Of het verstandig is, weet ik niet, maar op 13 januari 2026 kocht ik deel I van de biografie van Willem Frederik Hermans, Willem Otterspeers De mislukkingskunstenaar (De Bezige Bij 2013), over de jaren 1921-1952. In de kasten met tweedehands boeken op de eerste verdieping van boekhandel Het colofon hier in Arnhem was ik op zoek naar iets anders, een willekeurige … [Lees meer...] overDe mislukking
20e eeuw
Vernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
Voornamendrift 117 Eeuwenlang zijn kinderen naar grootouders en ook wel naar de ouders en andere familieleden of peetouders vernoemd. Vernoemen kan gezien worden als een persoonlijk eerbetoon met een zekere hiërarchie, met voorrang voor de oudste generatie of reeds overledenen. Traditie en geloof, en de wens om in de naam voort te leven, lijken belangrijke drijfveren, … [Lees meer...] overVernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
“Het boek was heilig voor hem”
Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer Wie was Michaël Zeeman werkelijk, achter het publieke imago van de erudiete cultuurcriticus? In deze aflevering gaat Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer over een eigenzinnige biografie die niet alleen het leven van Zeeman reconstrueert, maar ook laat zien hoe boekenliefde, vriendschap en intellectuele … [Lees meer...] over“Het boek was heilig voor hem”
Geerten Meijsing
Blindzicht is het schrijven waarbij de schrijver naar zijn tekst kijkt zonder te zien wat hij zelf ziet, maar alleen wat een ander moet zien. Is dit retorisch? Retorica heeft geleid tot oorlogen, gevangenissen en emotionele onderdrukking. Had Umwertung aller Werte niet een ander doel? Niet de emotionele beleving, maar de feiten, enkel de werkelijke werkelijkheid? Emotionele … [Lees meer...] overGeerten Meijsing
Voskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Toen ik een tijdje geleden hier schreef dat ik het hoorspel van Het Bureau aan het beluisteren was, verzuchtte ik dat het fijn zou zijn als behalve de dagboeken, de romans, en wat er verder zoal verschenen is, ook het wetenschappelijke werk zou worden heruitgegeven. Iemand wees me er vervolgens op dat het Volkskundig Bulletin, waarvan Voskuil de hoofdredacteur was en waarin hij … [Lees meer...] overVoskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Rusland, poëzie en terreur
De dichter Nikolaj Zabolotski (1903-1958) heeft zijn bekendheid vooral te danken aan zijn bemoeienis met de Oberioeten, de literaire beweging van jonge dichters en schrijvers rond Daniil Charms. ‘Het laatste speelkwartier in de Russische literatuur’ in de jaren twintig van de vorige eeuw. In die periode van absurdistische en satirische verbeelding schreef Zabolotski gedichten, … [Lees meer...] overRusland, poëzie en terreur
Postumiteiten voor Breyten
Conversatie met Erwin Mortier ‘Door het oog van de dichter’is de titel van een gesprekkenreeks over de literaire nalatenschap van Breyten Breytenbach (1939-2024) en de impact op het schrijverschap van hedendaagse Afrikaans-, Engels- en Nederlandstalige dichters. In het najaar van 2026 verschijnt de bundel Postumiteiten voor Breyten, waarin de dialogen met dichters worden … [Lees meer...] overPostumiteiten voor Breyten
Juffrouw Haan in Meneer Beerta
Het eerste deel van Het Bureau heet Meneer Beerta, en het begint en eindigt ook met die naam. De eerste zin is: 'Dag meneer Beerta,' zei hij. 'Hij' is Maarten Koning, de hoofdpersoon van Het Bureau. En na 760 pagina's staat er op de laatste bladzijde van Meneer Beerta: Toen stond Beerta opnieuw op. Hij keek naar Maarten. 'We moeten het er nog over hebben hoe je me … [Lees meer...] overJuffrouw Haan in Meneer Beerta
Verschenen: Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme
Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Etty Hillesum, een Joodse vrouw en auteur van een beroemd dagboek uit de tijd van de Holocaust, koos er bewust voor om niet onder te duiken. In plaats daarvan werkte ze voor de Joodse Raad en liet ze zich zelfs vrijwillig overplaatsen naar doorgangskamp Westerbork. Lang is de persoon van … [Lees meer...] overVerschenen: Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme
Johanna van Buren: Meimaand
De Hellendoornse dichteres Johanna van Buren (1881-1962) schreef rond de 1300 gedichten. Daartussen bevinden zich gelegenheidsverzen waar men niet zoveel achter hoeft te zoeken, maar er zijn ook gedichten die in mijn ogen literatuur van de bovenste plank zijn. Op het moment ben ik bezig aan een werk waarin ik een deel van die gedichten in het Nederlands heb vertaald en binnen … [Lees meer...] overJohanna van Buren: Meimaand
Huub Beurskens: Blindkap
Twintig dichtbundels uit 1975 (4) Het eerste gedicht in de bij uitgeverij Opus 2 verschenen bundel: Hitchcock zoals het woord verspringt in zijn spiegel beeld in zijn montage / mom in zijn masker kijker ontzet zijn oog verspringt: eenzaam voyeur in dit beklemmend paleis van spiegels dat handig om- wegen doseert / kijker … [Lees meer...] overHuub Beurskens: Blindkap
6 maart 2026: De zaak Anna B.
