Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

middeleeuwen

De school van WPG

door Reageer

Waarom elke docent Nederlands schatplichtig is aan W.P. Gerritsen (1935-2019) Door Erwin Mantingh Als een vooraanstaande schrijver, dichter, cabaretier of liedjesschrijver een prijs ontvangt of overlijdt, als taalonderzoek de pers haalt, als er een onmisbaar naslagwerk verschijnt over de Nederlandse taal of literatuur: bij taal- en letterenactualiteiten stond ik als … [Lees meer...] overDe school van WPG

Welke taal sprak Karel de Grote en doet dat er toe?

door 37 Reacties

Door Peter Alexander Kerkhof Omstreeks het jaar 800 regeerde Karel de Grote een rijk dat zich uitstrekte van de wouden van Noord-Duitsland tot de Catalaanse kust. Diezelfde man, Karel de Grote, werd een kleine vijftig jaar eerder geboren in de koningshof van Herstal, een klein dorpje tussen Maastricht en Luik. Over Karel de Grote en zijn leven is veel geschreven; over zijn … [Lees meer...] overWelke taal sprak Karel de Grote en doet dat er toe?

Eer dhondekine quamen

door 3 Reacties

Door Jos Houtsma De negende tekst in het derde deel van het beroemde Gruuthuse-handschrift is een gedicht van     218 regels, verdeeld over 35 'strofen' van uiteenlopende lengte, waarin personages ten tonele worden gevoerd in een “minnetuin”, een tuinlandschap waar men zich wijdt aan de hoofse liefde. Wat de personages zeggen, in zichzelf of tegen elkaar, wordt … [Lees meer...] overEer dhondekine quamen

Adieulied van Maria van Bourgondië

door 7 Reacties

Door Jan Uyttendaele Gisteren ging het festival  voor oude muziek Laus Polyphoniae 2019 van start in Antwerpen. De geplande concerten zullen een beeld geven van de muziek ten tijde van Maria van Bourgondië (1457-1482) en van het Bourgondische hof. Maria van Bourgondië was in de late middeleeuwen een van de machtigste vrouwen van West-Europa. Toen de vorstin van de … [Lees meer...] overAdieulied van Maria van Bourgondië

Die Rose van Heinric

door Reageer

Door Hella Hendriks Regelmatig wordt naar de Oudfranse, dertiende-eeuwse Roman de la Rose verwezen in boeken en artikelen Zo ook nu weer in de Volkskrant (van 27 juni 2019) in verband met de tentoonstelling deze zomer over middeleeuwse tuinen in het Leidse Rijksmuseum voor Oudheden. Veel neerlandici weten hopelijk dat er zelfs twee Middelnederlandse vertalingen zijn: de … [Lees meer...] overDie Rose van Heinric

Jonathas ende Rosafiere – Aflevering 1

door 2 Reacties

'Jonathas ende Rosafiere' is een Middelnederlands verhaal op rijm dat vermoedelijk tussen de 14e en 16e eeuw in Vlaanderen ontstond. Er hangt veel mysterie rond de tekst, want er zijn slechts vijf fragmenten van overgeleverd... En met die fragmenten gingen wij aan de slag! Ons doel: dit spannende en mysterieuze middeleeuwse verhaal een tweede leven geven als dynamisch … [Lees meer...] overJonathas ende Rosafiere – Aflevering 1

Ridders in de middeleeuwen. Het romantische ideaal en de rauwe werkelijkheid.

door 4 Reacties

Door Willem Kuiper Als collega Petty Bange, die ik als neerlandicus vooral ken van laat-middeleeuwse moralistische teksten, een boekje publiceert met bovenstaande titel, dan ben ik, die dag en nacht met middeleeuwse literaire ridders in de weer ben, heel benieuwd naar wat zij hierover te melden heeft. Over het romantische ideaal ben ik aardig ingelezen, maar over de rauwe … [Lees meer...] overRidders in de middeleeuwen. Het romantische ideaal en de rauwe werkelijkheid.

Carnaval in de middeleeuwen, van God los?

door 2 Reacties

Onder de rivieren staat de wereld met Carnaval voor een aantal dagen op z’n kop. Ons huidige carnavalsfeest vindt zijn wortels in de middeleeuwen. Net als vandaag de dag verkleedden mensen zich toen uitbundig en werd er veel gedronken, gegeten en gedanst. Maar wat was de plaats en de functie van het feest in de late middeleeuwen en hoe viel zo’n losbandig feest te rijmen met … [Lees meer...] overCarnaval in de middeleeuwen, van God los?

