Conversatie met Erwin Mortier ‘Door het oog van de dichter’is de titel van een gesprekkenreeks over de literaire nalatenschap van Breyten Breytenbach (1939-2024) en de impact op het schrijverschap van hedendaagse Afrikaans-, Engels- en Nederlandstalige dichters. In het najaar van 2026 verschijnt de bundel Postumiteiten voor Breyten, waarin de dialogen met dichters worden … [Lees meer...] overPostumiteiten voor Breyten
Artikel
Schuld, boete en wat je geloven wil
Over Het verhaal van Koos van Zomeren Van Koos van Zomeren heb ik lang niet alles gelezen – de teller staat thans op 15 titels -, maar van wat ik las, beschouw ik zijn kleine roman Het verhaal uit 1986 als een hoogtepunt. Mijn exemplaar kocht ik in februari 1987, Van Zomeren signeerde het in Nijmegen op 19 december van dat jaar. Mij staat bij dat ik het toen twee keer las, … [Lees meer...] overSchuld, boete en wat je geloven wil
Boeken met illustraties op de omslagen ervan
Taalkunde van 1976 Er is reden om wel met enige afgunst naar de taalwetenschap van vijftig jaar geleden te kijken. In het vak had men zojuist beseft dat je je kunt verwonderen over het alledaagse; dat er allerlei zinnen zijn die we moeiteloos zeggen en allerlei andere zinnen die tegen ons taalgevoel in gaan. Ook als je er nooit instructies over had gehad, ook als je er … [Lees meer...] overBoeken met illustraties op de omslagen ervan
Met een pro-drop naar de sportschool
Afgelopen maandag stond er op nos.nl een sportbericht met deze kop: Uit het bericht begreep ik dat ik dat citaat moet lezen met ik erin: ‘Maar ik ga niet mee naar de sportschool’. Bij mij wringt dat. Ik kan ga eigenlijk niet anders lezen dan als gebiedende wijs, dus al advies of waarschuwing van Van der Vaart aan Van Barneveld dat Raymond maar beter … [Lees meer...] overMet een pro-drop naar de sportschool
Duik op, Anthonis! En nu verder
Is het boek af? vroegen verschillende mensen me de afgelopen week. Nee, was mijn antwoord, maar dat was ik ook niet van plan. Ik wilde een paar maanden intensief werken aan Duik op, Anthonis! Nog wat aanvullend onderzoek doen, de opzet van de vijftien hoofdstukken aanscherpen en al zoveel mogelijk schrijven. Dat is behoorlijk goed gelukt. Ik ben nu zover dat ik niet meer … [Lees meer...] overDuik op, Anthonis! En nu verder
Etymologica: Margriet
De gewone margriet (Leucanthemum vulgare) is een vaste plant uit de composietenfamilie (Asteraceae). Hij wordt bij ons vooral of zelfs alleen maar gekweekt en gehouden om zijn uiterlijk. Hij is er alleen voor de sier. Daar dankt ie ook z’n naam aan, want ’t woord margriet betekent ‘parel’. Dat woord komt oorspronkelijk uit ’t Perzisch (marvārīt). ’t Heeft een lange weg … [Lees meer...] overEtymologica: Margriet
Juffrouw Haan in Meneer Beerta
Het eerste deel van Het Bureau heet Meneer Beerta, en het begint en eindigt ook met die naam. De eerste zin is: 'Dag meneer Beerta,' zei hij. 'Hij' is Maarten Koning, de hoofdpersoon van Het Bureau. En na 760 pagina's staat er op de laatste bladzijde van Meneer Beerta: Toen stond Beerta opnieuw op. Hij keek naar Maarten. 'We moeten het er nog over hebben hoe je me … [Lees meer...] overJuffrouw Haan in Meneer Beerta
Historie van Malegijs : Capittels [70]-[72]
