Door Wiel Kusters Na en gedurende een jaar ook tijdens mijn Nijmeegse studietijd (Nederlandse taal- en letterkunde, 1968-1973) werkte ik als leraar Nederlands aan een scholengemeenschap voor havo en vwo in Sittard. Van 1978, mijn debuut als dichter, tot 1989 leefde ik van de pen en deed ik radiowerk (programma’s over literatuur en kunst) in Maastricht en … [Lees meer...] overMijn neerlandistiek
Artikel
Lezingen Daniel Dennett online
Deze week hield de beroemde Amerikaanse filosoof Daniel Dennett twee lezingen in Nijmegen: een over 'Autonomy and Consciousness' en een over 'The Role of Language in Human Consciousness'. Video's van beide lezingen staat nu online op de website van het Max Planck Instituut. … [Lees meer...] overLezingen Daniel Dennett online
Kader Abdolah in Amsterdam
Door Peter van Zonneveld Vrijdagmiddag om vijf uur vond de presentatie plaats van Het pad van de gele slippers. Dit nieuwe boek van Kader Abdolah is een roman over een filmmaker ‘in een tijdperk van revolutie en verraad’ zo lezen we op de achterflap. De auteur was in 2006 gastschrijver aan de Leidse universiteit. Het was daar mijn taak om de gastschrijvers te begeleiden. Als … [Lees meer...] overKader Abdolah in Amsterdam
‘De barmhartige jood’ (1781)
Jeugdverhalen over joden (8) Door Ewoud Sanders Elementen in ‘De barmhartige jood’ doen enigszins denken aan de parabel die Jezus vertelt over de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:30-37). Dit verband werd ook in sommige uitgaven gelegd. Zo wordt in Pligt en belang (1814 en 1853) in een noot naar dit Bijbelse verhaal verwezen. ‘De barmhartige jood’ is minstens elf keer … [Lees meer...] over‘De barmhartige jood’ (1781)
Grote opdracht 3: Op school worden talen en taalvariëteiten erkend en benut
Door Marc van Oostendorp Deze weken bespreek ik de 'grote opdrachten', ongeveer: de grote lijnen, die de docententeams van Curriculum.nu aan het opstellen zijn voor het schoolvak Nederlands van de toekomst. Vandaag bespreek ik grote opdracht 3: Op school worden talen en taalvariëteiten erkend en benut. Dit is een grote opdracht waarin vrij expliciet naar het belang van … [Lees meer...] overGrote opdracht 3: Op school worden talen en taalvariëteiten erkend en benut
Gedicht: Hélène Swarth • Herfstboom
Herfstboom Ik weet een boom, die staat alleen te sterven, Zijn ijle twijgen spreidende op de luchten, Als vleuglen van een reuzevogel: - vluchten Wil hij van de aarde, waar hij vreugd moet derven. O teedre boom, versmadend zware vruchten En bonte oranje en incarnate verven! Etherisch licht, als bleeke veedren, zwerven Uw broze loovren heen op windezuchten. … [Lees meer...] overGedicht: Hélène Swarth • Herfstboom
Sint en Piet als kunst (2)
Door Henk Wolf [Dit is een vervolg op 'Sint en Piet als kunst (1)'.] De ambiguïteit van kunst vinden we uiteraard ook in de traditionele theaterstukjes die horen bij de jaarlijkse sinterklaasviering. Hoe de figuur van Zwarte Piet daarin gewaardeerd moet worden, is onderwerp van veel discussie. Er bestaan allerlei opvattingen over die figuur en dat is een normaal … [Lees meer...] overSint en Piet als kunst (2)
Negation in Norwich Dutch
Door Christopher Joby Last month, I wrote a post about forms of address in Norwich Dutch (Norwichs Nederlands or Norwichs Vlaams). There I concluded we could tentatively talk of a Tu/Vos distinction in early modern Norwichs Nederlands. The dominant subject form of address in the letters written from Norwich to friends and family in Ieper in West Flanders (the Norwich … [Lees meer...] overNegation in Norwich Dutch
BLINN AUGA ‘blindoog’: helaas geen Oudnederlands
Door Peter Schrijver In een stuk van 18 oktober j.l. in Neerlandistiek weerlegt Gertjan Postma op overtuigende wijze de hypothese van Peter Alexander Kerkhof (Neerlandistiek 13 september j.l.) dat een Iers manuscript twee zevende-eeuwse Nederlandse woorden zou bevatten. Postma's conclusies: blinn auga is Scandinavisch en niet Nederlands, en de Ierse tekst waarin blinn … [Lees meer...] overBLINN AUGA ‘blindoog’: helaas geen Oudnederlands
Het streepje
Nultaal (5) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overHet streepje
Hij noemt de meeste mensen ‘jongetje’.
