor – Eva Meijer)

20 april 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer

Oratie Dirk van Miert: Brontekst en context

19 april 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacy­verklaring
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact
 

Reacties laden....
 

    %d