Aagje Deken en Betje Wolff duwen zingend de hiërarchie omver Wijze (en ironische) inzichten uit de achttiende eeuw die nog steeds raken Wie kent ze niet, Aagje Deken en Betje Wolff? Zo’n beetje de best gecanoniseerde auteurs uit de serie Historische Klassiekers. Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart, hun brievenroman uit 1782, is prachtig hertaald door Tonnus … [Lees meer...] overZeg geest, niet zo veel lezen jij!
Uitgelicht
Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen?
Over Ellie en Freya in Geld verdienen van Hanna Bervoets Zijn er al bibliotheken die naast de Young Adult-kast een plek inruimen voor zoekende millennials? Met de romanoogst van 2025 kan er een plank aan toegevoegd worden: De som van mijn mislukkingen van Lou-Anna Druyvesteyn, Ludwig van Jana Antonissen, Aline van Heleen Debruyne…en een titel die daarbij zeker niet mag … [Lees meer...] overNaar vriendschap zulk een mateloos verlangen?
Moortje, Sterre en Sultan
Eigennamen voor huisdieren rond 1950 In 1949 vroeg het Meertens Instituut aan dialectsprekers uit heel Nederland welke roepnamen en liefkozende namen ze voor verschillende huisdiersoorten gebruikten. Dat leverde interessant materiaal op, waaraan ik een drieluik zal wijden.* In dit eerste stuk komen de eigennamen aan de orde die men rond 1950 aan huisdieren gaf. Daar werd … [Lees meer...] overMoortje, Sterre en Sultan
Historie van Malegijs : Capittels [92]-[95] (slot)
Een schoone ende nieuwe historie, autentijck, die dat vervaerlijck paert Ros Beyaert wan,en[de] die veel wonderlijcke ende avontuerlike dingen bedreef in zijn leven met zijn consten,ghelijc dese historie verclaert, ende is seer ghenoechlijck om lesen.Van nyeus ghecorrigeert.Gheprint t’Antwerpen [1556], Inden Witten Haeswint, bi Jan van Ghelen. Kritische editie bezorgd door … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Capittels [92]-[95] (slot)
Wie was Mourik van Meersen?
Rabiaat criticus van H. Marsman en diens ‘volgeling’ Halbo C. Kool en veroorzaker van de aNti-schUnd-rel In de jaren twintig verscheen tussen 1926 en 1930, behalve in 1928, een viertal poëzie- en prozabundels onder de titel Erts. Letterkundige Almanak. Samenstellers waren voor nummer een en twee — anoniem — D.A.M. Binnendijk en H. Scholte, voor nummer drie en vier … [Lees meer...] overWie was Mourik van Meersen?
Nu is het mijn beurt om uit te delen
“Columns zijn per definitie gedateerd”, zei Jan Blokker ooit. “Over een tijdje zijn ze verloren, weg.” Toch is er één column die bijna vier decennia na dato maar niet wil verouderen. Dichter Gerrit Komrij schreef die in 1989 in NRC Handelsblad naar aanleiding van een uit de hand gelopen anti-Rushdie-demonstratie in Rotterdam. “De moslimgemeenschap trekt en masse langs de … [Lees meer...] overNu is het mijn beurt om uit te delen
De eenzaamheid van lange woorden
Over de wiskunde van woordladders Dankzij de stukjes van Rutger Kiezebrink op de Taalkalender van Onze Taal ben ik de laatste tijd geïntrigeerd geraakt door woordladders. Hoe kom je van vlo naar mug? Men neme het woord vlo, verandere één letter en men heeft vla. Daarvan maak je via, en vis, mis, mus, om uit te komen bij mug. Van bloedzuigend insect naar zoemend insect … [Lees meer...] overDe eenzaamheid van lange woorden
In memoriam Cees van Woerkum (Eersel, 1 september 1947 – Wageningen, 5 maart 2026
Met zijn focus op interactiviteit, interdisciplinariteit en sociale impact was Cees van Woerkum zijn tijd ver vooruit. Nu zijn het modewoorden, maar Cees deed er al aan in een tijd waarin de communicatiediscipline de ontvanger van een boodschap meer zag als willoos slachtoffer dan als gesprekspartner, en waarin wetenschappers soms bijna vereerd werden als popsterren. Cees zag … [Lees meer...] overIn memoriam Cees van Woerkum (Eersel, 1 september 1947 – Wageningen, 5 maart 2026
Bommenwerper
