De tusschenkomst Bij mijn tafel, toen de kamer donker werd, kwamen uit de voortijden twee gedaanten staan, en zij wezen op een kristal, roepende mij bij namen van wind en licht: de dood rees als een maan in mij. Maar ruischend kwam een derde en wees naar de rand wolken, die in het gouden westerraam lagen gedoofd: ik zag, en weedom om de puinen van de volken zonk in … [Lees meer...] overGedicht: A. Roland Holst • De tusschenkomst
Artikel
We kunnen niet zonder taal
Door Lucas Seuren Het was deze week weer zo ver: een zelfbenoemd expert legde aan mij en iedereen wie het wilde horen uit dat communicatie zo bijzonder is, omdat het voor 65% non-verbaal is. Eens in de zoveel tijd kom ik die stelling tegen—het cijfer varieert nogal, maar het is altijd meer dan de helft—en elke keer vraag ik me weer af waarom mensen het geloven. Ik ben nog … [Lees meer...] overWe kunnen niet zonder taal
Het vreemde meisje in Boshuizen (1964)
Jeugdverhalen over joden (3) In jeugdverhalen over jodenbekering komen geregeld spugende joden voor. Weinig auteurs maakten het zo bont als schoolmeester Lein Janse in Het vreemde meisje in Boshuizen. Saartje Boasson, de hoofdpersoon in dit positief ontvangen onderduikverhaal, begint bij wijze van reflex te spugen zodra zij de naam van de Heiland hoort. Herkomst en … [Lees meer...] overHet vreemde meisje in Boshuizen (1964)
Laat de crisis in de sociale psychologie een waarschuwing voor ons zijn
Door Marc van Oostendorp Iedere goede wetenschap is waarschijnlijk permanent in crisis. Steeds weer komt men erachter dat de bestaande theorieën eigenlijk niet voldoen en dat er onbegrepen feiten zijn. Steeds komt er weer iemand aandragen met nieuwe ideeën en steeds weer krijgen sommige van die nieuwe ideeën aanhang terwijl ze bij anderen op weerstand stuiten. Zo ontstaat … [Lees meer...] overLaat de crisis in de sociale psychologie een waarschuwing voor ons zijn
Gedicht: A. Roland Holst • Hooge deernis
Hooge deernis Deernis vervult in den nacht hen, die ontstegen zijn naar de toppen der aarde en peinzend neerzien over dit schaduwenrijk; wrevel noch weerzin kunnen zij langer meer voelen voor de bedrukten in de ravijnen waar de holle wegen zijn van de neerslachtigen, allen die klagend ontvielen aan de vervoeringen die ook hen eenmaal verrukten. Deernis over het wee … [Lees meer...] overGedicht: A. Roland Holst • Hooge deernis
Promotie: Anne-Fleur van der Meer over depressie en intertekstualiteit in hedendaagse autobiografische literatuur
Datum: 27 September 2018, 11.45 stipt Locatie: Aula, Vrije Universiteit te Amsterdam (Hoofdgebouw) Op donderdag 27 september 2018 om 11.45 precies zal Anne-Fleur van der Meer haar proefschrift Ladders naar het licht. Depressie en intertekstualiteit in hedendaagse autobiografische literatuur in het openbaar verdedigen in de aula van de Vrije Universiteit te … [Lees meer...] overPromotie: Anne-Fleur van der Meer over depressie en intertekstualiteit in hedendaagse autobiografische literatuur
Dutch words in Portuguese creoles
Door Christopher Joby It is well known that Dutch and Portuguese battled it out for domination and the right to trade in several parts of the world in the seventeenth century. In some cases, such as Japan, the Dutch gained the upper hand, while in Brazil, initial Dutch gains were eventually overturned by the Portuguese. It is no surprise that the frequent coming together of … [Lees meer...] overDutch words in Portuguese creoles
Na alle grappen, wijn, volgehouden mensenhaat en poëzie
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (193) De laatste 14 afleveringen van deze reeks zijn gewijd aan 14 gloednieuwe, speciaal voor deze reeks geschreven sonnetten door hedendaagse Nederlandse en Vlaamse dichters. Door Marc van Oostendorp Testament Somber waren we. Somber, oud en vrolijk. Een laatste bloedeloze zomer, alleen op afstand te … [Lees meer...] overNa alle grappen, wijn, volgehouden mensenhaat en poëzie
