(On)betrouwbaarheid van zien en herinneren Met haar debuut Wanneer de herten komen (2022) maakte schrijver en beeldend kunstenaar Joke van Vliet een indrukwekkende entree in Nederlandstalige letteren. De verhalenbundel was volgens Trouw ‘het beste debuut van het jaar’ en stond op de shortlist van de J.M.A. Biesheuvelprijs. De tien verhalen werden vooral geprezen vanwege … [Lees meer...] overGroslijst: Joke van Vliet, Niets is echt gebeurd
Artikel
Twaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (laatste kans)
Onze twaalfdaagse quiz heeft misschien de lezers van Neerlandistiek wel beziggehouden, maar er is geen enkele oplossing ingestuurd. Dat is een beetje zonde, vandaar dat er is besloten om de regels te versoepelen. Wellicht zijn de deelnemers afgeschrikt door de eis om zowel alle citaten correct te identificeren als het puzzelwoord te vinden. Dat zal te hoog gegrepen zijn, omdat … [Lees meer...] overTwaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (laatste kans)
Zorgen van jongeren over oorlog en veiligheid
Hoe implementeer je een nationale jeugdstrategie? (Confuc 24) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. De eerste beantwoorde Kamervraag dit jaar gaat over een … [Lees meer...] overZorgen van jongeren over oorlog en veiligheid
Wetenschapscommunicatie en vertrouwen in de wetenschap
Het was kennelijk schrikken, voor sommigen, toen The New Yorker onthulde dat de boeken van Oliver Sacks (De man die zijn vrouw voor een hoed hield) heel veel van zijn verhalen over patiënten had aangedikt en interessanter had gemaakt, onder andere door er allerlei autobiografische elementen in toe te voegen – worstelingen die de patiënten niet hadden doorworsteld, maar Sacks … [Lees meer...] overWetenschapscommunicatie en vertrouwen in de wetenschap
Een oneindig eigengereide dronken lamzak
Dit boek staat te boek als een biografie. En dat is het zeker, en zelfs een wonderbaarlijk goede biografie. Het is tegelijk toch ook een lichtelijk excentrisch exemplaar binnen de categorie van de literaire biografieën alsmede binnen de schrijversbiografieën. Dat ongewone zit erin dat Van Hengel uitgebreid heeft gesproken met Campert (en zijn toenmalige en laatste echtgenote, … [Lees meer...] overEen oneindig eigengereide dronken lamzak
Afkijken voor een goed doel
Bij het lezen en bestuderen van de Kerndoelen primair onderwijs (Kerndoelen po 2025) voor het vak Nederlands groeit het ongemak. De doelen wijken af van wat de wet vereist, ze zijn te globaal gesteld, te vaag en te hoog gegrepen. De tekst biedt geen handvatten aan de belangrijkste spelers in het proces van onderwijsvernieuwing: de leerkrachten in de klas. Dit is zorgelijk. Wat … [Lees meer...] overAfkijken voor een goed doel
Noor en Noah
Voornamendrift 115 De top-10 van meisjesnamen in 2025 met hun populariteit vanaf 1980. De populairste voornamen van 2025 zijn Noor voor meisjes en Noah voor jongens. Voor meisjes eindelijk een nieuwe topnaam na veel jaren met Emma, Julia en Sophie. Noor – met de betekenis ‘licht’ – is van Arabische oorsprong en via het Grieks westelijk verspreid. Dat ging … [Lees meer...] overNoor en Noah
Wij anderen in Vlaanderen
Vlaamse dialecten – de dialecten gesproken in Oost- en West-Vlaanderen en deels in Zeeland – hebben een intrigerende eigenschap: het meervoud wordt op voornaamwoorden uitgedrukt met een uitgang. Voor het Standaardnederlands geldt dat alleen voor jullie, waar je -lie als een meervoudsuitgang kunt zien, maar in die dialecten is het systematisch wilder, gilder, zilder of widder, … [Lees meer...] overWij anderen in Vlaanderen
Groslijst: Luuk Imhann, Het inferno van Slauerhoff
Het inferno van Slauerhoff lezen is een zintuiglijke gebeurtenis. Bladzijde na bladzijde sleept schrijver Luuk Imhann je door het smerige, stoffige Tanger van zo’n honderd jaar geleden, een stad waar alles en iedereen stinkt en die louter bevolkt lijkt door matrozen, hoeren en melaatsen. Te midden van al dit vuil en verderf bevindt zich ook de … [Lees meer...] overGroslijst: Luuk Imhann, Het inferno van Slauerhoff