Nu de media dagelijks berichten over bombardementen in het Midden-Oosten, dringt de vraag zich op sinds wanneer wij de woorden bommenwerpen en bommenwerper kennen. Zo uit de losse pols zou je denken: waarschijnlijk sinds het begin van de twintigste eeuw. Immers, in 1903 maakten de gebroeders Wright hun eerste gemotoriseerde vluchten. En tijdens de Eerste Wereldoorlog … [Lees meer...] overBommenwerper
Een fantoomdatabank
Of de verspilling van wetenschapsgeld en vrijwilligersinzet Data verdwijnen soms van de ene op de andere dag van internet. Vaak gaat het dan om data van particulieren die niet langer in staat zijn een website in de lucht te houden. Maar het overkomt ook institutionele data, die met veel moeite en energie zijn gedigitaliseerd zodat iedereen ervan kan profiteren. De … [Lees meer...] overEen fantoomdatabank
Nijmegen wint Landjuweel
De achtste editie van het Landjuweel is gewonnen door de studentenvereniging Nederlands in Nijmegen. Tijdens deze jaarlijkse wedstrijd treden studenten Nederlands in Vlaanderen en Nederland tegen elkaar in het krijt, door een presentatie te geven van zelf geschreven poëzie. Behalve Nijmegen, die het evenement ook organiseerde, namen Amsterdam, Antwerpen, Brussel, Gent, Leiden … [Lees meer...] overNijmegen wint Landjuweel
Beroep: Taalvanger
Tekstportret Ronny Boogaart In de serie Tekstportretten laat Jan Renkema iemand poseren in zijn tekstatelier, ter gelegenheid van een bijzondere aanleiding. Ronny Boogaart won enkele maanden geleden voor de tweede keer de LOT populariseringsprijs, met Maar zo bedoelde ik het niet, samen met twee coauteurs. Eerder, in 2016, kreeg hij de prijs al voor Een sprinter is een … [Lees meer...] overBeroep: Taalvanger
Aura farming met woorden tijdens de Boekenweek 2026
Over generatietaal die verrast en verbindt Help, de skinny jeans komt terug. We hadden toch gezworen hem nooit meer te dragen?! Waarom zouden we ook – met de wide leg, straight en barrel fit is er genoeg te kiezen. Maar de modetrends zijn grillig en de internationale catwalks, van Dior tot Céline, voorspellen weinig goeds voor wie … [Lees meer...] overAura farming met woorden tijdens de Boekenweek 2026
Ernst en Bobbie schrijven een Boekenweekgeschenk
Laat ik beginnen met een compliment voor het omslag: het Boekenweekgeschenk 2026, Piaggio van Hendrik Groen, ziet er aantrekkelijk uit. But jammer genoeg kun je een boek niet bij de cover judgen. Dus ga ik meehuilen met de literaire wolven in het bos en mijn plasje over het Boekenweekgeschenk doen. Ik zit al sinds 1990 in het boekenvak en ik weet dus dat er al … [Lees meer...] overErnst en Bobbie schrijven een Boekenweekgeschenk
Het zintuigelijk schrijven van Donald Niedekker
Horen, zien, ruiken en proeven In de roman Nevenwezen keert schrijver Donald Niedekker (1963) terug naar de Zaanstreek waar hij opgroeide: het dorpsdecor van de jaren '60 en ’70, van kleine middenstanders, weilanden, molens, de rivier en fabrieken. In dat decor woont, observeert en fantaseert ‘de jongen’. Een van de fabrieken is Cacao de Zaan (‘De fijnste, de geurigste, de … [Lees meer...] overHet zintuigelijk schrijven van Donald Niedekker
Sef worstelt met de worm
Maandagavond kreeg rapper Sef een Edison voor zijn soloalbum Lieve monsters. Twee weken eerder sleepte hij ermee ook een 3FM-award in de wacht. Na de enthousiaste recensenten en hoge luistercijfers volgen nu dus de euforische vakjury’s. De leden van de Edisonjury noemden Lieve monsters niets minder dan een ‘meesterwerk’ en ‘het logische resultaat van jaren zoeken, durven … [Lees meer...] overSef worstelt met de worm
Groslijst: Herman Brusselmans, De promotie
‘Een kutbundel’ Eind jaren negentig werd bij een grote uitgeverij een nieuwe commercieel directeur gekatapulteerd, afkomstig uit een andere bedrijfstak. Hij moest de winst in die suffe uitgeefwereld tot ongekende hoogten opkrikken. Nadat hij een maand had rondgekeken, riep hij het voltallige personeel bijeen. Overlopend van zelfvertrouwen meldde hij dat hij de oplossing … [Lees meer...] overGroslijst: Herman Brusselmans, De promotie
Wij lezen – en wel hierom!
