Begrafenis in de tropen Het sterven gaat hier snel, nog sneller is men reeds begraven en welhaast vergeten; enige vrienden gaan vol kommernis achter de baar, verhit, gepast verbeten: dat hij onder de palmen dood moest gaan. De oceaan lijkt plotseling veel breder; geschrokken ziet men in de groeve neder en denkt beklemd: ook dit kan hier bestaan. Traag en bezweet … [Lees meer...] overGedicht: Willem Brandt • Begrafenis in de tropen
Artikel
Studeren aan ‘Dinges Instelling’
Door Henk Wolf Tien jaar geleden stond aan de Rengerslaan in Leeuwarden nog de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, afgekort: NHL. In 2009 werd de naam gewijzigd in NHL Hogeschool. Dat is in veel opzichten een raadselachtige naam. Het opvallendste raadsel is natuurlijk waarom het woord Hogeschool nog eens gebruikt wordt als dat ook al in de afkorting zit. Raadselachtig is ook de … [Lees meer...] overStuderen aan ‘Dinges Instelling’
“Literatuur is geen serieus deel van het eindexamen Nederlands”
De hoogleraren Johan Koppenol (VU) en Marc van Oostendorp (Radboud Universiteit) over manieren om de studie Nederlands aantrekkelijker te maken, gisterenavond bij EenVandaag: … [Lees meer...] over“Literatuur is geen serieus deel van het eindexamen Nederlands”
Ridder Silkema en horige Tjarda (1938)
Jeugdverhalen over joden (4) Door Ewoud Sanders Ridder Silkema en horige Tjarda verscheen in de ‘Roomsche Keur Serie’ en was bestemd voor kinderen vanaf tien jaar. Het joodse personage, de straatverkoper Miriam, is er met de haren bijgesleept en wordt uitgesproken antisemitisch beschreven. ‘Zwijg, hond van een Jood.’ In 1948 werd dit boek nog aanbevolen voor … [Lees meer...] overRidder Silkema en horige Tjarda (1938)
Literatuur leven
Mirjam van Hengel portretteert Remco Campert Door Wiel Kusters Het bijna 600 bladzijden tellende boek dat Mirjam van Hengel over de nu negenentachtigjarige Remco Campert schreef, Een knipperend ogenblik, heet in de ondertitel een 'portret' en wordt dus niet gepresenteerd als biografie. Dat wordt in het korte voorwoord verantwoord als de keuze voor het vertellen van een … [Lees meer...] overLiteratuur leven
Kinderen van 4
Door Marc van Oostendorp Klaas Dijkhoff (VVD) suggereerde deze week dat het heel erg zou zijn als migrantenkinderen pas op hun 4e voor het eerst in aanraking komen met het Nederlands. Hoe zit dat? (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overKinderen van 4
Gedicht: Willem Brandt • Reisverhaal
Reisverhaal Wij gingen ten anker in het noordwestelijk deel van de Humboldtbaai - een kale heuvel zonder water -; het was januari 1910. Tegen de middag vonden wij een sagomoeras, maar ook een klapperbos en een heldere bergbeek. Een zeer welkom gebied! De rookpluim van de Paketboot werd al vaag aan de horizont. … [Lees meer...] overGedicht: Willem Brandt • Reisverhaal
Kennis over taal voor ons allemaal: LOT-populariseringsprijs
Ook dit jaar looft de Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap (LOT) weer een stimuleringsprijs uit. Deze prijs is bedoeld voor de wetenschapper met het beste plan om een taalwetenschappelijk onderwerp bij het grote publiek onder de aandacht te brengen. Taalwetenschappers (junior of senior) die hun werk willen vertalen naar een populariseringsactiviteit, kunnen hiervoor een … [Lees meer...] overKennis over taal voor ons allemaal: LOT-populariseringsprijs
Zielsverwanten
Door Nelleke Noordervliet Hij zit te wachten op het terras van De Brakke Grond, waar destijds de Vleeshal stond met erboven de zaal van de rederijkerskamer d'Eglantier. Nu officieel het Vlaams Cultureel Centrum. Grappig, als ik denk aan de Spaanse Brabander. Gevalletje van perfecte integratie. Het is er van een zelfde levendigheid als aan het begin van de zeventiende eeuw. … [Lees meer...] overZielsverwanten
The sound of silence
