Een van de definiërende eigenschappen van poëzie is dat ze meerduidig is. Sterker nog, 'meerduidige poëzie' is een pleonasme. Een gedicht dat je meteen begrijpt is waarschijnlijk 'gewoon een duidelijke, eenduidige boodschap die per ongeluk in een rare vorm gegoten is'. Dat beweren althans Gerben Faure, Jan de Jong en Bas Jongenelen, allen docent Nederlands aan de Fontys … [Lees meer...] overZelf over gedichten praten
Artikel
Krijg de corona en de oorsprong van ziektevloeken
Door Marten van der Meulen Een tijd geleden vroeg Laura Obdeijn van het Parool of ik eigenlijk dacht dat mensen met corona scholden. Nou, dat dacht ik wel: ik had al weleens gezocht op Twitter (poel van menselijke drek maar schat voor taalkundigen), en daar kom je het regelmatig tegen, in de bekende 'Krijg de X': Krijg de corona onverantwoord wijf.— Andries Paul … [Lees meer...] overKrijg de corona en de oorsprong van ziektevloeken
Sonnettenkrans
Door Bas Jongenelen Wat is de oudste Nederlandse sonnettenkrans? Sinds een paar maanden was dat de krans Eliza Laurillard in zijn bundel Bloemen en knoppen uit 1878. Maar Raymond Noë heeft een nieuwe gevonden die twee jaar ouder is. Hij is van H.Th. Boelen (die meestal publiceerde onder het pseudoniem N. Donker) en is uit 1876: Saffo-Fantasie. De krans is … [Lees meer...] overSonnettenkrans
Gedicht: anoniem • Een oudt liedeken
Een oudt liedeken(Ende den eersten reghel singhet altoos tweewerf) Dat ruyterken in der schueren lach:Die schuer was cout, den ruyter was nat. ‘Och lieve heer waert, decket mi!Die schuer is cout, seer vrieset mi.’ Die waert sprac zijnder dienstmaecht toe:‘Gaet, decket den ruyter met haverstroe.’ Dat meysken en dorstet laten niet,Si dede dat haer haer meester … [Lees meer...] overGedicht: anoniem • Een oudt liedeken
‘Jaap, de jood, met kokernoten’ (1834)
Jeugdverhalen over joden (105) Door Ewoud Sanders Auteur: onbekend Jaap verkoopt geen fijne waren,Gansch geen malsch en geurig fruitMaar als ’t puik der handelaren,Vent hij kokernoten uit.Deze vrucht, dit moet gij weten,Hard als ijzer, maar toch frisch,Dient niet om te zijn gegetenDoor dengeen, die tandloos is.Dit kan Jaapie niet verschelen,Als hij maar zijn noten … [Lees meer...] over‘Jaap, de jood, met kokernoten’ (1834)
Gedicht: anoniem • Een out liedeken
Een out liedeken Het quamen drie ruyters geloopen.So verre int duytsche lantMet netten ende met knoopen, ja knoopen!Het waren die beste die men vant. Si quamen voor eender waerdinnen huys,Al daer men tapt den wijn:'Waerdinne, wi droncken so gaerne, ja gaerne!Wi hebben gheen gheldekijn.' 'Waer op soude ick u borghen?Ghi comt uyt vreemde landen,U cleederkens die zijn … [Lees meer...] overGedicht: anoniem • Een out liedeken
Top 40 van de Gouden Eeuw – 34c
Door Margot Kalse en Olga van Marion Het viel een hemels dauwe(hs. Soeterbeeck à 2) … [Lees meer...] overTop 40 van de Gouden Eeuw – 34c
Leeskracht
Door Els Stronks De afgelopen weken pleitte Stine Jensen er in de NRC voor niet meer in te zetten op leesplezier om de toenemende ontlezing onder Nederlandse jongeren te verhelpen, maar op leesstraf. Jongeren verplicht boeken laten lezen waarin ze iets over zichzelf en de wereld leren. Gawie Keyser waarschuwde daarop in dezelfde krant dat verplichte kost jongeren helemaal … [Lees meer...] overLeeskracht
Groot Dicté der Nederlandsche Taal
Door Roland de Bonth Omdat het op 9 november 2020 precies tweehonderd jaar geleden is dat woordenboekmaker Matthias de Vries werd geboren, heeft het Instituut voor de Nederlandsche Taal 2020 uitgeroepen tot Matthias de Vriesjaar. Op 16 september 2020 vindt als een van de activiteiten rond De Vries in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren in Gent - en via … [Lees meer...] overGroot Dicté der Nederlandsche Taal
