In oktober 2025 vlogen Elgar en ik naar Boekarest en namen we vier weken de tijd om met de trein helemaal terug naar huis (Utrecht) te reizen. Ik gaf in vijf landen in totaal 14 gastcolleges aan studenten Nederlands. Hieronder doe ik verslag van onze reis en geef ik vooral informatie die interessant is voor iedereen die interesse heeft in door Centraal-Europa reizen met de … [Lees meer...] overTour door Centraal-Europa
Uitgelicht
Het heeft geen zin tegen iemand te zeggen dat hij niet moet vergeten te ijsberen
Over Het woord en de wereld van Piet Gerbrandy Tot mijn schrik moet ik constateren dat ik nog niet volledig ben wat betreft het verzamelen (en lezen) van Gerbrandy’s essays. Zeker in het geval van Gerbrandy is zo’n omissie pijnlijk want deze classicus, dichter en essayist leest wél iedere tekst en ieder oeuvre waar hij over schrijft volledig en grondig. Een steeneik … [Lees meer...] overHet heeft geen zin tegen iemand te zeggen dat hij niet moet vergeten te ijsberen
Neerlandistiek in Servië: “Ik vind de taal echt mooi”
Uroš, Nevena en Katarina zijn drie studenten uit Servië die de opleiding Neerlandistiek volgen aan de Filologische Faculteit van de Universiteit van Belgrado. Helaas ligt al meer dan een half jaar hun studie stil vanwege de lastige situatie in Servië. Op een zonnige dag in juni vertellen zij hun verhaal. Wat drijft deze studenten om zo’n relatief kleine taal te leren en wat … [Lees meer...] overNeerlandistiek in Servië: “Ik vind de taal echt mooi”
Noor en Noah
Voornamendrift 115 De top-10 van meisjesnamen in 2025 met hun populariteit vanaf 1980. De populairste voornamen van 2025 zijn Noor voor meisjes en Noah voor jongens. Voor meisjes eindelijk een nieuwe topnaam na veel jaren met Emma, Julia en Sophie. Noor – met de betekenis ‘licht’ – is van Arabische oorsprong en via het Grieks westelijk verspreid. Dat ging … [Lees meer...] overNoor en Noah
Een vergeten historische roman van een vergeten Curaçaose schrijfster
Het was nu eenmaal een woelig land aan de overkant,met een stel heethoofden op macht belust. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro door het Amerikaanse leger wordt op de benedenwindse eilanden de situatie in Venezuela nog aandachtiger gevolgd dan de afgelopen maanden al het geval was. Wat is er precies aan de hand? Wat gaat er gebeuren? En wat betekent dat … [Lees meer...] overEen vergeten historische roman van een vergeten Curaçaose schrijfster
Joepie Joepie
Ik heb een taalverandering bij mezelf waargenomen. Een taalnuance die ik vroeger snapte maar nu niet meer. Toen ik midden jaren zestig van de vorige eeuw op de kleuterschool aan de Julianalaan (hoek Nicasiusstraat-Marijkelaan-Molenstraat) het lied over Joepie Joepie leerde – heel de wereld zong All you need is love, heel Nederland zong Waarom heb je mij laten staan? en heel de … [Lees meer...] overJoepie Joepie
Feest in Mollengijs
Tijdens zijn leven en in de jaren daarna was Lof van het Heilig Sacrament veruit de meest geliefde en bekende tekst van Anthonis de Roovere. Ik schreef er een maand geleden al over. In onze tijd is dat lofdicht een lastige tekst, het zou in moderne bloemlezingen een sta-in-de-weg zijn en hedendaagse bewerkingen en ontleningen zie ik niet gauw verschijnen. … [Lees meer...] overFeest in Mollengijs
Het jaar van het schoolvak
Mijn wens voor het nieuwe jaar: laten we het een jaar maken van het schoolvak Nederlands. Niet omdat de problemen nieuw zijn, maar omdat ze nu tegelijk optreden, en omdat het tijd wordt dat we er iets aan doen. Omdat er in 2025 heus al veel is gebeurd, maar dit nog altijd niet genoeg is. Aan de ene kant is er de voortdurende politieke nadruk op basisvaardigheden. Nieuwe … [Lees meer...] overHet jaar van het schoolvak
Slim, speels, standvastig
Hoe Anna Roemers zich fluitend staande hield Volgende week vrijdag verschijnt de tweede aflevering van Historische Klassiekers, een podcast-serie van Fixdit over onderbelichte vrouwelijke auteurs. Daarin kijken we wat er gebeurt als oude teksten worden gerestaureerd en gemoderniseerd. Voor iedere aflevering hertaalt een hedendaagse schrijver tien pagina’s van een … [Lees meer...] overSlim, speels, standvastig
De laatste naamdrager van François HaverSchmidt in rechte lijn
Elisa HaverSchmidt nodigde me zelf uit om bij haar te komen kijken naar nog wat spullen die in handen van haar betovergrootvader waren geweest. Ze had een vriend verteld dat er een biografie over hem in de maak is. Die vond dat ze mij moest mailen om te laten weten dat ze nog wat persoonlijke bezittingen van hem heeft. Biografen vinden het soms echt fijn om iets tastbaars te … [Lees meer...] overDe laatste naamdrager van François HaverSchmidt in rechte lijn