Tijdens de IHLIA Queer Geschiedenismaand organiseert de KB een bijzondere avond rond het werk van Anna Blaman, één van de meest eigenzinnige en besproken Nederlandse schrijvers van de 20e eeuw. Hoe kon Anna Blaman uitgroeien tot een van de belangrijkste auteurs van haar tijd – dwars tegen het seksisme, de afkeuring van homoseksualiteit en het cultureel conservatisme … [Lees meer...] over6 maart 2026: De zaak Anna B.
Habakuk II de Balker: Oud gereedschap mensheid moe
Twintig dichtbundels uit 1975 (3) Het eerste gedicht in de bij De Harmonie verschenen bundel is het titelgedicht: Oud Gereedschap Mensheid Moe Oud gereedschap ver van huis bedenkt geen rondeel om te klagen. Oud gereedschap huilt niet in het donker lange weg, lange lange weg en zingt geen blues want heeft geen stem. Vlashekel, wan, geen … [Lees meer...] overHabakuk II de Balker: Oud gereedschap mensheid moe
Verschenen: Nico Keuning, De moord op Angela K.
Op 7 april 1960 werd in de Dapperbuurt in Amsterdam de zeventienjarige Lina Feenstra in haar slaapkamer vermoord door een insluiper. Iedereen sprak erover. Ook op de schrijver Gerrit Krol (1934-2013), die toen in Amsterdam woonde en werkte bij de Koninklijke Shell, maakte de moord diepe indruk. Landelijke en regionale kranten berichtten over de speurtocht naar de dader, over de … [Lees meer...] overVerschenen: Nico Keuning, De moord op Angela K.
Het stevige leven van Dola de Jong
Eerder gaf ik al aan dat ik me wel kon voorstellen dat ik dit boek zou gaan lezen; het sluit aan bij mijn interesse voor veronachtzaamde vrouwelijke Nederlandstalige literaire auteurs in de twintigste eeuw, lui zoals Andreas Burnier en Aya Zikken. En ja hoor, Dola de Jong (1911-2003) lijkt tot die groep te behoren, afgaande op de biografie die Mirjam van Hengel aan haar … [Lees meer...] overHet stevige leven van Dola de Jong
Etty Hillesum
Mevrouw Etty Hillesum, Mijn moeder (1912 - 1986) vertelde mij vanaf mijn zesde over een ontmoeting die zij met u had en die een grote indruk op haar maakte. Dat was vóór de oorlog, ergens in een café naast het Concertgebouw. Als kind luisterde ik niet echt naar het verhaal van mijn moeder. Nu ik erbij stilsta, heb ik een tekening van u gemaakt. Ik moest … [Lees meer...] overEtty Hillesum
Op weg naar de toekomst van K. van der Geest
In de vierde aflevering van het vierde seizoen van Hier is 'Mieke Moermans weer!' behandelen Marc van Biezen en Jaap Stiemer Op weg naar de toekomst', geschreven door K. van der Geest. Stematleet Dildo Bloemendal leest er een passage uit voor met de stem van een bekende Nederlander. Hieraan is weer een prijsvraag verbonden, waarmee een mooie prijs te winnen is! … [Lees meer...] overOp weg naar de toekomst van K. van der Geest
10 februari 2026: Frans Kellendonklezing 2026 Edward van de Vendel
In een wereld vol hardheid lijkt alles wat rustig, vriendelijk en zorgeloos is op z'n minst naïef en op z'n meest overbodig. Is literatuur, en specifiek kinderliteratuur, nog van enige maatschappelijke waarde? Kun je zo hard zwiepen met een gedicht dat het een zwaard wordt? De Frans Kellendonklezing wordt dit jaar verzorgd door auteur Edward van de Vendel. Van de Vendel is … [Lees meer...] over10 februari 2026: Frans Kellendonklezing 2026 Edward van de Vendel
Gerrit Bakker: Ommekeer