In memoriam Mieke B. Smits- Veldt (11 juli 1936-21 augustus 2020)
Door Riet Schenkeveld- van der Dussen In 1986 kwam Mieke Smits de Neerlandistiek binnenstormen met een omvangrijk proefschrift (504 blz.) Samuel Coster, Ethicus-Didacticus. Zoals ze in haar woord vooraf vertelt, vond de conceptie ervan plaats in 1979 en het boek is dus binnen zeven jaar ontstaan. Het bood een grondige studie van persoon en werk van de arts, … [Lees meer...] overIn memoriam Mieke B. Smits- Veldt (11 juli 1936-21 augustus 2020)
Dieryk en Dorothé: Samuel van Hoogstraten schildert de verlossing van Dordrecht in verzen
Door Patrick van ’t Hof Wie de wereld wil kunnen schilderen, moet alles van de wereld afweten. Dat schrijft de Dordtse schilder-schrijver Samuel van Hoogstraten (1627-1678) zo ongeveer in zijn traktaat Inleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt (1678). In zijn ogen kliederen de meeste schilders maar wat aan, zonder eens te … [Lees meer...] overDieryk en Dorothé: Samuel van Hoogstraten schildert de verlossing van Dordrecht in verzen
Bij Aanzegging van Anna Enquist
Door Peter J.I. Flaton Ook in de wijk waar ik woon, raakt de traditie in onbruik maar zo nu en dan zie je hen nog langs de deuren gaan: buurtgenoten die de dood van een van hen en ons komen aankondigen en daarbij in de regel om een kleine bijdrage voor een bloemstukje vragen. ‘Aanzeggers’ heten ze en de titel van Anna Enquists gedicht in Neerlandistiek spoort daarmee, zij … [Lees meer...] overBij Aanzegging van Anna Enquist
Dag Tanneke
Tanneke Schoonheim, die deze week plotseling overleed, was de aardigste taalkundige van Nederland – iemand die niet alleen geïnteresseerd was in de taal, maar ook in de verpakking van vlees en bloed. Iemand voor wie een collega in de eerste plaats ook een mens was. Het klinkt vanzelfsprekend – helaas zijn er weinig mensen van wie dat ook echt gezegd kan worden. … [Lees meer...] overDag Tanneke
Gedicht: Gabriël Smit • Omschrijving van de liefste
IV Het was. Achter de verdere ramenrijst morgenlicht, over je oogledenbeginnen de vingers van de dag vredete strelen. Je knijpt je wimpers samen, weert af; geen eerste licht is zuiverals de gloed die je schoot behoedenwil: wonder dat brandend uitbloedenzal naar oerdiepten waarvan ik huiver. Licht van bergtoppen, sneeuwlicht, ijleverrukking van boven ademgrens … [Lees meer...] overGedicht: Gabriël Smit • Omschrijving van de liefste
Enkele gedachten bij de Nederlandse winst van de International Booker Prize
Door Anne Sluijs Gisteravond wonnen Nederlands auteur Marieke Lucas Rijneveld en vertaler Michele Hutchison de International Booker Prize voor The Discomfort of Evening (De avond is ongemak). Het zal weinigen ontgaan zijn: de tweets en mediaberichten (mét pushmelding) vlogen je om de oren. En terecht, want het is een belangrijke gebeurtenis voor vertaalde Nederlandse … [Lees meer...] overEnkele gedachten bij de Nederlandse winst van de International Booker Prize
In Memoriam Tannetje Hendrika Schoonheim (1965 – 2020)
Door Frieda Steurs Op 25 augustus is tot ons grote ontzetting en verdriet onze dierbare collega Tanneke Schoonheim totaal onverwacht overleden. Tanneke heeft haar hele werkzame leven besteed aan de Nederlandse Taal, bij het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, later het huidige Instituut voor de Nederlandse Taal. Dit in memoriam probeert weer te geven van welke … [Lees meer...] overIn Memoriam Tannetje Hendrika Schoonheim (1965 – 2020)
Instinkertje, nadenkertje of rood sein