Nultaal (1) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overThe sound of silence
Het gaat niet goed met het schoolvak Fries
Door Henk Wolf Het schoolvak Fries is geen groot succes. Een flink deel van de Friese scholen haalt de wettelijke kerndoelen niet. Dat blijkt uit onderzoek dat Albert Walsweer en Nynke Anna Varkevisser van de NHL Stenden Hogeschool de afgelopen jaren hebben uitgevoerd. Ze presenteerden de resultaten daarvan afgelopen donderdag in Heerenveen op de conferentie Frysk yn it … [Lees meer...] overHet gaat niet goed met het schoolvak Fries
In elk vel dat ooit op je zat
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (194) De laatste 14 afleveringen van deze reeks zijn gewijd aan 14 gloednieuwe, speciaal voor deze reeks geschreven sonnetten door hedendaagse Nederlandse en Vlaamse dichters. Door Marc van Oostendorp Blijf Iemand hoest in het andere huis en tegelijk met zijn hoest is onder mijn raam de merel begonnen over het … [Lees meer...] overIn elk vel dat ooit op je zat
Gedicht: Willem Thies • Leefden wij als de dieren
Uit: Na het paringsritueel, de nieuwe bundel van Willem Thies. Leefden wij als de dieren Kleurt de zon overdag potgronddonker - laat ons slapengaan. 's Avonds het raspen der krekels, 's nachts het klepperen van de ooglidvleugels der motten tegen een lamp - kunstmaan. Een hagedis gaat schuil achter een luik op het middaguur, schichtflitst en glipt als watervuur. De … [Lees meer...] overGedicht: Willem Thies • Leefden wij als de dieren
Taalvermogen, taalsysteem, en taalgebruik
Door Lucas Seuren Aan het begin van mijn promotie ging ik voor een studieverblijf naar York; ik wilde meer leren over klankleer en de rol die het heeft in taalgebruik. Ik werkte daar samen met dr. Traci Walker, een vooraanstaand interactioneel taalkundige, met andere woorden, iemand die bestudeert hoe taalstructuren in taalgebruik worden vormgegeven en betekenis krijgen. … [Lees meer...] overTaalvermogen, taalsysteem, en taalgebruik
Morgen een week zijn je schoenen klaar
Door Henk Wolf In het Nederlands kun je zeggen dat er 'over een week' iets staat te gebeuren. In het Fries kan dat net zo goed: 'Oer in wike is it klear'. Je kunt ook het woord vandaag of hjoed toevoegen om aan te geven dat die week begint op de dag dat je de zin uitspreekt. Je krijgt dan zinnen zoals de volgende: Vandaag over een week zijn je schoenen klaar. Hjoed oer in … [Lees meer...] overMorgen een week zijn je schoenen klaar
Willem
Door Willem Kuiper Tijdens de brunch ben ik gewoon de papieren Volkskrant door te bladeren. Zo viel mijn oog begin deze week op de WiBra column van Sylvia Witteman, met als titel ‘Willem’. Als drager van die naam voel je je onwillekeurig aangesproken, en dat gevoel werd er alleen maar sterker op bij het lezen van de eerste alinea: Zowat niemand wil meer Nederlands studeren, … [Lees meer...] overWillem
De harteloze Kackadoris en het argeloze dove wijf
Door Ton Harmsen Harde kritiek op de maatschappij is de rederijkers niet vreemd. Vooral in hun toneel keren zij zich tegen misdaad en bedrog door politieke intriganten, religieuze fanatici, niets-ontziende speculanten en roekeloze militairen. Zij doen onthullingen die vaak verrassend actueel zijn, en dat geldt zeker voor het toneelstuk waarin een dokter zonder diploma net zo … [Lees meer...] overDe harteloze Kackadoris en het argeloze dove wijf
Wat betekent ‘dat’?
Door Marc van Oostendorp We zitten samen aan tafel en ik kijk naar mijn bord. Dan hef ik mijn hoofd langzaam op en onheilspellend zeg ik dan: 'dat is vies'. Wat betekent het woord dat dan? In deze context lijkt het antwoord duidelijk: mijn bord. Om te controleren of ik gelijk heb, moet je het bord dat voor me ligt controleren. Maar hoe zit dat precies? Volgens veel moderne … [Lees meer...] overWat betekent ‘dat’?
