Een schoone ende nieuwe historie, autentijck, die dat vervaerlijck paert Ros Beyaert wan,en[de] die veel wonderlijcke ende avontuerlike dingen bedreef in zijn leven met zijn consten,ghelijc dese historie verclaert, ende is seer ghenoechlijck om lesen.Van nyeus ghecorrigeert.Gheprint t’Antwerpen [1556], Inden Witten Haeswint, bi Jan van Ghelen. Kritische editie bezorgd door … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Capittels [25]-[28]
Artikel
Weg van het spervuur
Naar een literatuur van verlossing Economie bepaalt alles. Economie bepaalt ons willen, kunnen, mogen en doen. Veel is toegestaan, als het maar rendeert - producten die renderen, mensen die renderen, ideeën die renderen. Om dit te garanderen komt er de hele dag een spervuur aan trivialiteiten op ons af, oproepen tot kopen, volgen en liken, onontkoombaar, thuis, op het … [Lees meer...] overWeg van het spervuur
Cruciale inzichten over hoe poëzie functioneert
Heel vaak wordt hij niet gelezen, de bijsluiter: te kleine lettertjes, te lang, te veel onheilstijdingen voor de doorsnee hypochonder, en al te moeilijk weer op te vouwen en opnieuw in het doosje te krijgen. En toch bevat zo’n bijsluiter cruciale info, over de aanwending met name. Het is de soms onontbeerlijke uitleg bij wat je inneemt. In die zin moeten ook de Bijsluiters … [Lees meer...] overCruciale inzichten over hoe poëzie functioneert
Bij de dood van een boekhandelaar
Een redelijke samenvatting van mijn leven – tot nu toe! – is dat ik altijd in de schoolkrant heb geschreven, want wat is Neerlandistiek anders dan een uit de hand gelopen schoolkrant? En zo schreef ik veertig jaar geleden in het St. Janskruid, het officieel orgaan van het St. Janslyceum in Den Bosch, en maakte de oudervereniging boos. Hoe het precies zat, wie zal het weten, … [Lees meer...] overBij de dood van een boekhandelaar
Groslijst: Christien Brinkgreve, Beladen huis
Een eerlijk verhaal Het boek rust op mijn schoot. Onaangetast, smachtend om opengeslagen te worden. Ik zal onbekend terrein betreden: een memoir heb ik nog niet eerder gelezen. Zonder dat ik precies weet wat ik moet verwachten, sla ik het boek open en begin. In Beladen huis schrijft Christien Brinkgreve over haar overleden man, Arend Jan Heerma van … [Lees meer...] overGroslijst: Christien Brinkgreve, Beladen huis
Hier blijven de vrouwen
Lezing uitgesproken op 12 november 2025, ter verluistering van de presentatie van Wêr bliuwe de froulju door Janneke Spoelstra. Waar blijven de vrouwen, zo luidt in Nederlandse vertaling het boek dat hier vandaag zo feestelijk gepresenteerd wordt. Op die titel sla ik direct aan, want dat is precies wat ik ook altijd zeg: waar blijven ze? Waarom worden vrouwelijke economen … [Lees meer...] overHier blijven de vrouwen
Taalkundige bronnen in grammaticaonderwijs
Het stimuleren van reflectief denken over taal Een van de doelen van taalonderwijs op scholen is dat we leerlingen leren foutloos het Nederlands te gebruiken. Zo leren leerlingen hoe de werkwoordspelling voor het Nederlands in elkaar zit en dat in een zin als ‘ik denk dat het niet gebeurt’ het werkwoord ‘gebeuren’ een -t als uitgang krijgt en geen -d. In hogere klassen van … [Lees meer...] overTaalkundige bronnen in grammaticaonderwijs
Waarom niet gewoon meertaligheid omarmen?
Het valse dilemma: Nederlands óf thuistalen Net als Marc van Oostendorp (in Neerlandistiek van gisteren), heb ook ik heel veel aan te merken op het artikel van Iris Breetvelt bij Didactiek Nederlands, waarin ze het meertalig onderwijs aanvalt. Ik licht er drie uit.Ten eerste, het valse dilemma dat Breetvelt crëeert tussen aandacht voor het Nederlands en andere talen. We … [Lees meer...] overWaarom niet gewoon meertaligheid omarmen?
