vrijdag 13 maart 2026Tijd: 11:30 - 12:30 uurLocatie:AcademiegebouwRapenburg 732311 GJ Leiden Promotor(en) Samenvatting Waarom maken romans als In Babylon (1997) van Marcel Möring diepe indruk op hun lezers, terwijl de gebeurtenissen kris-kras door elkaar worden verteld en de afloop ervan volkomen onduidelijk is? Dat komt doordat de ‘affectieve plot’ van zulke romans … [Lees meer...] over13 maart 2026: Promotie Gerda van de Haar over Marcel Möring
20e eeuw
Hoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Twee jaar geleden ontdekte ik, rijkelijk laat, de Franse striptekenaar Lewis Trondheim. Aanvankelijk als oprichter en een van de drijvende krachten achter de stripuitgeverij l’Association. En wel als bedenker en maker van OuBaPoliaanse strips, afkomstig uit het Ouvroir de Bande Dessineé Potentielle, de strip-afsplitsing van de Werkplaats van Potentiële Literatuur van Raymond … [Lees meer...] overHoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Oproep voor referaten: Inter-Breyten – Breytenbach in context
Het Gents Centrum voor Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika nodigt u van harte uit voorstellen in te dienen voor een tweedaags colloquium over Breytenbach in context. Het congres heeft plaats in Gent op 26-27 november 2026. De intrinsieke verwevenheid van de literaire, artistieke en intellectuele nalatenschap van Breyten Breytenbach (1939-2024) nodigt uit tot … [Lees meer...] overOproep voor referaten: Inter-Breyten – Breytenbach in context
Dubbelgangerschap
Over Dries van Agt en De witte prins van Koos van Zomeren In 1977 trad Dries van Agt ongewild toe tot de wereld van de punkmuziek. Een zekere Paul Tornado – zijn echte naam is Paul Hajenius – lanceerde zijn liedje ‘Van Agt Casanova’, waarin de zanger het met grote verbetenheid op het ‘mondje’ van Van Agt voorzien had: ‘Zuinig mondje gaat van kwek kwek kwek…’ Mij staat bij … [Lees meer...] overDubbelgangerschap
Nieuw leermiddel over Nooit meer slapen (1966) van Willem Frederik Hermans
Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans (1921-1995) werd in 1966 vrijwel eenparig door de literaire kritiek verwelkomd als een meesterwerk. Volgens Hugo Brems realiseerde Hermans met dit boek volledig zijn ideaal van de klassieke roman: ‘Er is eenheid van handeling, alle gebeurtenissen zijn doelgericht en ondersteunen het pessimistische thema.’ Brems vat de thematiek … [Lees meer...] overNieuw leermiddel over Nooit meer slapen (1966) van Willem Frederik Hermans
Johanna van Buren: Donker najaar
De Sallandse dichteres Johanna van Buren (1881-1962) schreef rond de 1300 gedichten in haar moedertaal, het Hellendoorns. Sommige zijn gelegenheidsgedichten waar men niet zoveel achter hoeft te zoeken. Andere echter mogen in mijn ogen tot de hoogstaande literatuur gerekend worden. Om een breder publiek met haar poëzie kennis te laten maken, werk ik aan een boek waarin een … [Lees meer...] overJohanna van Buren: Donker najaar
1 maart 2026: Voorleesmarathon uit het oeuvre van Astrid H. Roemer
Tijdens deze bijzondere middag staan we stil bij het leven en werk van Astrid H. Roemer, een van de meest eigenzinnige en invloedrijke schrijvers binnen de Nederlandstalige literatuur. Roemer overleed op 8 januari 2026, maar haar woorden, verbeeldingskracht en compromisloze denken blijven onverminderd actueel. Dit programma is een ode aan haar werk: luisterend, … [Lees meer...] over1 maart 2026: Voorleesmarathon uit het oeuvre van Astrid H. Roemer
6 maart 2026: Indische detectives en misdaadromans
Op vrijdagmiddag 6 maart 2026 organiseert de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde weer een lezingenmiddag. Dit keer staan de hoogtepunten uit de Indische detective- en misdaadliteratuur centraal. Waar het onderzoeksveld van de crime fiction studies in de Angelsaksische wereld floreert, blijft misdaadfictie in Nederland een onderbelicht genre. En dat terwijl er genoeg … [Lees meer...] over6 maart 2026: Indische detectives en misdaadromans