Door Marc Kregting 1. Een paar maanden geleden bleek er in digitale literaire kringen ophef te zijn over het feit dat de Librisprijs was toegekend aan een witte man van middelbare leeftijd, terwijl Manon Uphoffs roman Vallen is als vliegen was genomineerd. Ik heb me daar als witte man van middelbare leeftijd toen over trachten te verbazen – willekeur dunkt me het … [Lees meer...] overInstinkertje, nadenkertje of rood sein
Gedicht: Anna Enquist • Aanzegging
Uit Berichten van het front, de nieuwe bundel van Anna Enquist (plus interview). Aanzegging Verbeelding, oefening. Ook op het eindtraject.Een gladgeschoren Pythia kijkt op zijn schermen geeft je nog een maand of twee. je kan hemnauwelijks verstaan want in je oren bruist een zee.Je grijpt naar je agenda, schrijft het bijna op.Je durft niet op te staan. Zul je hem wurgen … [Lees meer...] overGedicht: Anna Enquist • Aanzegging
astrologie / astronomie
Verwarwoordenboek Vervolg (181) astrologie / astronomie De woorden verschillen in betekenis. … [Lees meer...] overastrologie / astronomie
Nieuw nummer ‘de lage landen’
Net verschenen: het nieuwe nummer van de lage landen. Het nummer zoomt in op het kolonialisme in Congo en brengt onder meer stukken over hoe hiphopper Zwangere Guy Brussel in zijn teksten weet te vangen, de sociale beweging van de gele hesjes en waarom de overheid moet blijven investeren in de publieke omroep. Bekijk het nummer hier. Nog geen abonnee? Surf naar onze … [Lees meer...] overNieuw nummer ‘de lage landen’
Gedicht: Nossis • gedichten
In Ik verlang en sta in brand is poëzie van acht vrouwen uit de Oudheid door Mieke de Vos verzameld, vertaald en toegelicht, van Sapfo tot Sulpicia. En Nossis. Niets is zoeter dan Eros. Alle andere zegeningenzijn minder, zelfs honing spuug ik uit.Dit zegt Nossis: wie niet bemind werd door Afroditeweet niets van haar bloemen, haar rozen. * Vereerde Hera, vaak kom je … [Lees meer...] overGedicht: Nossis • gedichten
Rijpheid van Albert Verwey: wie is Eusebia?
Door Peter J.I. Flaton Net als ‘De brug’ is ‘Rijpheid’ opgenomen in de laatste afdeling van de bundel De weg naar het licht (uit 1922): “De legenden van de eene weg” die uit twaalf gedichten bestaat die op hun beurt elk twaalf verzen tellen. Dat kan geen toeval zijn: het getal 12 is dat van de perfectie (zoals blijkt uit het boek Jona 4,11 maar we mogen hier ook denken aan … [Lees meer...] overRijpheid van Albert Verwey: wie is Eusebia?
Humans of the Humanities
The humanities consist of various academic fields. But what is the common ground of all these different academics and students? And why does their work matter in today’s world? Learn more about this project. (Bekijk deze video op YouTube) … [Lees meer...] overHumans of the Humanities
Niet praten, maar fietsen
Ineens is het rode vilten vierkantje een symbool. Een paar jaar geleden had men je op de universiteit vreemd aangekeken als je zo'n ding op je blouse had gespeld, maar inmiddels weet iedereen wat het betekent: je maakt je zorgen om de universiteit, om de enorme druk die er op het werk staat, je wil dat er wat gebeurt. Je hebt je aangesloten bij WO in Actie. Dankzij WO in … [Lees meer...] overNiet praten, maar fietsen
Gedicht: Albert verwey • De Heerscher
De Heerscher Het leven is een schoone en bloedige strijdWaar alle om de oppermacht elkaar bevechten,Maar grootste zegen is een vast bestuur. Ik zie de woeling die zich wild verwijdt,Maar in een Hand die wijs en sterk zal rechtenHangt roerloos brandend de onafwendbare Uur. De Heerscher komt: zijn Vrede is niet de dood,Maar de ongerechtigheid van 't tweevoud … [Lees meer...] overGedicht: Albert verwey • De Heerscher