Een schoone ende nieuwe historie, autentijck, die dat vervaerlijck paert Ros Beyaert wan,en[de] die veel wonderlijcke ende avontuerlike dingen bedreef in zijn leven met zijn consten,ghelijc dese historie verclaert, ende is seer ghenoechlijck om lesen.Van nyeus ghecorrigeert.Gheprint t’Antwerpen [1556], Inden Witten Haeswint, bi Jan van Ghelen. Kritische editie bezorgd door … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Capittels [70]-[72]
Groslijst: Barry Smit, De zomer van ’47
Een onderhoudend relaas over goed en kwaad Ik keek naar Wakker in Paraguay, een vijfdelige serie over een groep Nederlanders die ervan overtuigd is dat het in Nederland helemaal misgaat en in een naar hun zeggen vrijer Paraguay een bestaan proberen op te bouwen. Zij geloven in een ander narratief. De makers van de documentaire hebben dit narratief zo eerlijk mogelijk in … [Lees meer...] overGroslijst: Barry Smit, De zomer van ’47
Hoe Katharina Lescailje de Republiek overspoelde met haar woorden en daarom gelauwerd werd
De knipoogjes en lofreden van een vrouwelijke uitgever Bijna was ik haar vergeten, Katharina Lescailje (1649-1711). Shame on me. Zij is de reden dat de podcastserie Historische Klassiekers niet uit tien, maar uit elf afleveringen bestaat. Deze veeldichter en drukker zou zich in haar graf omdraaien: zo hard gewerkt, zo de nek uitgestoken en dan nóg ongezien gebleven. Als … [Lees meer...] overHoe Katharina Lescailje de Republiek overspoelde met haar woorden en daarom gelauwerd werd
Johanna van Buren: Meimaand
De Hellendoornse dichteres Johanna van Buren (1881-1962) schreef rond de 1300 gedichten. Daartussen bevinden zich gelegenheidsverzen waar men niet zoveel achter hoeft te zoeken, maar er zijn ook gedichten die in mijn ogen literatuur van de bovenste plank zijn. Op het moment ben ik bezig aan een werk waarin ik een deel van die gedichten in het Nederlands heb vertaald en binnen … [Lees meer...] overJohanna van Buren: Meimaand
Deze sandwich is pure nostalgie voor mij
In mijn zoektocht naar het genre van het kookboek ben ik tot nu toe verschillende ondergenres tegengekomen: het kookboek dat gegroepeerd is rond een ingrediënt (de aubergine in Ode), rond een gerecht (de pasta in Pasta Semplice) of een locatie (Paleis Soestdijk in De smaak van Soestdijk). Vandaag nog een mogelijkheid: een bepaalde keuken! In dit geval de Turkse, in Turkish … [Lees meer...] overDeze sandwich is pure nostalgie voor mij
Huub Beurskens: Blindkap
Twintig dichtbundels uit 1975 (4) Het eerste gedicht in de bij uitgeverij Opus 2 verschenen bundel: Hitchcock zoals het woord verspringt in zijn spiegel beeld in zijn montage / mom in zijn masker kijker ontzet zijn oog verspringt: eenzaam voyeur in dit beklemmend paleis van spiegels dat handig om- wegen doseert / kijker … [Lees meer...] overHuub Beurskens: Blindkap
Wat is ‘kritisch’?
Alle linkse kwaliteitskranten waren kritisch op het coalitieakkoord. Dan weet je dat je het goed gedaan hebt. De twee zinnen hierboven citeer ik uit Trouw, die ze weer citeert uit de mond van een ongenoemde bezoeker van een VVD-congres. Daar werd op 4 februari gesproken over het concept-regeerakkoord van drie Nederlandse parlementsfracties. Ik moest het stukje twee keer … [Lees meer...] overWat is ‘kritisch’?