Vroeger is sneeuw
Verlangen in C.O. Jellema’s ‘Sneeuwsonnet’ Ruim drie jaar woon ik nu op het Groninger Hogeland, ongeveer 5 km vanaf Leens. Daar, in huize Oosterhouw, schreef C.O. Jellema zijn indrukwekkende poëzie. Vanuit zijn studeerkamer keek hij uit over uitgestrekte landerijen met daarboven de imposante wolkenluchten. Zittend in de stoel van zijn grootvader (zoals zijn echtgenoot … [Lees meer...] overVroeger is sneeuw
”Opgetild in een verdwijnen”
Wouter Post en Simon Mulder over J. H. Leopold Was Jan Hendrik Leopold de grootste Nederlandse dichter die bijna niemand echt kende? In deze verdiepende aflevering van De Nieuwe Wereld duikt Wouter Post samen met Simon Mulder (Feest der Poëzie) in het tragische en magistrale leven van Jan Hendrik Leopold. Een man die overdag klassieke talen doceerde aan het Erasmiaans … [Lees meer...] over”Opgetild in een verdwijnen”
Verschenen: Socialist Transnationality in Translation
Dutch-Language Literature in East Central Europe and the Balkans, 1945–1990 Wilken Engelbrecht , Ton van Kalmthout, Pawel Zajas The first study examining the translation and reception of Dutch literature in Eastern and Central Europe during the restrictive era of socialist and totalitarian political systems.In nearly all Central Eastern European and Balkan countries in … [Lees meer...] overVerschenen: Socialist Transnationality in Translation
15 maart 2026: Utrecht, zoals Clare Lennart het toen zag
zondag 15 maart 2026 | 11:00 | Wandelinglocatie: vertrekpunt Vredenburg 3 (pand Parfumerie Douglas), Utrechtwandeling geleid door Petra Teunissen, biograaf Clare Lennart In de zomer van 1926 kwam Clare Lennart (1899-1972) in Utrecht wonen. Haar eerste indrukken van de Domstad legde ze vast in het nostalgische verhaal Utrecht, zoals ik het toen zag. Bijna honderd … [Lees meer...] over15 maart 2026: Utrecht, zoals Clare Lennart het toen zag
Vijf schrijvers over de Tweede Wereldoorlog
1. Anne Frank, Het Achterhuis (1947) Dit leermiddel is niet bedoeld voor de basisschool, maar voor het voortgezet onderwijs. Met Marc van Oostendorp en anderen zijn we er immers van overtuigd, dat Anne Frank geen stof voor het basisonderwijs is en het best gelezen zou kunnen worden door kinderen van de leeftijd die zij had toen ze haar dagboek schreef (tussen … [Lees meer...] overVijf schrijvers over de Tweede Wereldoorlog
Vertalersportret: Menno Wigman
Hoezeer Nederlandse literatuur verweven is met de haar omringende literaturen en talen blijkt eens te meer uit het oeuvre dat Menno Wigman (1966-2018) heeft nagelaten. Wigman – zijn generatiegenoten laten hun stem nog gewoon horen en kunnen ervan getuigen – was behalve dichter en bloemlezer ook vertaler, nog vóór zijn officiële debuut in 1997 met de dichtbundel ’s Zomers … [Lees meer...] overVertalersportret: Menno Wigman
Bij de dood van Cees Nooteboom
De reislust van Cees Nooteboom (1933-2026) komt al duidelijk naar voren in zijn debuut Philip en de anderen (1955), waarin een jongen liftend door Europa trekt op zoek naar een meisje, dat symbool staat voor het onbereikbare geluk. Dat ongrijpbare zal typerend blijken voor zijn reisverhalen. Hij is voortdurend op plekken die iets vertellen over het verleden, een oude of recente … [Lees meer...] overBij de dood van Cees Nooteboom
De mislukking
Of het verstandig is, weet ik niet, maar op 13 januari 2026 kocht ik deel I van de biografie van Willem Frederik Hermans, Willem Otterspeers De mislukkingskunstenaar (De Bezige Bij 2013), over de jaren 1921-1952. In de kasten met tweedehands boeken op de eerste verdieping van boekhandel Het colofon hier in Arnhem was ik op zoek naar iets anders, een willekeurige … [Lees meer...] overDe mislukking
Vernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