Gedicht: Jan Lauwereyns • waarom slapen we
Uit: Zus, de nieuwe bundel van Jan Lauwereyns. waarom slapen we het nut van slaap en poëzie blijft vluchtig snuiven is niet gelijk aan ademen een alternatieve lyriek stelt voor baltische winden rijmen met zout op onze lippen een zacht inlands gefluister een zacht inlands gefluister … [Lees meer...] overGedicht: Jan Lauwereyns • waarom slapen we
Lidwoorden
De nieuwe eerstejaarsstudenten van de opleiding Nederlandse Taal en Cultuur aan de Radboud Universiteit moesten tijdens hun eerste week een filmpje maken over een onderwerp uit de neerlandistiek. Dat filmpje moest geschikt zijn voor gebruik op scholen. Dit is de winnaar. Met gastrollen voor tal van docenten van de opleiding Nederlands. … [Lees meer...] overLidwoorden
Wij bin / wij binne
Door Henk Wolf De meervoudsvorm van Friese werkwoorden in de tegenwoordige tijd krijgt als regel een van de uitgangen -e of -je. Zo staat dat in alle boekjes, zo is het in de schrijftaal, zo doen de nieuwslezers van Omrop Fryslân het. Alleen in de dagelijkse praktijk is het nog weleens anders. Er is namelijk een groep werkwoorden waarbij de meervoudsuitgang -e kan worden … [Lees meer...] overWij bin / wij binne
Medieval that
Iemand geeft maar zelden een keynote in De verleden tijd van lijken Door Marc van Oostendorp "Joop", zei de nieuwe hoogleraar Maribella stralend, terwijl ze zonder kloppen de kamer binnenliep van de specialist middelnederlandse voegwoorden. "I am so glad we have become colleagues. Ik kijk er al zo lang naar uit om een keer met je samen te werken." Joop niesde. "I am … [Lees meer...] overMedieval that
Gedicht: Max Temmerman — Tuinfeest
Uit Huishoudkunde, de nieuwe bundel van Max Temmerman. Tuinfeest De zon is een klankschaal van warmte. Een dahlia van verlangen, stroperig als een droom. Rijk willen we worden. Nog rijker dan we al zijn. We bewegen ons voort in slow motion. ons zelfvertrouwen is onuitputtelijk. Dagenlang leven we ruim boven onze stand. Loom. Lood. Geloof. Een hittegolf houdt het … [Lees meer...] overGedicht: Max Temmerman — Tuinfeest
Wat dat de wereld is…
Door Nelleke Noordervliet 'Toch is het vreemd,' zeg ik, 'dat we tussen al die wagonladingen zeventiende-eeuwse schilderijen er niet één van jou hebben aangetroffen.' ''t Was kladwerk,' zegt Gerbrand met schouderophalen, terwijl we in de Oude Hoogstraat bij café de Pool een biertje drinken. 'Je weet niet half hoeveel echt talent hier rondwandelde. Amsterdam was een … [Lees meer...] overWat dat de wereld is…
“Nieuw” Oudnederlands in een Ierse tekst
Door Peter Alexander Kerkhof Lang geleden, in zevende-eeuws Ierland, schreef een monnik twee Oudnederlandse woorden op; blind en auga, blind auga dus. Dit betekent zoveel als “blind van ogen” of “blindogig”, een vrij redundante manier om “blind” te zeggen. De woorden blind en auga zijn te vinden in een vroegmiddeleeuws Iers glossarium, een woordenlijst waarin moeilijke … [Lees meer...] over“Nieuw” Oudnederlands in een Ierse tekst
Nul bananen is niet hetzelfde als geen bananen
Door Marc van Oostendorp De wetenschap, die voor niets staat, heeft nu ook een aantal raadselen rond het woord nul ontsloten. Nul is een raar telwoord. Historisch is het zoals bekend een betrekkelijk jonge uitvinding in de wiskunde, en de betekenis ervan is niet erg intuïtief. Wat wat zijn precies nul bananen? Wat moeten we ons daarbij voorstellen? En wat onderscheidt die nul … [Lees meer...] overNul bananen is niet hetzelfde als geen bananen
Gedicht: Hans Dekkers • Een zonbeschenen strogeelroze ksar in Tunesië
