Geschenk Ik was klaarwakker in mijn droom, schreef een niet te keren gedicht, het schreef zichzelf, een heldere stroom, mijn pen gleed als een veer zo licht. Ik schreef het in een blinde drift en toen het uitgeschreven was, verliet het mij, het lopend schrift verliep tot zilvergrijze as. Verward sta ik aan het vensterglas, de straat ligt door de maan … [Lees meer...] overGedicht: Jaap Zijlstra • Geschenk
Artikel
Pas verschenen: Riny Jans, Intiem bestaan: over de poëzie van Victor Vroomkoning
Wat doe je als je je op de middelbare school dodelijk verveelt en allergisch bent voor het gezag van leraren? Victor Vroomkoning (1938) ging spijbelen en dichten. Zijn brave probeersels verschenen in de schoolkrant, zijn erotische gedichten verstopte hij op zijn slaapkamer. In 1983 trad hij als dichter naar buiten, met meteen twee bundels. In 1997 ontstond reuring toen een … [Lees meer...] overPas verschenen: Riny Jans, Intiem bestaan: over de poëzie van Victor Vroomkoning
‘Kon ik mijn binnenwereld maar fotograferen!’ Het beeldend werk van Willem Frederik Hermans
Door Peter Kegel, Bram Oostveen, Daan Rutten en Marc van Zoggel Willem Frederik Hermans was lector in de fysische geografie en bovenal literair auteur, maar minder bekend is dat hij aan het eind van de jaren vijftig ook een carrière als professioneel fotograaf ambieerde. Hij schreef zich onder de naam ‘Persfotobedrijf W.F. Hermans’ zelfs in bij de Kamer van Koophandel … [Lees meer...] over‘Kon ik mijn binnenwereld maar fotograferen!’ Het beeldend werk van Willem Frederik Hermans
Liefde in het gekkenhuis
Door Elly Groenenboom-Draai Onlangs, op 28 januari, werd in Neerlandistiek de verschijning gemeld van een nieuwe editie met moderne prozahertaling van Willem van Focquenbrochs blijspel Min in ’t Lazarus-huys. Enthousiast ging Marc van Oostendorp ermee aan de slag; in een videofilmpje kunnen we het resultaat daarvan bewonderen: na een korte bespreking van het thema van het … [Lees meer...] overLiefde in het gekkenhuis
Eieren
Door Wiel Kusters Pierre Kemp, die kleurrijke dichter, die liefst in het zwart gekleed ging, werkte van 1916 tot 1945 als loonadministrateur op de steenkolenmijn Laura in Eygelshoven, dicht bij de Duitse grens, ongeveer dertig kilometer van zijn woonplaats Maastricht. Kemp heeft wel eens gezegd, dat niet alleen Petrarca zijn Laura had. Maar van zijn bezigheden op het kantoor … [Lees meer...] overEieren
Is meten weten? Bericht uit de wereld van de klemtoon
Door Marc van Oostendorp Ik ben van huis uit fonoloog en geen foneticus. Er zijn allerlei verschillen tussen deze zusterdisciplines. Zo gaat fonologie over klanken als onderdeel van de taal (de relatie met andere onderdelen van de grammatica, bijvoorbeeld, de manier waarop ons innerlijke woordenboek in elkaar zit, hoe we daar onthouden hoe we woorden zeggen en hoe ze klinken) … [Lees meer...] overIs meten weten? Bericht uit de wereld van de klemtoon
Ons Erfdeel 1/2019 over het AfricaMuseum, de taalpolitie, bedreigde neerlandistiek en Vlaams geflirt
Het AfricaMuseum in Tervuren is weer open. Is de dekolonisatie geslaagd? De neerlandistiek zit in een impasse. Hoe raakt ze eruit? Staat de taalpolitie voor de deur? Wat is het verband tussen extreemrechts en moslimextremisme? En de Vlaamse literatuur staat centraal op de Foire du Livre in Brussel onder de titel Flirt Flamand, maar mag dat iets meer worden dan een losse flirt? … [Lees meer...] overOns Erfdeel 1/2019 over het AfricaMuseum, de taalpolitie, bedreigde neerlandistiek en Vlaams geflirt
Gedicht: Frans Kuipers • twee gedichten
Uit Alles waait, de nieuwe bundel van Frans Kuipers. (Voorproefje uit de bundel.) WAAR te beginnen? Je koffers pakken is Goed. Je hielen lichten is Goed. Zitten op het dek van een stampende veerboot door kermende meeuwen omgeven is Goed, staan aan de reling als een dolende koning tussen andere dolende koningen uitkijkend over zee is Goed en is een Uitstekend Begin. … [Lees meer...] overGedicht: Frans Kuipers • twee gedichten
