In het roerige 17de eeuwse Den Haag woonden twee mannen die beiden een revolutionaire wending aan de Nederlandse geschiedenis hebben gegeven: filosoof Benedictus de Spinoza en raadpensionaris Johan de Witt. Kenden zij elkaar? Na hun dood deden zich daarover vele verhalen de ronde. Ze zouden overlegd hebben over wiskunde en staatszaken. De Witt zou een jaargeld aan Spinoza … [Lees meer...] over21 september 2025: De Witt en Spinoza, Spinoza en De Witt
17e eeuw
Fortuna, haar rad en ‘het los geluck’
De wispelturige godin Fortuna werd door Jacob Cats vaak aangeduid als ‘het los geluck’. Wilde hij als christen-dichter met dit purisme het heidense beeld van de toevalsgodin versluieren om zijn calvinistische publiek niet van zich te vervreemden? Konden zijn lezers ‘het los geluck’ moeiteloos verbinden met de mythe van Fortuna? Lees hier het artikel Fortuna, haar rad en … [Lees meer...] overFortuna, haar rad en ‘het los geluck’
24 september 2025: Johan de Witt Dag in Dordrecht
Op 24 september aanstaande vindt in de binnenstad van Dordrecht de Johan de Witt Dag plaats. Precies 400 jaar geleden werd een van de beroemdste staatsmannen van Nederland geboren in het historische hart van Dordrecht. Deze dag treedt u in de voetsporen van Johan de Witt. U leert Johan de Witt beter kennen aan de hand van lezingen, theater, een stadswandeling en begeleid bezoek … [Lees meer...] over24 september 2025: Johan de Witt Dag in Dordrecht
Soep met boterhammen, of: getrouwde vrouwen die schrijven
Een hoogleraar Oudere Nederlandse letterkunde in de eenentwintigste eeuw, die heeft vast geen tijd om te lunchen. En als hij dan eens tijd maakt om te lunchen, dan is dat vast een chique aangelegenheid. Een hoogleraar Oudere Nederlandse letterkunde in de eenentwintigste eeuw, die was vast als promovendus altijd al heel hard aan het werk, die bracht zijn zomerse werkdagen … [Lees meer...] overSoep met boterhammen, of: getrouwde vrouwen die schrijven
Kreupeldichten voor ooms en tantes en nichten
Micro-literatuurgeschiedenis Bij het afscheid van Johan Koppenol van de VU, 3 juli 2025 Als we alle tijd en geld van de wereld zouden hebben, wat zouden we dan met ons vak doen? Zo heb ik de vraag van vandaag voor mezelf samengevat. Ik wil de organisatoren nog eens heel hartelijk danken voor de uitnodiging om daar vandaag iets over te zeggen. Maar, zonder valse … [Lees meer...] overKreupeldichten voor ooms en tantes en nichten
Probeersels van de Pen Online
Sommige probeersels van de vroegmoderne pen hebben we aardig in beeld – denk aan de bijdragen in alba amicorum. Maar sommige ook helemaal niet. Naar die handgeschreven teksten zou ik heel graag meer onderzoek gedaan zien worden. Ik ben er zelf in mijn onderzoek nooit veel mee bezig geweest, ook ben ik niet goed geoefend in het lezen van handschriften, maar ik vermoed dat er … [Lees meer...] overProbeersels van de Pen Online
Tre donne
Tre donne was de titel van een een theatraal concert, een visueel kostuumspektakel waarin drie Nederlandse sopranen - Jennifer van der Hart, Wendy Roobol en Janneke Stoute - een stem gaven aan het 16de-eeuwse trio Tre Donne di Ferrara, drie virtuoze zangeressen aan het hof van Hertog Alfonso d’Este II van Ferrara: Laura Peverara, Livia d’Arco en Anna Guarini. Drie sopranen die … [Lees meer...] overTre donne
Een rijk leven
Een rijk leven, wat betekent dat? Zoveel manieren om dat in te vullen: materieel, intellectueel, spiritueel, emotioneel. Voor ons eigen leven of voor dat van anderen, als we daar al iets over kunnen zeggen. Maar toch is je eigen leven het enige leven waarover je (iets van) controle hebt en waarvoor je de mogelijkheden hebt om het te ‘verrijken’. En dat is me aardig gelukt … [Lees meer...] overEen rijk leven
Verschenen: Krijgstoneel van Europa