Voornamendrift 117 Eeuwenlang zijn kinderen naar grootouders en ook wel naar de ouders en andere familieleden of peetouders vernoemd. Vernoemen kan gezien worden als een persoonlijk eerbetoon met een zekere hiërarchie, met voorrang voor de oudste generatie of reeds overledenen. Traditie en geloof, en de wens om in de naam voort te leven, lijken belangrijke drijfveren, … [Lees meer...] overVernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
“Het boek was heilig voor hem”
Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer Wie was Michaël Zeeman werkelijk, achter het publieke imago van de erudiete cultuurcriticus? In deze aflevering gaat Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer over een eigenzinnige biografie die niet alleen het leven van Zeeman reconstrueert, maar ook laat zien hoe boekenliefde, vriendschap en intellectuele … [Lees meer...] over“Het boek was heilig voor hem”
Geerten Meijsing
Blindzicht is het schrijven waarbij de schrijver naar zijn tekst kijkt zonder te zien wat hij zelf ziet, maar alleen wat een ander moet zien. Is dit retorisch? Retorica heeft geleid tot oorlogen, gevangenissen en emotionele onderdrukking. Had Umwertung aller Werte niet een ander doel? Niet de emotionele beleving, maar de feiten, enkel de werkelijke werkelijkheid? Emotionele … [Lees meer...] overGeerten Meijsing
Voskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Toen ik een tijdje geleden hier schreef dat ik het hoorspel van Het Bureau aan het beluisteren was, verzuchtte ik dat het fijn zou zijn als behalve de dagboeken, de romans, en wat er verder zoal verschenen is, ook het wetenschappelijke werk zou worden heruitgegeven. Iemand wees me er vervolgens op dat het Volkskundig Bulletin, waarvan Voskuil de hoofdredacteur was en waarin hij … [Lees meer...] overVoskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Rusland, poëzie en terreur
De dichter Nikolaj Zabolotski (1903-1958) heeft zijn bekendheid vooral te danken aan zijn bemoeienis met de Oberioeten, de literaire beweging van jonge dichters en schrijvers rond Daniil Charms. ‘Het laatste speelkwartier in de Russische literatuur’ in de jaren twintig van de vorige eeuw. In die periode van absurdistische en satirische verbeelding schreef Zabolotski gedichten, … [Lees meer...] overRusland, poëzie en terreur
Postumiteiten voor Breyten
Conversatie met Erwin Mortier ‘Door het oog van de dichter’is de titel van een gesprekkenreeks over de literaire nalatenschap van Breyten Breytenbach (1939-2024) en de impact op het schrijverschap van hedendaagse Afrikaans-, Engels- en Nederlandstalige dichters. In het najaar van 2026 verschijnt de bundel Postumiteiten voor Breyten, waarin de dialogen met dichters worden … [Lees meer...] overPostumiteiten voor Breyten
Juffrouw Haan in Meneer Beerta
Het eerste deel van Het Bureau heet Meneer Beerta, en het begint en eindigt ook met die naam. De eerste zin is: 'Dag meneer Beerta,' zei hij. 'Hij' is Maarten Koning, de hoofdpersoon van Het Bureau. En na 760 pagina's staat er op de laatste bladzijde van Meneer Beerta: Toen stond Beerta opnieuw op. Hij keek naar Maarten. 'We moeten het er nog over hebben hoe je me … [Lees meer...] overJuffrouw Haan in Meneer Beerta
Verschenen: Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme
Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Etty Hillesum, een Joodse vrouw en auteur van een beroemd dagboek uit de tijd van de Holocaust, koos er bewust voor om niet onder te duiken. In plaats daarvan werkte ze voor de Joodse Raad en liet ze zich zelfs vrijwillig overplaatsen naar doorgangskamp Westerbork. Lang is de persoon van … [Lees meer...] overVerschenen: Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme
Johanna van Buren: Meimaand
De Hellendoornse dichteres Johanna van Buren (1881-1962) schreef rond de 1300 gedichten. Daartussen bevinden zich gelegenheidsverzen waar men niet zoveel achter hoeft te zoeken, maar er zijn ook gedichten die in mijn ogen literatuur van de bovenste plank zijn. Op het moment ben ik bezig aan een werk waarin ik een deel van die gedichten in het Nederlands heb vertaald en binnen … [Lees meer...] overJohanna van Buren: Meimaand