Uit: De bedwelmingsman verroert zich, de vierde bundel van Hans Dekkers. Een zonbeschenen strogeelroze ksar in Tunesië tijd, een asvlakte, in het brandpunt van het tumult van jaren, midden op dit plein, verrijst een fenix van ongeldig, opnieuw beleven hier is de geur van stof en munt geen materie maar een rozig beeld de zon die lui tegen een muur van adobe is gaan … [Lees meer...] overGedicht: Hans Dekkers • Een zonbeschenen strogeelroze ksar in Tunesië
24 november 2018, Brugge: Studiedag over Gezelle en de politiek
‘De penne is den goedendag van dezen tijd!’ Gezelle in het politieke strijdperk Studiedag georganiseerd door het Guido Gezellegenootschap Zaterdag 24 november 2018, Van Ackerzaal Openbare Bibliotheek Brugge, van 13.30 tot 16.30 uur In politieke discussies gaat het vaak hard tegen hard. In de 19de eeuw is dit niet anders. In kranten en pamfletten bestrijdt men de … [Lees meer...] over24 november 2018, Brugge: Studiedag over Gezelle en de politiek
boodschappen doen / shoppen / winkelen
Verwarwoordenboek Vervolg (85) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overboodschappen doen / shoppen / winkelen
In memoriam Jurjen van der Kooi (Hardegarijp 22-12-1943 – Drachten 4-9-2018).
Door Theo Meder Met grote verslagenheid is kennis genomen van het overlijden van Jurjen van der Kooi. Jurjen was vele jaren onderzoeker en hoofddocent aan het Nedersaksisch en Fries Instituut van de Faculteit der Letteren aan de Rijksuniversiteit Groningen, onder andere op het gebied van vertelcultuur. Jurjen was een gedreven publicist en een vraagbaak voor wie maar … [Lees meer...] overIn memoriam Jurjen van der Kooi (Hardegarijp 22-12-1943 – Drachten 4-9-2018).
Nieuwe betekenissen van ‘officieel’
Door Henk Wolf Ik word er altijd een beetje blij van als ik denk dat ik een taalverandering heb gevonden die nog niet in de woordenboeken is opgenomen. Af en toe denk ik dat ik er een gevonden heb en daar schrijf ik dan een stukje over. Een zo'n verandering is de betekenisuitbreiding van het woord officieel. In officieel herkennen we natuurlijk het Franse office of het … [Lees meer...] overNieuwe betekenissen van ‘officieel’
Kwispelend en dravend door een bos
Door Robert Chamalaun Tijdens een lesje spelling kwamen mijn leerlingen en ik onlangs een zin tegen waarin een hond al kwispelend en dravend door een bos ging. In de betreffende zin moest van het werkwoord draven de persoonsvorm verleden tijd correct gespeld worden. De correcte vorm is draafde en het werkwoord gedraagt zich dan ook als een compleet regelmatig werkwoord (draven … [Lees meer...] overKwispelend en dravend door een bos
Schoonheid is begrijpelijkheid
Door Marc van Oostendorp Een curieus verschijnsel is dat wetenschappers hun grote ideeën eigenlijk alleen nog uitdrukken in boeken voor een breder publiek. Hoe zit het universum precies in elkaar? Wat zijn de grenzen aan de wetenschap? Nooit schrijft iemand een wetenschappelijk artikel over die vragen, terwijl het artikel eigenlijk de enige vorm is waarin je in veel … [Lees meer...] overSchoonheid is begrijpelijkheid
Gedicht: Emmanuel Rosseels • Blonde Nina
Blonde Nina Blonde Nina, Wreede meisje, Waerom immer, Slaet ge uw blikken Onverschillig Op my neder, Wen myn harte Om uw weêrmin Angstig zucht? … [Lees meer...] overGedicht: Emmanuel Rosseels • Blonde Nina
De dood van het gedicht?
Door Fabian Stolk In de NRC van maandag 10 september 2018 vraagt iemand, die klaarblijkelijk getergd is, zich (maar doordat zijn vraag in de landelijke avondkrant is afgedrukt, vraagt hij in principe ook heel Nederland) af waarom een gedicht van Ester Naomi Perquin, vigerend de Dichter des Vaderlands, 'gedicht' mag heten. Dat gedicht stond afgedrukt in de NRC. De … [Lees meer...] overDe dood van het gedicht?