Een windbrief van P.C. Hooft
Door Willem Kuiper Afgelopen vrijdag 25 januari vertelde ik u over de lancering van de Digitale Charterbank Nederland (DCN) en wees ik u op dit stuk: 32 Windbrief, opgesteld door P.C. Hooft betreffende het bouwen van drie watermolens, 19-06-1643. 1 charter alsook op de mogelijkheid om via de DCN-website direct contact op te nemen met het archief waar dit stuk … [Lees meer...] overEen windbrief van P.C. Hooft
Verschijning themanummer De Gids over Volk & Natie
14 februari verschijnt het nieuwe nummer van literair tijdschrift De Gids, met bijdragen binnen het thema Volk & Natie. Elf auteurs leggen in essays, verhalen en gedichten de tijdsgeest op de snijtafel. Wat gebeurt er als je met een literaire blik kijkt naar wat begrippen als volk, natie en vaderland tegenwoordig omvatten? Zo probeert het literaire tijdschrift een … [Lees meer...] overVerschijning themanummer De Gids over Volk & Natie
Vacature: statisticus / methodoloog, Meertens Instituut
Het Meertens Instituut is een onderzoeksinstituut van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen dat zich bezighoudt met het bestuderen en documenteren van de Nederlandse taal en cultuur. Door het Meertens Instituut worden sinds lange tijd gegevens verzameld en beschikbaar gesteld voor zowel wetenschappelijk onderzoek als het algemeen publiek. Het instituut vormt … [Lees meer...] overVacature: statisticus / methodoloog, Meertens Instituut
De toekomst van de taalbeheersing (1/n)
Door Lucas Seuren Vorig jaar ging mijn toen nog Groningse collega Carel Jansen met emeritaat. In zijn afscheidslezing, die hij hield tijdens het driejaarlijkse VIOT Congres (Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing) pleitte hij voor meer maatschappelijke betrokkenheid onder de taalbeheersers. Inmiddels heeft hij die positie verder uitgewerkt in een speciale uitgave … [Lees meer...] overDe toekomst van de taalbeheersing (1/n)
FF luisteren, pap, mam, wereldwijdweb, crematoriam!
Door Jos Joosten Op mijn oude dag word ik genuanceerd. Is er eens een onderwerp waar ik me qualitate qua druk over kan maken, ontbreekt het me plots totaal aan een mening. Het gaat om de hertaling van Couperus’ Van oude mensen door Michelle van Dijk. Sylvia Witteman maakte de hertaling zaterdag in de Volkskrant met de grond gelijk. Je moet even door Wittemans wekelijkse rol … [Lees meer...] overFF luisteren, pap, mam, wereldwijdweb, crematoriam!
Vlogboek – De IK in WIJ: een extra verteller
In deze video bespreekt Jörgen hoe het wij-perspectief in De heilige Antonio van Arnon Grunberg een extra, derde verteller oplevert. De zoektocht naar deze verteller loopt via het vertelschema van Franz Karl Stanzel, het jij-perspectief en het gebruik van wij-zinnen. Besproken werken: Arnon Grunberg - De heilige Antonio Harry Mulisch - De elementen Hafid Bouazza - … [Lees meer...] overVlogboek – De IK in WIJ: een extra verteller
Verschenen: In opdracht, Wiel Kusters
Ik lijk verloren als ik je niet vind. In dorre bladeren woelt en zoekt de wind, hij spreidt en jaagt bijeen, is even stil: ik hoor je adem tot hij weer begint. In het dichterschap van Wiel Kusters is na het verschijnen van zijn verzamelde gedichten (Leesjongen, Uitgeverij Cossee, 2017) een nieuwe en productieve fase aangebroken. Tot de resultaten daarvan behoort, naast een … [Lees meer...] overVerschenen: In opdracht, Wiel Kusters
Het verwrongenste Nederlands spreken de Haarlemse vrouwen
Door Marc van Oostendorp Voor het volgende voorbeeld van hoe vrouwen de schuld kregen van taalverandering moeten we naar Haarlem. (Het vorige voorbeeld staat hier.) Een keer in de paar jaar word ik opgebeld door iemand van een Haarlemse krant, podcast of zendpiraat, met de vraag of het waar is dat men in Haarlem het beste Nederlands spreekt. Ik stel dan altijd voor om naar … [Lees meer...] overHet verwrongenste Nederlands spreken de Haarlemse vrouwen