Twintig dichtbundels uit 1975 (2) Het eerste gedicht in de bij Querido verschenen bundel: De braam Mijn aandacht verdelend tussen de vruchtdie ik pluken de volgende vruchtwaarheen mijn hand zich zal bewegen,bedenk ik,dat al deze beweringen en schrammen,hoewel zij weinig over de vruchten zelf vertellen,toch onthullen dat het bramen zijn die ik pluk. In het boekje … [Lees meer...] overGerrit Bakker: Ommekeer
Het wonder van Voskuil
Ik luister de laatste tijd opnieuw naar het hoorspel Het Bureau – de langste Nederlandstalige hoorspelreeks ooit, 475 afleveringen, wat wil zeggen: meer dan 110 uur. Het is een monument van de Nederlandse radio, met ongekende zorg voor detail samengesteld. De afleveringen klinken, door goedgekozen fragmentjes van de radio en door liedjes naar de jaren die worden verbeeld. Er … [Lees meer...] overHet wonder van Voskuil
29 januari 2026: Schrijvers over hun vaders
Waarom schrijven zoveel auteurs na de dood van hun vader over hem? Wat maakt deze verhouding zo, dat de noodzaak ontstaat om haar in boekvorm te onderzoeken? Op donderdagmiddag 29 januari gaan Mirjam van Hengel en Maarten Doorman in Spui25 te Amsterdam onder leiding van Dieuwertje Mertens in gesprek over rouw, herinnering en de vraag hoe persoonlijke ervaringen hun weg vinden … [Lees meer...] over29 januari 2026: Schrijvers over hun vaders
Website en crowdfunding Bij Annie Thuis officieel van start
Vorige week zijn zowel de crowdfunding als de website van Bij Annie Thuis officieel gelanceerd. Met deze stap zet Stichting Bij Annie Thuis een belangrijke volgende stap in het realiseren van een nieuwe maatschappelijke invulling voor het geboortehuis van Annie M.G. Schmidt in Kapelle. Via de website kunnen geïnteresseerden het verhaal achter het initiatief volgen, de … [Lees meer...] overWebsite en crowdfunding Bij Annie Thuis officieel van start
Jan Arends: Nagelaten gedichten
Twintig dichtbundels uit 1975 (1) Het eerste gedicht in de door Remco Campert samengestelde bundel Nagelaten gedichten van Jan Arends uit 1975: Ik zie het weer.Ik zie de bloemenin de goot weer bloeien. Ik zie mezelf weer te schande gemaakt door de drank. Ik zie de deur weer opengaan ik hoor de sleutel omdraaien en ik weet en ik weet en ik weet het al zo … [Lees meer...] overJan Arends: Nagelaten gedichten
En wie schrijdt er binnen als een gewone winkelier? . . . Lodewijk van Deyssel
Ik moest vanmorgen denken aan de beroemde schrijver Lodewijk van Deyssel. Al in de jaren dertig was de meest gevreesde van de Tachtigers een levend monument geworden. Een ongenaakbaar iemand die je niet zomaar kon aanspreken. Zelfs zijn stadgenoot Speenhoff die aan het Frans Halsplein in Haarlem woonde in een te duur huis met veertien kamers. Hij durfde Van Deyssel niet aan te … [Lees meer...] overEn wie schrijdt er binnen als een gewone winkelier? . . . Lodewijk van Deyssel
Ivo Michiels
Tot rood voor ogen stond. Pluk een zin, woorden uit een boek. Zinnen en woorden en maak een boeket. Herhaal en herhaal en luister naar de kleuren van de woorden. Steel, woorden capillaire woorden tegen de zwaartekracht in, naar het licht. Bevelen! Ik ben bang voor bevelen, de aantrekkingskracht van bevelen. Met het rood voor ogen ga ik naar het licht. De stof, door het woord … [Lees meer...] overIvo Michiels