Driewerff Leiden

door Reageer

Er zijn maar weinig steden met een drievuldige oorsprong. Leiden is er zo een. In de Goederenlijst van de Utrechtse Sint Maartenskerk, uit de tiende eeuw, staan in de buurt van het huidige Leiden maar liefst drie villa’s (‘nederzettingen’) met de naam Leithon opgesomd. Hier is een uitsnede uit de tekst: In Holtlant IIII mansa. In prima Leithon II, in secunda I, in tertia I.  … [Lees meer...] overDriewerff Leiden

De schatkamer van… Stefaan Goossens

door Reageer

Door Stefaan Goossens 'De schatkamer van...' is een nieuwe rubriek in de DBNL-nieuwsbrief, ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van DBNL. In deze rubriek komt maandelijks een bekende DBNL-fan aan het woord, die vertelt over een schat die hij of zij uit de digitale bibliotheek heeft opgediept. Deze maand is dat Stefaan Goossens, hoofddocumentalist bij het Poëziecentrum … [Lees meer...] overDe schatkamer van… Stefaan Goossens

Beatrijs’ minnaar was geen losbol

door 6 Reacties

Door Marc van Oostendorp "Wat een diepgang," schrijft de Brusselse mediëvist Jozef Janssens over Beatrijs in zijn nieuwe boek Vreemd vertrouwd, "wat een schoonheid". Met die woorden karakteriseert Janssens zijn houding tegenover de middelnederlandse literatuur in het algemeen, geloof ik. Hij ziet haar als een kunstvorm, die subtiel is, en waarvan je kunt … [Lees meer...] overBeatrijs’ minnaar was geen losbol

Verschenen: Totdat de wachter heeft gezongen, liederen uit het Gruuthuse-handschrift

door Reageer

'Totdat de wachter heeft gezongen...' is een nieuw album met liederen uit het Gruuthuse-handschrift. De gedichten en liederen uit dit handschrift ontstonden rond 1400 in Brugge en de collectie is vernoemd naar de latere eigenaar, Lodewijk van Gruuthuse. De liedjes vormen het bekendste deel van de collectie: liefdesliedjes, schunnige liedjes en drinkliedjes. Het … [Lees meer...] overVerschenen: Totdat de wachter heeft gezongen, liederen uit het Gruuthuse-handschrift

20 december 2018, Antwerpen: Studiemiddag ‘Jhesus collacien’ en afscheid professor Thom Mertens

door Reageer

De Faculteit Letteren & Wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen en het Ruusbroecgenootschap  hebben het genoegen u op 20 december 2018 uit te nodigen voor de feestelijke viering ter gelegenheid van het emeritaat van professor Thom Mertens. Ter ere van Thom Mertens verzorgt het Ruusbroecgenootschap voor de vakgenoten een studiemiddag over Jhesus collacien: Een … [Lees meer...] over20 december 2018, Antwerpen: Studiemiddag ‘Jhesus collacien’ en afscheid professor Thom Mertens

Wederwaardigheden bij het editeren: een griezelige urban legend

door Reageer

Door Viorica Van der Roest Het is alweer een tijdje geleden dat er een aflevering in deze serie is verschenen, maar ter geruststelling, voor degenen die op de hoogte zijn van de duistere urban legend over de Parthonopeus: geen zorgen, ik verkeer nog in goede gezondheid. Voor alle andere lezers zal ik uitleggen wat die urban legend inhoudt: Parthonopeus-editeurs vinden vaak … [Lees meer...] overWederwaardigheden bij het editeren: een griezelige urban legend

Verschenen: Maria van Gelre 1380-1429. Sporen in het landschap

door Reageer

We kennen haar oogstrelende gebedenboek, maar veel meer was er niet bekend over Maria van Gelre. De Franse prinses, die in 1405 trouwde met hertog Reinald IV van Gelre en Gulik, kreeg tot voor kort weinig aandacht van onderzoekers. Over haar leven en de sporen die ze heeft nagelaten, viel weinig te vertellen. Recent onderzoek naar de hertogin en haar gebedenboek leert veel over … [Lees meer...] overVerschenen: Maria van Gelre 1380-1429. Sporen in het landschap