Gedicht: Anton van Duinkerken • De stillen
De stillen Eenzaamheids achterdocht, gevoed door waan, Kweekt groter kwaad dan roekeloos vergeten Van wetten, waardoor veiligen zich weten Behoed tegen een snel en stout vergaan. Wie zonder schaamte geile lust belijden, Maken zich schuldig, maar zij weten toch De grootste zondigheid van 't kwaad te mijden. Alleen wie, braafheid huichelend, bedrog Plegen met … [Lees meer...] overGedicht: Anton van Duinkerken • De stillen
Kooi
In de gedichten 'De Mus' en ''s Morgens' van Jan Hanlo (zie mijn vorige stukje in deze reeks) hoorde ik een echo, ja meer dan een echo, van een oud dichterlijk verlangen: de wens om zo 'natuurlijk' te kunnen dichten als zangvogels zingen. We hebben het dan over de taal, over wat de dichter daarmee doet en wat die op haar beurt met hém doet. Maar het hoeft niet alleen over … [Lees meer...] overKooi
Een moeilijke jeugd (1914)
Jeugdverhalen over Joden (24) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis J.A. Wormser jr. (1845-1916) schreef Een moeilijke jeugd onder het pseudoniem Salvafama. Wormser was in de tweede helft van de negentiende eeuw een bekende uitgever, publicist en politicus. Hij begon zijn loopbaan als effectenhandelaar, maar na zijn huwelijk met de dochter van een uitgever … [Lees meer...] overEen moeilijke jeugd (1914)
Worden kranten echt steeds eenvoudiger en romans niet?
Door Marc van Oostendorp Het is altijd leuk om mensen terecht te wijzen die denken dat vroeger alles beter was: dat het bruinbrood een vollere smaak had, dat iedere gymnasiast nog moeiteloos de eerste honderd regels van de Ilias kon citeren, dat de ramen in een Nederlandse straat nog iedere week blinkten van het zeepsop. Er ging dan ook een kreet van vreugde door de lokalen … [Lees meer...] overWorden kranten echt steeds eenvoudiger en romans niet?
Gedicht: Anton van Duinkerken • Thuis op het kerkhof
Thuis op het kerkhof Tussen de zerken, lezend het verleden Van deze kleine stad, waaruit ik kwam, Waarheen ik telkens wederkeer, vernam Ik achter mij stil naderende schreden. Verwonderd zag ik om. Even beneden Het kruis in 't midden draagt een vrouw een vlam. Dit stenen beeld, vlak naast een treurwilgstam, Stond of 't gereed was, op mij toe te treden. Geen levend … [Lees meer...] overGedicht: Anton van Duinkerken • Thuis op het kerkhof
De schijnduidelijkheid van begrippen 2/2: werkloosheidscijfer
Nultaal (21) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overDe schijnduidelijkheid van begrippen 2/2: werkloosheidscijfer
Jy, Mimi, jy houdt den zakdoek voor den neus en roept: ‘Wat is ’t vuil hier!’
De Multatulileescursus (17) Door Marc van Oostendorp - Tjonge, mensen, wȧt een taai deel is dit, dat deel 11 van de Volledige Werken! - Taai? Man, het vuur spat er vanaf! Ik heb rode koontjes gehad! Zelden zulk meeslepend proza gelezen, zelfs bij Multatuli. - Echt? - Ja, dit deel bevat toch wel enkele van de mooiste liefdesbrieven uit de Nederlandse … [Lees meer...] overJy, Mimi, jy houdt den zakdoek voor den neus en roept: ‘Wat is ’t vuil hier!’
Gedicht: Agnita Feis • De eer
‘De eer’ staat in Oorlog. Verzen in staccato van Agnita Feis. De eer t Is een kanon. 't Is een geweer.... Men schiet. Men moordt: Maar 't is voor d'eer! Men steekt elkaar een mes in 't hart, … [Lees meer...] overGedicht: Agnita Feis • De eer
Van Lenneps befaamde roman Klaasje Zevenster bewerkt voor de moderne lezer
Door Gera de Bruijn De biografie van Van Lennep door Marita Mathijsen, die vorig jaar is verschenen, was een groot succes. Dat toont wel aan dat er nog steeds belangstelling is voor de literatuur van de 19e eeuw. Toch worden de romans uit die tijd niet veel gelezen. De taal is te verouderd en ze lijden soms aan een overdaad aan uitgebreide beschrijvingen en lange … [Lees meer...] overVan Lenneps befaamde roman Klaasje Zevenster bewerkt voor de moderne lezer