Een vergeten historische roman van een vergeten Curaçaose schrijfster
Het was nu eenmaal een woelig land aan de overkant,met een stel heethoofden op macht belust. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro door het Amerikaanse leger wordt op de benedenwindse eilanden de situatie in Venezuela nog aandachtiger gevolgd dan de afgelopen maanden al het geval was. Wat is er precies aan de hand? Wat gaat er gebeuren? En wat betekent dat … [Lees meer...] overEen vergeten historische roman van een vergeten Curaçaose schrijfster
Portret: Yasmin Namavar
De mens is het gemiste woord. (Jambisch.) De mens heeft geen ziel, geest, zelf, ik en geen harde kern waarop hij zijn hoofd kan leggen. De mens is geen syntaxis van afgesproken verbindingen. De mens is het gemiste woord. Het woord is mens geworden - dat is een leugen. De mens heeft zichzelf in taal gegoten. Hij vervalt in leugens en bedrog en probeert een vinger achter het … [Lees meer...] overPortret: Yasmin Namavar
De auteur staat op van de doden
Het onderzoeken van de taalvermogens van grote taalmodellen is inmiddels een heuse eigen industrie. Kunnen we teksten van chatbots herkennen? En zo ja, waar ligt dat dan aan? We stuiten hier meteen op een pikant onderwerp: onderzoekers kunnen inderdaad verschillen vaststellen, maar tegelijkertijd lijkt het alsof menselijke lezers ongevoelig voor die verschillen zijn. Met … [Lees meer...] overDe auteur staat op van de doden
Een taal die raakt aan het lichaam, aan de mythe en het visionaire
Juryrapport Karel van de Woestijneprijs 2025 Op zondag 7 december werd in Sint-Martens-Latem de Karel van de Woestijneprijs voor poëzie uitgereikt. Het is een prijs met een aanzienlijke geschiedenis en een keur aan laureaten. Van Gerrit Kouwenaar en Leonard Nolens over Charles Ducal en Hans Tentije tot Liesbeth Lagemaat en Anneke Brassinga. Het zijn stuk voor stuk … [Lees meer...] overEen taal die raakt aan het lichaam, aan de mythe en het visionaire
Joepie Joepie
Ik heb een taalverandering bij mezelf waargenomen. Een taalnuance die ik vroeger snapte maar nu niet meer. Toen ik midden jaren zestig van de vorige eeuw op de kleuterschool aan de Julianalaan (hoek Nicasiusstraat-Marijkelaan-Molenstraat) het lied over Joepie Joepie leerde – heel de wereld zong All you need is love, heel Nederland zong Waarom heb je mij laten staan? en heel de … [Lees meer...] overJoepie Joepie
Breytenbachs lyriek door de blik van dichters
Conversatie met Antjie Krog De inleidende tekst met de opzet van de gesprekkenreeks over de literaire erfenis van Breyten Breytenbach staat hier. Telkens leg ik de gespreksgenoten vijf vragen voor over hoe zij zich in hun dichtwerk verhouden tot de lyriek van Breytenbach. YT: Antjie, is in het lyrisch werk van Breytenbach voor jou een afzonderlijke bundel of zelfs … [Lees meer...] overBreytenbachs lyriek door de blik van dichters
Perquins aanhalingstekens
De roman Tot alles in beweging komt van Ester Naomi Perquin is in recensies al terecht geprezen als een staalkaart van stijlen. De dichter laat zien wat ze allemaal kan in het verhalend proza; ik schreef er in de kerstvakantie over. Er zitten ook innovaties in die staalkaart, bijvoorbeeld wanneer een van de broers, Micha, van de hoofdpersoon, Ela, aan de orde komt. Dan doet … [Lees meer...] overPerquins aanhalingstekens
Groslijst: Ine Boermans, Een Grillig soort grind
Amelia is met haar twee zoons en man op een vakantiepark terwijl ze longontsteking heeft. Omdat ze haar huis heeft onderverhuurd aan een Frans gezin, moet Amelia haar ziekte uitzitten in dit Drentse asbesthuisje. Af en toe neemt ze brokjes xtc om het allemaal wat draaglijker te maken. Tijdens een van haar onrustige nachten ziet ze dat het huis van haar vader online te koop … [Lees meer...] overGroslijst: Ine Boermans, Een Grillig soort grind
Twaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (12)
Op de Twaalfde Kerstdag las ik in NeerlandistiekTwaalf collega’s kijvendElf schrijvers schrijvendTien die het wistenNegen polemistenAcht rubricistenZeven studies wenkendZes docenten denkend,Vijf keer wat nieuws,Vier feuilletons,Drie uitgelicht,Twee taalartikels,En een column van Marc als ontbijt! Terwijl de meeste computerprogramma’s grote moeite hebben met het verschil … [Lees meer...] overTwaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (12)
Etymologica: Een ‘m’ die overal opduikt
Met een kort eerbetoon aan René Karst (echt heel kort, maak je geen zorgen) Zelfs als je nooit op het gymnasium hebt gezeten, weet je dat de accusativus in het Latijn vrijwel altijd op een -m eindigt. Let maar op. Iedereen weet dat carpe diem Latijn voor ‘pluk de dag’ is. Het woord diem (‘dag’) is hier het lijdend voorwerp (dat wat geplukt moet … [Lees meer...] overEtymologica: Een ‘m’ die overal opduikt
Let goed op waar je de slingers ophangt
Het lijkt wel alsof je aantrekkelijk moet kunnen schrijven om aangenomen te worden op het Instituut voor de Nederlandse taal. Er is op het gebied van de taal geloof ik geen instituut dat een zo levendige website heeft als het INT, met wekelijks lezenswaardige stukjes die door medewerkers van het instituut geschreven zijn. Het jubileumboek (het instituut bestond in deze vorm … [Lees meer...] overLet goed op waar je de slingers ophangt
Historie van Malegijs : Capittels [52]-[56]
De wetenschappelijke beoefening van de Franse middeleeuwse literatuur begon in Duitsland, waar in de tweede helft van de 18e eeuw de Romantiek zich fel afzette tegen het (Franse) Klassicisme en de Middeleeuwen herontdekte. Toen de Fransen mee gingen doen, waren zij nog zo geconditioneerd in hun smaak dat zij niets moesten hebben van lijvige middeleeuwse romans als deze Historie … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Capittels [52]-[56]
Twaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (11)
Op de Elfde Kerstdag las ik in NeerlandistiekElf schrijvers schrijvendTien die het wistenNegen polemistenAcht rubricistenZeven studies wenkendZes docenten denkend,Vijf keer wat nieuws,Vier feuilletons,Drie uitgelicht,Twee taalartikels,En een column van Marc als ontbijt! In het Duits heten ze 'Modalpartikeln' – leuk om af en toe heel hard te roepen als het verder stil is in … [Lees meer...] overTwaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (11)
Nederlands als bronnentaal: het verleden in dialoog met de toekomst
Wat hebben een tinnen bord met een ingekraste inscriptie uit 1616, de collectie Overgekomen Brieven en Papieren, de Pas-Kaart Van de Zee Kusten van Niew Nederland of de talloze oude drukken van de universiteitsbibliotheek van Wrocław met elkaar gemeen? Het zijn Nederlandstalige bronnen die te maken hebben met alle uithoeken van de wereld. Het intrigerende bekraste tinnen … [Lees meer...] overNederlands als bronnentaal: het verleden in dialoog met de toekomst
De stadstalen van Nijmegen, Zutphen en Arnhem
In dit artikel staan de stadsdialecten van de drie Gelderse kwartiersteden Nijmegen, Zutphen en Arnhem centraal. Zutphen, gelegen in het Nedersaksische taalgebied, Nijmegen, centraal gelegen in het Kleverlandse dialectgebied en Arnhem, eveneens liggend in vanouds Kleverlands dialectgebied. In vergelijking met andere Gelderse streektalen zijn het vooral deze drie stadsdialecten … [Lees meer...] overDe stadstalen van Nijmegen, Zutphen en Arnhem
De noodzaak tot performatief lezen
Leeslogboek december 2025 De afgelopen maanden begonnen verschillende mensen erover: performatief lezen, een term voor mensen die in het openbaar een papieren boek uit hun rugzakje halen en dan hun neus tussen de bladzijden duwen. De suggestie van de term performatief is natuurlijk dat ze dat doen op een manier van 'kijk mij eens lezen!' En de vervolgsuggestie is dat dit … [Lees meer...] overDe noodzaak tot performatief lezen