Gedicht: Peter Theunynck • Koning Den
Uit Tijdrijder, de nieuwe bundel van Peter Theunynck. Koning Den Op een dag was er voldoende te eten. Toen bouwden we steden langs grote rivieren. De een ging uit werken, de ander leerde bevelen. Er waren regels nodig. Wie ze verzon, voorzag zichzelf van hermelijn. Zo begon het heersen. … [Lees meer...] overGedicht: Peter Theunynck • Koning Den
MOOC Middelnederlands ontvangt jaarprijs Wetenschapscommunicatie
Door redactieteam MOOC Middelnederlands Zowat een jaar geleden vierden we samen met u het emeritaat van professor Frank Willaert. Op die dag stelden we MOOC Middelnederlands aan u voor, een reeks online-colleges over de hoogtepunten van de Middelnederlandse literatuurgeschiedenis. Het project heeft een vliegende start genomen: de colleges worden in Vlaanderen en Nederland … [Lees meer...] overMOOC Middelnederlands ontvangt jaarprijs Wetenschapscommunicatie
Twee Nijmeegse oraties in de neerlandistiek: Lotte Jensen en Marc van Oostendorp
Op 25 oktober 2018 houdt Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie, zijn oratie in Nijmegen, met als titel Spreken voor leken in 45 minuten. Dit is een openbare bijeenkomst; u kunt hier meer informatie vinden en zich hier aanmelden. Iets meer dan een week later, op 2 november, is de oratie van Lotte Jensen, als hoogleraar Nederlandse literatuur- … [Lees meer...] overTwee Nijmeegse oraties in de neerlandistiek: Lotte Jensen en Marc van Oostendorp
Keurig netjes (1): In de woordenboeken
Door Ton van der Wouden Op 27 juni 2018 hield lexicograaf Pieter Duijff van de Fryske Akademy een lezing in Leiden voor het Matthias de Vriesgenootschap, een club van Nederlandse woordenboekenmakers en -liefhebbers. De voordracht ging over een nieuw project van de Akademy, een vertaalwoordenboek Nederlands-Fries. De casus die Pieter besprak was het oer-Hollandse keurig … [Lees meer...] overKeurig netjes (1): In de woordenboeken
Prof. dr. Jacques Van Keymeulen ontvangt Matthias de Vriespenning
Op vrijdag 14 september 2018 ontving prof. dr. Jacques Van Keymeulen de Matthias de Vriespenning uit handen van prof. dr. Frieda Steurs, directeur van het Instituut voor de Nederlandse Taal. De Stichting Matthias de Vriesfonds werd ongeveer 40 jaar geleden opgericht en heeft tot doel de Nederlandse lexicologie in het algemeen te bevorderen. De naam van de stichting verwijst … [Lees meer...] overProf. dr. Jacques Van Keymeulen ontvangt Matthias de Vriespenning
De vele betekenissen van ‘nou ja zeg’
Door Emma Kemp “Nou ja zeg, wonderlijk dat dit niet helemaal goed ging” kopt VKMag op 5 september 2018 bij een blunder-filmpje. Een man bij het zwembad klimt op een gammele ladder die zijn vrienden vasthouden en is van plan een duik in het zwembad te nemen. Het resultaat mag duidelijk zijn. ‘Nou ja zeg’ is in eerste plaats een uiting van verbazing en verontwaardiging. Soms … [Lees meer...] overDe vele betekenissen van ‘nou ja zeg’
Wast een glazenwasser de glazen?
Door Henk Wolf In de Facebookgroep 'Leraar Nederlands' werd een poosje geleden gediscussieerd over het woord glazenwasser. De discussie ging eerst over het waarom van de -n- in de spelling en daarna over de opbouw van het woord. Een paar mensen begrepen niet hoe dat in elkaar zat. "Een glazenwasser komt echt geen glazen wassen", schreef iemand. Dat begreep ik dan weer niet, … [Lees meer...] overWast een glazenwasser de glazen?