Dankjewel, Frits
Aanstaande zaterdag stopt Frits Spits met de presentatie van het door hem opgerichte radioprogramma De Taalstaat. Hij zet daarmee na maar liefst 52 jaar een punt achter een indrukwekkende loopbaan als radiopresentator. Het programma De Taalstaat bestaat ook alweer sinds 2014 en heeft bij veel luisteraars de liefde voor het Nederlands én voor zowel de literatuur als de liedjes … [Lees meer...] overDankjewel, Frits
De poëzie van Pieter Boskma
Pieter Boskma (1956) behoorde eind jaren tachtig tot de beweging der Maximalen. ‘Wij keurden en proefden en / keurden weer af / naarmate wij ouder werden’, schrijft hij in De Messiaaanse kust (1989). Inmiddels is de dichter een half leven en vele dichtbundels verder. Het stadrumoer is verdwenen, maar het autobiografische en de thematiek natuur, dood en liefde zijn gebleven. Met … [Lees meer...] overDe poëzie van Pieter Boskma
Etymologica: De verborgen waarheid achter capibara
Kerstmis staat voor de deur en, zoals elk jaar grijpen kleine ondernemers hun kans in de zogenoemde kerstmarkten. Arnhem, de stad waar ik woon, is geen uitzondering. Dit weekend bruiste de binnenstad met allerlei kraampjes: van handgemaakte huidverzorgingsproducten tot Italiaanse panettone en boxershorts met de naam van de stad erop gedrukt. Zoals verwacht was er ook een … [Lees meer...] overEtymologica: De verborgen waarheid achter capibara
Bakkers klaar? Puzzelen maar!
Het Instituut voor de Nederlandse Taal kent een heus taartrooster. Een keer per maand vergast iemand tijdens de koffiepauze de toegestroomde collega’s op – bij voorkeur zelfgebakken – taart. Gekscherend wordt er intern dan ook wel eens gesproken over het Instituut voor de Nederlandse Taart. En als er eens geen zoetigheden zijn waar we onze lekkertanden daadwerkelijk in kunnen … [Lees meer...] overBakkers klaar? Puzzelen maar!
250 jaar Papiamentstalige teksten
Dat mag ook in Nederland gevierd worden In 1775 werd een Papiamentstalige liefdesbrief geschreven waarvan maar weinigen zich toen zullen hebben kunnen voorstellen dat die twee-en-een-halve eeuw later nog steeds relevant zou zijn. Toch markeert die tekst het oudst bekende geschreven document in het Papiaments dat ons is overgeleverd, en daarmee het begin van een … [Lees meer...] over250 jaar Papiamentstalige teksten
Een kleinood voor het Labov-museum
Al enige tijd voordat ik per 17 november 2025 met pensioen ging na 40 jaar en 6 maanden werkzaam geweest te zijn bij de opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen en daarvoor Nederlandse Taal- en Letterkunde van de Rijksuniversiteit Groningen, begon ik met het opruimen van mijn werkkamer. De boeken legde ik grotendeels op een tafel nabij de koffiemachine, een deel ervan … [Lees meer...] overEen kleinood voor het Labov-museum
Reize door het Menschenland
Bachelor- en masterstudenten Nederlands uit Groningen schrijven in de blogserie Uit de collegebank geklapt over hun ervaringen met de studie Nederlands. Binnen de studie Nederlands leer je natuurlijk van alles over literatuur en taalwetenschap; de studie draait immers om taal. Je zou daardoor waarschijnlijk niet direct verwachten dat ik binnen de studie ook … [Lees meer...] overReize door het Menschenland
NWO-subsidie voor onderzoek literatuur en maatschappij
Combinatie van tot voorheen gescheiden onderzoeksmethodes moet leiden tot doorbraak en nieuwe inzichten Persbericht Huygens Instituut Elli Bleeker van DHLab en het Huygens Instituut krijgt NWO-subsidie voor het ontwikkelen en evalueren van een nieuwe methode om cultureel-maatschappelijke invloeden op literaire werken te onderzoeken. Hierbij combineert ze computationele … [Lees meer...] overNWO-subsidie voor onderzoek literatuur en maatschappij
Gerrit Komrij-prijs 2025 voor Tom Lanoye
De Gerrit Komrij-prijs 2025 gaat naar Tom Lanoye voor zijn roman ReinAard. Alwéér wordt er een Reynaert-boek bekroond, vorig jaar was dat Iedereen Reynaert van Marianne Vonck & Kato Beirnaert, en het jaar daarvoor De Reynaert – Leven met een middeleeuws meesterwerk van Frits van Oostrom. Het is niet de bedoeling dat de Gerrit Komrij-prijs een soort Reynaert de Vos-prijs … [Lees meer...] overGerrit Komrij-prijs 2025 voor Tom Lanoye
“Soms denk ik: dat ik zomaar onderzoek mag doen!”