Over de ruggen van eenzaam overleden personen
Een weerwoord Wiljan van den Akker heeft iets geschreven wat voor opiniestuk moet doorgaan over de eenzame uitvaart. Een warrig stuk, zeker voor een oud-hoogleraar letterkunde, dat vooral lijkt te stoeien met zijn eigen calvinistische aard, maar laat ik hier niet te veel psychologiseren. Het stuk wemelt van de onjuistheden en zelfs flagrante leugens, dat met name … [Lees meer...] overOver de ruggen van eenzaam overleden personen
Sotte amoureusheit
Het is het bijzonderste stel in het werk van Anthonis de Roovere: Pantken en Pampoeseken, de twee geliefden die centraal staan in de Sotte amoureusheit, een gedicht waarin de zotheid en de liefde samengaan. Die 'genre-aanduiding' kende De Roovere vermoedelijk uit Franse voorbeelden. Zo is er een 'sotte amoureuse' uit Amiens, te vinden in een Art de … [Lees meer...] overSotte amoureusheit
Feeksnieuws
Nederlanders hebben een sterke, nog niet door de wetenschap verklaarde neiging om zowel de aanleiding als de oplossing van maatschappelijke problemen te zoeken in woordkeus. Het gaat al snel over de ‘toon’, bleek ook uit de affairette rond informateur Wijers en zijn ‘feeks’. Als er in de Nederlandse politiek wordt gesproken over taal, gaat het helaas zelden om de definitie … [Lees meer...] overFeeksnieuws
Een achterhoedegevecht voor de eentaligheid
Het tij begint voorzichtig te keren. Waar het Nederlandse onderwijs de afgelopen decennia heeft gezucht onder een puur door de politiek afgedwongen eentaligheid – op school moest iedereen altijd en alleen maar Nederlands spreken, we waren toch potdorie in Nederland! – met rampzalige resultaten, begint men nu voorzichtig in te zien dat wat aandacht voor de realiteit – kinderen … [Lees meer...] overEen achterhoedegevecht voor de eentaligheid
Groslijst: Alissa van den Berg, Ze hebben daar gezeten, ik heb ze gezien
Taal als thuis De vluchtelingenstroom houdt Nederland al jaren bezig en ook dit jaar was het één van de belangrijkste thema’s bij de Tweede Kamerverkiezingen. Asielzoekers worden als collectief behandeld en vormen volgens sommigen de oorzaak van alle problemen in Nederland. Het individu wordt daarbij vergeten. In haar debuut Ze hebben daar gezeten, ik heb ze … [Lees meer...] overGroslijst: Alissa van den Berg, Ze hebben daar gezeten, ik heb ze gezien
Een notabel kookboekje uit 1514
Ieder kookboek dat Marleen Willebrands aanraakt, verandert in goud. Dat was al zo met Het excellente kookboek van doctor Carolus Battus (2020) en De verstandige kok (2022), en nu is dat weer zo met Een notabel kookboekje uit 1514 (2025). Drie prachtige uitgaven waar de kleuren van de pagina’s afspatten! Feestelijk tafelen in de middeleeuwen is de ondertitel van het recentste … [Lees meer...] overEen notabel kookboekje uit 1514
De man met de hamer
Al m’n hele leven heb ik een tamelijk moeizame relatie met een man. Het gaat om de Man met de hamer. Het probleem is dat hij mij vaker bezoekt dan me lief is. Aan het eind van de dag ben ik blij met zijn gezelschap, maar al vanaf mijn tienerjaren komt hij ook ’s middags even langs. Een half uurtje slechts, maar dat komt vaak slecht uit. Toen hij ook na het ontbijt begon aan te … [Lees meer...] overDe man met de hamer
‘Ook wanneer iemand volkomen onuitstaanbaar is mogen we geen vlasdraad om hun nek binden’
Over Magenta van Nadia de Vries Opmerkelijk, hoe weinig een flaptekst soms te maken heeft met het boek waarvan het de flap siert. "Magenta is een beklemmende novelle over de gelijkenissen tussen mens en beest", staat op de achterkant van het nieuwe, door Uitgeverij Oevers uitgegeven, boekje van Nadia de Vries. Dat het boek Magenta heet valt lastig te … [Lees meer...] over‘Ook wanneer iemand volkomen onuitstaanbaar is mogen we geen vlasdraad om hun nek binden’
De tijdloosheid van fictieverslaving