Tijdgenoten over het Beleg van Breda 1624-1625 “Alle ogen van Europa waren gericht op dat schouwspel”, zo schreef een student uit Leuven kort na het einde van het Beleg van Breda in juni 1625. Negen maanden lang was de stad omsingeld geweest door een enorm Habsburgs leger. De bevolking had beschietingen, ziektes, honger en andere ontberingen doorstaan, maar gaf zich … [Lees meer...] overVerschenen: Krijgstoneel van Europa
Augustus: Eetvoorstelling ‘Muzikaal Feestmaal’ op Slot Zuylen en Muiderslot
Een avondvullende voorstelling waar muziek, geschiedenis en gastronomie samenkomen: deze zomer presenteren De Maaltuin en Camerata Trajectina een Muzikaal Feestmaal. In deze unieke co-creatie schuiven bezoekers letterlijk aan tafel op de bijzondere locaties Slot Zuylen en het Muiderslot, voor een culinaire reis door de 17e eeuw. Centraal staat de … [Lees meer...] overAugustus: Eetvoorstelling ‘Muzikaal Feestmaal’ op Slot Zuylen en Muiderslot
Huygens’ Hofwijck verrassend actueel
Het Huygens Museum te Voorburg biedt deze zomer een verrassend actuele blik op Hofwijck, het hofdicht dat Constantijn Huygens wijdde aan zijn buitenplaats Hofwijck. Het gedicht verscheen in 1653, ruim tien jaar na de voltooiing van huis en tuin. Sinds 1914 is deze buitenplaats eigendom van Vereniging Hofwijck. De vereniging redde Hofwijck van de sloop en opende er in 1928 het … [Lees meer...] overHuygens’ Hofwijck verrassend actueel
10 juli 2025: Hofwijck en het lezen van maakbaar landschap
Op donderdag 10 juli geeft Kornee van der Haven een lezing in Huygens Museum (Voorburg, NL) naar aanleiding van de door Caroline Baetens en hem samengestelde tentoonstelling 'Vers uit de Tuin'. De Nederlandse omgang met het landschap is gericht op voortdurende verandering, waarbij veelal maakbaarheid centraal staat. Hoe ervaren of ‘lezen’ we een dergelijk landschap dat … [Lees meer...] over10 juli 2025: Hofwijck en het lezen van maakbaar landschap
29-30 september 2025: Struggling Sovereignty
Workshop on the Spanish Netherlands in the Late Seventeenth Century The aim of this workshop on 29 and 30 September in Paderborn is to reassess the quality of the Spanish Netherlands as a state in the late 17th century and to gain new insights into early modern state formation processes. The workshop is organised by the chair for Flemish history in collaboration … [Lees meer...] over29-30 september 2025: Struggling Sovereignty
Zij die geen Latijn kende?
De ontdekking van twee Latijnse gedichten van Tesselschade Roemers Deze maand werd bekend dat zich in de Parijse Bibliothèque Mazarine twee Latijnse gedichten bevinden, toegeschreven aan 'N. Tesselschade Gentildonna d' Amsterdam', oftewel Maria Tesselschade Roemers Visscher. De ontdekking kwam niet uit de lucht vallen: neerlandica Pieta van Beek wees mij op het bestaan van … [Lees meer...] overZij die geen Latijn kende?
De zeventiende eeuw
Vijftig canonteksten in de klas (16-21) Er zijn weinig dichters uit de oudere Nederlandse literatuur van wie de stem nog zo direct en herkenbaar tot ons spreekt als die van Gerbrand Adriaenszoon Bredero. In 1522 verscheen zijn Groot Liedboek, een bundel met meer dan tweehonderd liederen en gedichten. Het liedboek bevat drie afdelingen, onder de titels Boertig, Amoureus … [Lees meer...] overDe zeventiende eeuw
Pas verschenen: De Tachtigjarige Oorlog in Europese ogen
De internationale geschiedenis van een nationaal verhaal De Tachtigjarige Oorlog vanuit internationaal perspectiefIn Nederland kennen wij het verhaal van de Tachtigjarige Oorlog voornamelijk vanuit het perspectief van onze nationale geschiedenis. Maar de Tachtigjarige Oorlog was meer dan een langdurig conflict tussen opstandige Nederlanders en de Spanjaarden dat zich … [Lees meer...] overPas verschenen: De Tachtigjarige Oorlog in Europese ogen
5 september 2025: Jaarcongres van de Werkgroep Zeventiende eeuw
Op 5 september vindt in Leiden het Jaarcongres van de Werkgroep Zeventiende eeuw plaats. Het jaarcongres van de Werkgroep Zeventiende Eeuw richt zich dit jaar op familie. Familie bepaalde je plaats in de samenleving en verwantschapsrelaties waren essentieel bij het verwerven van status, middelen, banen, en kennis. ‘Familie’ speelde bovendien in verschillende lagen van de … [Lees meer...] over5 september 2025: Jaarcongres van de Werkgroep Zeventiende eeuw