Tekstportret Margot van Mulken In de serie Tekstportretten laat Jan Renkema iemand poseren in zijn tekstatelier. Meestal is er een bijzondere aanleiding. Deze keer niet. Of het moest zijn dat iemand na ruim dertig jaar onderzoek en onderwijs, met acht jaren bestuurswerk als decaan, nadenkt over relevant onderzoek of een andere toekomst, misschien wel als juf. Margot … [Lees meer...] over“Soms denk ik: dat ik zomaar onderzoek mag doen!”
Liefde gaat door…
Men zegt wel eens dat de liefde door de maag gaat. Ik zie dat net iets anders. Uiteraard kunnen stroopwafels, ijs of pizza mijn hart stelen, maar naar mijn mening is er iets dat nog meer van liefde spreekt: muziek. Al van jongs af aan stond muziek in het middelpunt van mijn leven. Ik ben in Duitsland opgegroeid met niet-Duitse ouders, voor wie de waarde van verschillende … [Lees meer...] overLiefde gaat door…
Klassieke Bulkboeken binnenkort offline?
Al jaren laat ik mijn studenten diverse historische literatuur lezen aan de hand van de Bulkboek-uitgaven. Deze Bulkboeken staan gratis als pdf’s online. Onlangs werkten de linkjes naar die website niet meer. Wat was er aan de hand? Bulkboek is overgenomen door BruutTAAL (een uitgeverij van een lesmethode). BruutTAAL is van plan om die pdf’s binnenkort achter een betaalmuur te … [Lees meer...] overKlassieke Bulkboeken binnenkort offline?
Etymologica: Hoe shampoomerk Andrélon en keizer Nero etymologisch verwant kunnen zijn
Als ik niet weet waarover ik moet schrijven, stap ik onder de douche. Niet zo goed voor het klimaat, en nog slechter voor mijn gas-water-licht-afrekening, maar je moet wat. Onder de douche viel mijn oog op een shampoofles van het merk Andrélon. Normaal gesproken ben ik niet zo geïnteresseerd in de herkomst van merknamen – vaak zijn het quasi-spitsvondige creaties van … [Lees meer...] overEtymologica: Hoe shampoomerk Andrélon en keizer Nero etymologisch verwant kunnen zijn
Lema sabachtani!
Taal en emotie in de bijbel en in het leven In de eerste helft van de jaren zeventig heb ik met vrienden in enkele opeenvolgende jaren vakantie gevierd op een camping in Nunspeet. De eerste keer ging ik mee achter op de brommer van iemand, het jaar erop, toen ik zestien was, op mijn eigen Puch. Nadat de tenten waren opgezet en we enigszins onze draai hadden gevonden, … [Lees meer...] overLema sabachtani!
Omhelzende taal
In het kader van de Week van het Nederlands organiseerde de Taalunie een schrijfwedstrijd. De opdracht was een column te schrijven over jouw mooiste ervaring met de Nederlandse taal of de Nederlandstalige woordcultuur. Deze inzending van Lien Van de Water – leerling Moderne Talen aan het Heilig Graf in Turnhout – heeft de prijs binnen het taalgebied gewonnen. Voor de jury … [Lees meer...] overOmhelzende taal