Aflevering 2 van de Multatuli-leesclub - Het is wel een eigenaardig project, hoor die Volledige Werken. Neem nu dat deel 8 dat we deze week hebben gelezen. - Ik heb het eerlijk gezegd niet helemaal uitgekregen. - Dat bedoel ik. Ik ben weliswaar tot het einde gekomen, maar heb hele stukken overgeslagen. Al die nota's en die ambtelijke stukken die niet eens allemaal door … [Lees meer...] overHij noemt de meeste mensen ‘jongetje’.
Gedicht: Ingmar Heytze • Gemist worden
Uit Ik wilde je iets moois vertellen, de nieuwe bundel van Ingmar Heytze. Gemist worden Als je morgen weg moet kun je net zo goed ineens, wanneer er even niemand oplet, zijn verdwenen. Het is lente, je bent gastvrouw op een feest met wijn en bitterballen, iemand kletst tegen je aan, wordt onderbroken – je ziet je kans schoon, loopt de tuin in om te kijken hoe de man … [Lees meer...] overGedicht: Ingmar Heytze • Gemist worden
Sint en Piet als kunst (1)
Door Henk Wolf Een beeldhouwer ziet op Schiphol hoe een klein jongetje struikelt. Huilend krabbelt het jongetje overeind, terwijl zijn moeder aangesneld komt om hem te troosten. Het jongetje lacht al lang weer als de beeldhouwer in zijn vliegtuig stapt. Het is het laatste wat hij ziet van zijn vaderland, want hij emigreert vandaag. De emotie van het moment blijft hem bij en in … [Lees meer...] overSint en Piet als kunst (1)
Houden ‘Conversation superstars’ zich aan gespreksnormen? (4/7)
Door Lucas Seuren De wereld is vol adviesboeken over hoe je een goed gesprek kunt voeren. Dit is met name handig voor de mensen onder ons die moeite hebben om met vage kennissen of wildvreemden een gesprek te voeren. Maar wat me keer op keer opvalt is dat veel van die adviezen loodrecht staan op de praktijk; daarmee wil ik niet zeggen dat het slechte adviezen zijn—al zitten … [Lees meer...] overHouden ‘Conversation superstars’ zich aan gespreksnormen? (4/7)
Curriculum.nu en het Zwarte Pietendebat
Door Els Stronks Vandaag bespreek ik op verzoek van Marc van Oostendorp de zesde Grote Opdracht van de docententeams Nederlands van Curriculum.nu (“Leesbevordering en literaire competentie stimuleren leerlingen om lezers te worden en te blijven”), maar eigenlijk bespreek ik ze allemaal. Want ik wil het ook hebben over de manier waarop “cultuur” in alle Grote Opdrachten … [Lees meer...] overCurriculum.nu en het Zwarte Pietendebat
Aankondiging en uitnodiging: A Germanic Sandwich 2019
Op 23 en 24 mei 2019 organiseren het Meertens Instituut en de Universiteit van Amsterdam de volgende aflevering van A Germanic Sandwich, een (ongeveer) tweejaarlijkse conferentie waarop, in de onderzoekslijn ingezet door van Haeringens Nederlands tussen Duits en Engels (1956), het Nederlands beschouwd wordt in contrast met de buurtalen Duits en Engels. Eerdere afleveringen … [Lees meer...] overAankondiging en uitnodiging: A Germanic Sandwich 2019
Grote opdrachten 2: Autonome taalgebruikers werken hun leven lang aan hun taallerend vermogen
Door Marc van Oostendorp De komende weken bespreek ik de 'grote opdrachten', de lijnen die de docenten van Curriculum.nu zien in het onderwijs Nederlands van de toekomst. Het zijn er zeven, vandaag bespreek ik de tweede: Autonome taalgebruikers werken hun leven lang aan hun taallerend vermogen. Het goede aan deze 'grote opdracht' is dat de taal niet wordt gezien als … [Lees meer...] overGrote opdrachten 2: Autonome taalgebruikers werken hun leven lang aan hun taallerend vermogen
Verschenen: Uit de marge. Kanttekeningen bij de cultuurhistorische canon
Afgelopen zaterdag, 13 oktober, nam Erica van Boven officieel afscheid als hoogleraar letterkunde aan de Open Universiteit. Zij deed dat met het uitspreken van een afscheidscollege over Arthur van Schendel en het lezerspubliek. Met haar onderzoek naar ‘vrouwenromans’ in de literaire kritiek, haar kanttekeningen bij de literaire canon en het recente project rond … [Lees meer...] overVerschenen: Uit de marge. Kanttekeningen bij de cultuurhistorische canon