20 juni 2025: De wereld van Johan de Witt
Op vrijdagochtend 20 juni organiseert onze Werkgroep Zeventiende Eeuw een bijzondere voorjaarsactiviteit in het Hof van Nederland in Dordrecht. Aanleiding is de tentoonstelling De wereld van Johan de Witt in het Dordrechts Museum. Deze tentoonstelling nodigt bezoekers uit te reflecteren op het veelzijdige karakter van De Witt én op de fundamentele vraag hoe beeldende kunst … [Lees meer...] over20 juni 2025: De wereld van Johan de Witt
12 juni 2025: Lezing over de Grand Tour
Op 12 juni 2025 geeft dr. Alan Moss (Nationaal Archief) een lezing over de zeventiende-eeuwse Grand Tour in Bibliotheek Centrum in Deventer. De lezing is getiteld ‘Gemaakt op reis: Nederlandse jongeren op Grand Tour in de zeventiende eeuw’. In de zeventiende eeuw was het een goed gebruik dat rijke en invloedrijke families hun zonen op Grand Tour stuurden, een lange en vaak … [Lees meer...] over12 juni 2025: Lezing over de Grand Tour
25 mei & 21 juni 2025: Leidse Zang voor Kerk en Kroeg
Stedentrots in een Leids liedboekje Dat je de geschiedenis van een stad heel goed kunt leren kennen door te zingen, blijkt wel uit het onderzoek naar het liedboekje Het Leydsche Vreugden-Hof (ca. 1662) door een groep vrijwilligers van de Historische Vereniging Oud Leiden. De ‘Werkgroep Leidse liedjes’, onder leiding van universitair docent Olga van … [Lees meer...] over25 mei & 21 juni 2025: Leidse Zang voor Kerk en Kroeg
Op syn Feensters (1a)
It earste diel fan Op syn Feensters 1, skreaun troch Reitze Jonkman (fan Nijskoat) nei oanlieding fan Willem Winters, Ut Feensters; hoe staat het ervoor. Leeuwarden 2006. In alderaardichst boekwurkje (13 by 13 sm., 26 s.) fûn ik op myn sneuptocht nei boarnen foar dizze kollum oer it Hearrenfeanster dialekt: Ut Feensters fan de mearsidige Willem Winters. It is in lytse … [Lees meer...] overOp syn Feensters (1a)
Taalregels worden gevormd door een samenleving
Hoe belangrijk was de val van Antwerpen voor onze taalnormen? Zouden mensen zich vandaag de dag zonder die gebeurtenis in 1585 zo druk maken over werkwoordsspelling of het verschil tussen hen en hun? Die vraag kwam bij me op tijdens het lezen van het interessante proefschrift Setting the Standard, waarop Eline Lismont onlangs in Brussel én in Leiden promoveerde. In dat … [Lees meer...] overTaalregels worden gevormd door een samenleving
Tussenbalans Sluiteronderzoek: meer studie gewenst
Conclusie onderzoekers informatiepunt Willem Sluiter Het werk van dichter Willem Sluiter (1627-1673) is nog lang populairder geweest dan tot begin deze eeuw werd gedacht. Deze conclusie is eenvoudig te trekken op basis van een stroom aan digitaal onderzoek en publicaties in de afgelopen tien jaar (zie ook artikel Wat Willem Sluiter lang aantrekkelijk hield en houdt). Zijn … [Lees meer...] overTussenbalans Sluiteronderzoek: meer studie gewenst
Alles is liefde
Toespraak door Lia van Gemert bij de onthulling van de schrijverssteen voor G.A. Bredero in De Nieuwe Kerk Amsterdam, 16 maart 2025 Alles is liefde: dat motto past perfect bij Gerbrandt Adriaenszoon Bredero: alles wat hij schreef – of het nu rauwe, volkse taferelen waren, smachtende liefdesliedjes of diepgelovige overpeinzingen, hij deed het uit liefde: voor zijn stad, voor … [Lees meer...] overAlles is liefde
Verschenen: uitgaven De Nieuwe Toneelbibliotheek
In 2024 verschenen bij De Nieuwe Toneelbibliotheek (DNTB) drie nieuwe toneeluitgaven van vroegmoderne vrouwelijke auteurs: De driftige minnaars of arglistige juffrouw van Adriana van Rijndorp (#789), Spaensche heydin van Catharina Verwers (#790) en Den geheymen minnaar van Catharina Questiers (#791). De uitgaven komen voort uit het project ‘Vondel was een vrouw’ van Theater … [Lees meer...] overVerschenen: uitgaven De Nieuwe Toneelbibliotheek