Bespreking van De Romanzieke Juffer (1685) van Pieter Bernagie door Theatergroep De Kale In het kader van een samenwerking met onderzoekers van een drietal Belgische universiteiten voert Theatergroep De Kale momenteel de klucht De Romanzieke Juffer (1685) op van Pieter Bernagie. In De Romanzieke Juffer is een jonge vrouw in de ban geraakt van romannetjes en weigert zij om … [Lees meer...] overDe tijdloosheid van fictieverslaving
“de meest allerleukste quiz ter wereld”
Bij de trappen van vergelijking wordt de vergrotende trap gewoonlijk gevormd door -er aan het adjectief toe te voegen en de overtreffende trap door er -st aan toe te voegen (bijvoorbeeld lang-langer-langst). Maar bij sommige adjectieven is er een voorkeur voor de zogeheten omschreven vormen: meer + adjectief voor de vergrotende trap en meest + adjectief voor de overtreffende … [Lees meer...] over“de meest allerleukste quiz ter wereld”
Als schrijvers zichzelf voorlezen
Ontvangst en representatie in de recensies van Stemmen van schrijvers In 1959 besluit de uitgeverij Querido om iets nieuws te doen. Ze laat schrijvers hun eigen werk voordragen op grammofoonplaten en noemt deze platenreeks Stemmen van schrijvers. De eerste plaat van de reeks heet Singel 262, waarop de stemmen van zeven verschillende schrijvers te horen zijn. In totaal … [Lees meer...] overAls schrijvers zichzelf voorlezen
Leven zonder lezen
Een goede manier om iets alledaags te begrijpen is: situaties zoeken waar dat alledaagse ontbreekt. Hoe anders ziet de wereld er dan uit? Wat is het leven zonder water, hoe leven mensen die geen emoties uiten in het openbaar, wat gebeurt er in relaties waarin de partners elkaar niet aanraken? Dat lijkt de gedachte te zijn die de schrijfster en journaliste Rineke van Houten … [Lees meer...] overLeven zonder lezen
Groslijst: Alexander Deprez, Prins Albert
Razernij Razernij is een toestand van woede waarbij iemand niet meer in staat is te denken of pijn te ervaren, terwijl hij zijn woede uitlaat op zijn omgeving, zoals objecten of andere personen. Met deze definitie op een van de eerste pagina’s van Prins Albert biedt Alexander Deprez een vergrootglas om tussen de regels door te lezen. Hoewel de titel bij … [Lees meer...] overGroslijst: Alexander Deprez, Prins Albert
Waarom preposities lastig zijn (en postposities niet) voor L2-leerders
In het Duits en Nederlands worden verschillende strategieën gebruikt om te onderscheiden tussen bewegingen die op een bepaalde plaats plaatsvinden (ook wel statisch genoemd) en bewegingen die ernaartoe voeren (dynamisch genoemd), wat voor Duitse tweedetaalleerders (L2-leerders) van het Nederlands uitdagend is. Terwijl het Nederlands gebruik maakt van preposities en … [Lees meer...] overWaarom preposities lastig zijn (en postposities niet) voor L2-leerders
Het Nederlands heeft springlevende naamvallen
In onze vaakst gebruikte woorden! Het Nederlands heeft naamvallen. En dan heb ik het niet over versteende formuleringen als de vrouw des huizes of te allen tijde. Nee – het Nederlands heeft echte, werkende naamvallen. Stel je maar eens voor dat jij, de lezer, mij, Aron, tegenkomt op, bijvoorbeeld, Utrecht Centraal. (Bij uitstek een plek om mensen tegen … [Lees meer...] overHet Nederlands heeft springlevende naamvallen
Toen schrijvers nog kerels waren
""Ik merkte", schrijft Nico Keuning aan het begin van zijn heerlijke nieuwe boek Een innerlijk vuur, "dat zodra ik met een literair onderwerp bezig was, mijn verlegenheid en schroom verdwenen. Het onderwerp legitimeerde mij iemand aan te spreken, aan te bellen, op te bellen, een brief te schrijven." Het is niet wonderlijk dat iemand op wie literaire onderwerpen dat effect … [Lees meer...] overToen schrijvers nog kerels waren
Unruhig wandern, wenn die Blätter treiben
Samenstellingen vind ik al jaren leuk, zelfs al voor ik me had gerealiseerd dat ‘samenstelling’ zelf een samenstelling is. Zeker bezien in combinaties zijn samenstellingen leuk, zoals het woord voor worst-voor-op-brood en het woord voor worst-gemaakt-van-ossenvlees en dat voor worst-die-gemaakt-is-door-middel-van-roken en dat voor een worstje-dat-kennelijk-geluid-maakt; heel … [Lees meer...] overUnruhig wandern, wenn die Blätter treiben