De stilte verbroken
Over Tot alles in beweging komt van Ester Naomi Perquin In november 2025 publiceerde Ester Naomi Perquin haar eerste roman, getiteld Tot alles in beweging komt. Tot dan toe kenden lezers haar van dichtbundels en columns, maar ook als dichter des vaderlands (voor de periode 2017-2019) en als presentator van de Nacht van de Poëzie en radioprogramma’s. De verschijning van … [Lees meer...] overDe stilte verbroken
La parole heeft een prijs
Een van de bekendste gedichten die Ramsey Nasr schreef tijdens zijn periode als Dichter des Vaderlands was 'Mi have een droom', een gedicht uit 2009 dat kolkte van de talen en zo begon: wullah, poetry poet, let mi takki you 1 ding: di trobbi hier is ditben van me eigen now zo 66 jari & skerieus ben geen racist, aberalle josti op een stokki, uptodate, wats deze shit? ik … [Lees meer...] overLa parole heeft een prijs
Trends en variaties – en het taaluniversum daarachter
Tekstportret Kristel Doreleijers In de serie Tekstportretten laat Jan Renkema iemand poseren in zijn tekstatelier, ter gelegenheid van een bijzondere aanleiding. Kristel Doreleijers kreeg enkele maanden geleden een Veni-subsidie toegewezen voor onderzoek naar de sociale betekenis van nieuwe grammaticale constructies in jongerentaal. Over enkele maanden verschijnt haar eerste … [Lees meer...] overTrends en variaties – en het taaluniversum daarachter
Herinneringen aan Jan Schoolmeesters (1951-2026)
Op 27 januari 2026 is Jan (Marie Louis) Schoolmeesters (Merksem, 29 november 1951) in Turnhout overleden. Ik wil hem hier gedenken als een scherpzinnig lezer en een bijzondere vakgenoot. Na zijn afstuderen in 1973 werd Schoolmeesters assistent van de roemruchte Leuvense hoogleraar Marcel Janssens (1932-2013). Zijn wetenschappelijk debuut was het opmerkelijke artikel ‘Titel … [Lees meer...] overHerinneringen aan Jan Schoolmeesters (1951-2026)
Oachkatzlschwoaf
Het is iets waarover ik nog nooit gelezen heb, en misschien is het dus wel vooral een bewijs van mijn wankele psychische staat. Dat ik in verloren minuten, wanneer ik bijvoorbeeld alleen op straat loop en een beetje moe ben, vrij willekeurige woorden denk om mijzelf te vertreden. Zoals oachkatzlschwoaf. (Beluister het in deze video.) Het is een Beiers woord voor de staart … [Lees meer...] overOachkatzlschwoaf
In memoriam Werner Waterschoot (1941-2026)
De afdeling Nederlandse letterkunde van de Universiteit Gent vernam het droevige nieuws dat oud-collega Werner Waterschoot (1941-2026) overleed. Ze blikt dankbaar terug op zijn academische verdiensten als onderzoeker, lesgever en collega. Werner Waterschoot heeft in zijn academische carrière vooral furore gemaakt als pionier op het vlak van onderzoek naar de eerste … [Lees meer...] overIn memoriam Werner Waterschoot (1941-2026)
De querelle des femmes
Drie Dolle Mina’s uit de zeventiende eeuw Wie denkt dat feminisme pas in de jaren zeventig begon, hoeft alleen maar te luisteren naar de vrouwen van de zeventiende eeuw. In de podcastreeks komen schrijvende vrouwen aan het woord die aanhaakten bij de querelle des femmes — hun argumenten en teksten zouden de Dolle Mina’s van nu bij wijze van spreken … [Lees meer...] overDe querelle des femmes
Een apart woord: separette
Achter het Achtervoegsel 62 Otmars zonen van Peter Buwalda had ik enige jaren geleden al eens gelezen, maar aan zijn Bonita Avenue – dat al veel langer als schaamboek in de kast stond – was ik nog niet toegekomen. Maar toen laatst een vriend lovend over het boek schreef, besloot ik dat het nu toch echt de hoogste tijd was om dit alom bejubelde boek eens ter hand te nemen. … [Lees meer...] overEen apart woord: separette
Waarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Volgens de voornaamkundige Gerrit Bloothooft is Friesland de Nederlandse provincie met de meest afwijkende voornaamkeuze. Dat zal verband houden met het feit dat er ook veel meer Friese dan Nedersaksische, Limburgse of Brabantse namen zijn. In een artikel in het Journal of Germanic Linguistics beschrijven Geert Booij en Willem Visser één manier waarop de omvang van de Friese … [Lees meer...] overWaarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Groslijst Jonge Jury: Bobby Lammers, $wiper
Spannend, confronterend en lekker kortverhaal over hedendaagse scams De jonge Leroy wil snel geld verdienen, en komt in een zogenaamde F-game terecht: een scam via SnapChat waarbij - door zijn hulp - oude mensen worden opgelicht. Hij raakt compleet in leugens verstrikt en wordt zelfs bedreigd en moet op een gegeven moment iemand op gaan lichten waar hij erg van houdt… Het … [Lees meer...] overGroslijst Jonge Jury: Bobby Lammers, $wiper
Sprekend proefschrift
Ik heb het hier eerder gehad over het onderzoek van Geerke van der Bruggen naar begrijpelijkheid en acceptatie van rechterlijke uitspraken. Vorige maand promoveerde ze; haar proefschrift heet Sprekende uitspraken. We hadden elkaar net ervoor gesproken bij een bakje koffie in Utrecht en afgesproken proefschriften uit te wisselen. Ik heb het net gelezen, … [Lees meer...] overSprekend proefschrift