De beeldvorming is er niet naar, maar wist je dat het grootste deel van de leerlingen in de bovenbouw havo/vwo voorstander is van literatuuronderwijs op school? Voor de website 'Lezen in het VO' maakte Jeroen Dera samen met vijf leerlingen uit de omgeving Arnhem/Nijmegen een korte video over nut en noodzaak van literair lezen. De video - die hopelijk veel klaslokalen gaat … [Lees meer...] overWij lezen – en wel hierom!
De stilte rond de doorstroomtoets
Confuc (27) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Als je de taal niet goed gebruikt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Maar wat gebeurt er als je niets … [Lees meer...] overDe stilte rond de doorstroomtoets
Martinus Nijhoff over Bruckners grote verdriet en strijd
Nijhoff was twee jaar toen de componist Anton Bruckner (1824-1896) stierf. We kunnen via Delpher gemakkelijk vaststellen, dat Bruckner in zijn sterfjaar ook in Nederland al enige bekendheid had. Een aantal jaren later, in de periode 1910-1916, de jaren waarin Nijhoff begint te dichten, staan Bruckners symfonieën regelmatig op het programma van het Concertgebouworkest. Willem … [Lees meer...] overMartinus Nijhoff over Bruckners grote verdriet en strijd
20 maart 2026: Landjuweel
Het is ons een eer en genoegen om u een uitnodiging voor het enige echte, allereerste, Nijmeeghs Landjuweel op uw pixelige scherm mede te delen. Op vrijdag 20 maart 2026 trekken zeven Nederlandse en Vlaamse steden naar de Vasim aan de Winselingseweg in Nijmegen om ten strijde te trekken voor de winst van het Nederlandse letterkundig Landjuweel. Amsterdam, … [Lees meer...] over20 maart 2026: Landjuweel
Dubbelgangerschap
Over Dries van Agt en De witte prins van Koos van Zomeren In 1977 trad Dries van Agt ongewild toe tot de wereld van de punkmuziek. Een zekere Paul Tornado – zijn echte naam is Paul Hajenius – lanceerde zijn liedje ‘Van Agt Casanova’, waarin de zanger het met grote verbetenheid op het ‘mondje’ van Van Agt voorzien had: ‘Zuinig mondje gaat van kwek kwek kwek…’ Mij staat bij … [Lees meer...] overDubbelgangerschap
Op een mens lijken
Ik betrap mezelf er sinds een week of twee op dat ik in mijn eigen schrijven en redigeren bewust dingen vermijd die naar ChatGPT ruiken. Ik wil dat mijn lezers de indruk krijgen van een echt mens. Inmiddels let ik daarom meer dan ooit eerder op deze dingen: Maarja, nou heb ik in dit stukje drie bullets, dus ook een drieslag. Uh…. … [Lees meer...] overOp een mens lijken
De slechtste tijden in het schrijfonderwijs en de beste
Zo’n 5 jaar geleden begonnen dichter en schrijver Micha Hamel en ik als vroegmodern letterkundige met Schrijflab.nl: een digitaal platform voor schrijfonderwijs. De chatbots waren toen al in de maak, maar dat wisten wij niet. En met ons denk ik het grootste deel van het onderwijsveld. We begonnen met de site om twee redenen: van het schoolvak Nederlands meer een maakvak dan … [Lees meer...] overDe slechtste tijden in het schrijfonderwijs en de beste
Welke taal spreken Marokkaans-Nederlandse jongeren?
Taalbarrières ervaren waar ze niet zijn Ik zie vaak goed bedoelde gezondheids- en preventieprogramma’s voorbijkomen die ook worden gepromoot ‘in eigen taal’. Regelmatig krijg ik van enthousiaste beleidsmedewerkers of onderzoekers te horen dat ze jongeren in hun eigen taal gaan proberen te bereiken. Er worden budgetten vrijgemaakt, auteurs ingehuurd en beëdigde tolken om … [Lees meer...] overWelke taal spreken Marokkaans-Nederlandse jongeren?