14 november 2018, Gent: Colloquium over Anton van Wilderode
De KANTL organiseert op 14 november het colloquium Anton van Wilderode, leraar in de letteren. Anton van Wilderode, die honderd jaar geleden werd geboren, was lid van de Academie van 1975 tot zijn overlijden in 1998. Met op het programma: Dirk de Geest, Erik Spinoy, Annemarie Estor, Johan van Iseghem en Wim Verbaal. Meer informatie … [Lees meer...] over14 november 2018, Gent: Colloquium over Anton van Wilderode
Pas verschenen: J.M.N. Kapteyn en Leo Polak, en Ludwig Erich Schmitt. Dubbelvoudig verraad en overmoed aan de Rijksuniversiteit Groningen tijdens de Duitse bezetting (1940-1942) door Gerrold van der Stroom
Heftige discussies zijn tot op de dag van vandaag gevoerd over het optreden in 1940/1941 van de rector magnificus van de Groningse Universiteit. Heeft deze hoogleraar germanistiek J.M.N. Kapteyn nu al of niet de Joodse hoogleraar Leo Polak verraden aan de Duitsers? Belangrijke nieuwe gegevens over deze beruchte zaak-Polak hebben echter niet de aandacht gekregen die zij … [Lees meer...] overPas verschenen: J.M.N. Kapteyn en Leo Polak, en Ludwig Erich Schmitt. Dubbelvoudig verraad en overmoed aan de Rijksuniversiteit Groningen tijdens de Duitse bezetting (1940-1942) door Gerrold van der Stroom
Gedicht: Marlene van Niekerk • Die uitlê van ’n dooie vleer
Gedicht van vandaag komt uit In de stille achterkamer. Gedichten bij schilderijen van Adriaen Coorte en Jan Mankes van Marlene van Niekerk (vertaling Henda Strydom). Het schilderij ‘Het vleermuisje’ van Jan Mankes, waar dit gedicht bij geschreven is, is hier te bekijken. Die uitlê van ’n dooie vleer is ’n soort heiligskennis, die hande kan nie oor die bors gevou, maar moet … [Lees meer...] overGedicht: Marlene van Niekerk • Die uitlê van ’n dooie vleer
Dankrede Jeroen Brouwers
Vanmiddag kreeg de schrijver Jeroen Brouwers een eredoctoraat van de Radboud Universiteit. Omdat hij niet zelf in de Stevenskerk aanwezig kon zijn, werd de cappa eerder 'om hem heen gedrapeerd' door Margot van Mulken, decaan van de Nijmeegse Letterenfaculteit. Bij die gelegenheid sprak Brouwers ook zijn dankwoord uit, dat tegelijkertijd een eerbetoon was aan professor W.J.M.A. … [Lees meer...] overDankrede Jeroen Brouwers
Een voorhene interesse
Door Henk Wolf Recent omschreef een uiterst fatsoenlijke Friese wetenschapper op Facebook het woord neuken als 'in foarhinne taboewurd'. Dat is in het Fries net zo gek als in het Nederlands, waar voorheen ook normaal niet als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt. Normaal niet, maar ook niet helemaal niet. Toen ik ging googelen, vond ik negen vindplaatsen met 'een voorhene'. … [Lees meer...] overEen voorhene interesse
Blinn auga: is dat wel Oudnederlands?
Antwoord op Kerkhof’s "Nieuw Oudnederlands in Ierse tekst". Door Gertjan Postma In een recent artikel in Neerlandistiek vraagt Kerkhof aandacht voor een tekst uit een oude Ierse woordenlijst waarvan een viertal manuscripten in Dublin bewaard worden. Het 183ste trefwoord uit de lijst luidt: Blinn auga .i. dallsuilech in linga Galleorum blind oog i.e. … [Lees meer...] overBlinn auga: is dat wel Oudnederlands?
Grote opdracht 1: Een sterke taalbasis draagt bij aan de taal- en denkontwikkeling
Door Marc van Oostendorp De nieuwe stukken van de docenten van Curriculum.nu zijn binnen! Gisteren verscheen nieuwe teksten van deze leraren die de inspirerende opdracht hebben gekregen om na te denken over wat er in het Nederlandse onderwijs – van groep 1 tot en met 6-vwo – gedoceerd zou moeten worden. Voor het vak Nederlands resulteerde dat gisteren in 7 'grote … [Lees meer...] overGrote opdracht 1: Een sterke taalbasis draagt bij aan de taal- en denkontwikkeling
