Over enkele regels van Lucebertdoor Gert de JagerWie door Brabant of Limburg rijdt, komt ze bijna altijd tegen en wie er is opgegroeid, kent ze zeker: de immense gebouwencomplexen waar tot diep in de jaren vijftig de monnikspijen ruisten en de kappen van de nonnen niet gesteven genoeg konden zijn. Scholen zijn het geworden, appartementencomplexen, bedrijfsruimtes voor de … [Lees meer...] overDe duivel, misschien wel
poëzie
X | XXX
Over 'Nederlandstalige' avant-gardegedichten Door Marc van Oostendorp "Deze bloemlezing", schrijven Hubert van den Berg en Geert Buelens in hun nawoord bij hun bloemlezing Doe uw werk! Avant-gardistische poëzie uit de Lage Landen, "wil een representatief overzicht bieden van avant-gardistische gedichten in het Nederlands." De vraag is nu: wanneer is een … [Lees meer...] overX | XXX
Een lasso van luister (slot)
Over drie gedichten van Jacques Hamelink, vervolg van (1), (2) en (3)door Gert de Jager Poëzie die alle taalmiddelen gebruikt die maar mogelijk zijn: die Vollkraft der Sprache. En ook thematisch een maximale inzet: 's dichters autobiografie, de liefde, de kunst, in Germania opkomst en neergang van het Avondland. De goden. Je zou niet denken dat het mogelijk was, maar het … [Lees meer...] overEen lasso van luister (slot)
De diepte in met J. Slauerhoff
Door Marc van Oostendorp ter nagedachtenis aan Jan Kooij (1940-2004) Dit is een traditie in de Nederlandse poëzie: een gedicht bestaat uit versregels, en iedere versregel bestaat uit vijf regelmatige afwisselingen van onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen (vijf jamben): De felle dood die nu geen wit mag zien, Een nieuwe lente en een nieuw geluid, Ik ging naar Bommel om … [Lees meer...] overDe diepte in met J. Slauerhoff
Een lasso van luister (3)
door Gert de Jager Wat is er aan de hand met Hamelinks poëzie? Nogmaals het eerste van de drie gedichten die ik citeerde uit Onder de kastanje met de tegenstander - een van de elf reeksen die samen Germania, een canto vormen. Geen lediggang is het meer, van en naar school te gaan.We lopen ons stuk kassei samen, lettend op onze woorden. Volle kracht van de zon met … [Lees meer...] overEen lasso van luister (3)
Een lasso van luister (2)
door Gert de Jager Kenmerkend voor poëzie, en wellicht ook die van Hamelink, zou bijvoorbeeld dit kunnen zijn: Poëtisch taalgebruik zal de woorden, die in de primaire code - het dagelijks taalgebruik - conventioneel en willekeurig zijn en hun betekenissen uitsluitend aan afspraken danken, een iconische functie opdringen, waardoor zij deel gaan hebben aan het wezen van … [Lees meer...] overEen lasso van luister (2)
Een lasso van luister (1)
door Gert de Jager Taal, stijl, poëtische taal, poëtische stijl. In deze cyclus van drie gedichten bijvoorbeeld: 1. Geen lediggang is het meer, van en naar school te gaan.We lopen ons stuk kassei samen, lettend op onze woorden. Volle kracht van de zon met ons. Met de armen om elkaarsschouders komen we het speelplein op. Believen de staande, de … [Lees meer...] overEen lasso van luister (1)
Awaters klinkers
Door Marc van Oostendorp Het is een regenachtige dag en dus lezen we het gedicht Awater van Martinus Nijhoff (hier): "Het wil niet als geheel een vorige eeuw / puinhopen zien en zingen van mooi weer'. Het gedicht bestaat uit zeven duidelijk van elkaar te onderscheiden delen, die van elkaar gescheiden zijn door een witregel. Ieder deel wordt gekarakteriseerd door een klinker: … [Lees meer...] overAwaters klinkers
Onbekommerdheidsblauw
door Gert de Jager Ik weet niet zoveel. In ieder geval niet genoeg om dit gedicht direct te begrijpen: (lied van het W. Müllerbos)Door het W. Müllerbos te S.liep ik een zomerdag.De zon scheen op mijn mosbegroeide paden het was ritselragfijntjilpen stil.Hoe makkelijk voorstelbaar was het daarlopend in het W. Müllerbos te S.niet in het W. Müllerbos te … [Lees meer...] overOnbekommerdheidsblauw
Call for papers : Poetry and Public Spaces
Op 27 en 28 april 2015 vindt aan de Université catholique de Louvain (Louvain-la-Neuve, België) het congres Poetry and Public Spaces plaats. De organisatie wil ook graag naar bijdragen polsen binnen de neerlandistiek. Hieronder volgen de Engels- en Franstalige tekst van de call for papers.Poetry and public Spaces: forms, places and practices in the 20th and 21st … [Lees meer...] overCall for papers : Poetry and Public Spaces
Dichtersgroep Het Venijnig Gebroed op Kunstenfestival Damme
Door Bart FM DroogVan 11 juli tot 14 september 2014 vindt in het Belgische Damme een kunstenfestival plaats met als thema ‘De hervonden tijd’ (www.kunstenfestivaldamme.be). Naast heel wat andere dichters en beeldende kunstenaars werd de dichtersgroep Het Venijnig Gebroed (HVG) uitgenodigd om een installatie te creëren die inspeelt op het thema en de locatie. Het … [Lees meer...] overDichtersgroep Het Venijnig Gebroed op Kunstenfestival Damme
Er is slechts één manier om een gedicht te vatten
Door Marc van OostendorpPaul Claes kent geen twijfel. Hij weet hoe gedichten gelezen moeten worden, hij heeft de formule gevonden om dat te doen. Wie zijn methode volgt, kan ieder gedicht, hoe obscuur het ook is, openbreken en er de ware betekenis uit halen. Dat blijkt – ook weer – uit zijn nieuwe bundel opstellen De sleutel, waarin hij 'vijfentwintig gedichten van Noord en … [Lees meer...] overEr is slechts één manier om een gedicht te vatten
Overkwam, over kwam
Over de spaties van Judith Herzberg Door Marc van Oostendorp Judith Herzberg is van onze dichters de meest klassieke. Ze weet af en toe het ideaal te bereiken: gedichten die op het eerste gezicht heel simpel en huiselijk lijken, maar bij nader inzien heel raadselachtig zijn en een groot gevoel uitdrukken. Gedichten die klinken als spreektaal, maar waar bij nader inzien iedere … [Lees meer...] overOverkwam, over kwam
Pas verschenen: Paul Claes – De Sleutel
Bij uitgeverij Vantilt verscheen De sleutel. Vijfentwintig gedichten van Noord en Zuid ontsloten van schrijver, dichter, essayist, vertaler en letterkundige Paul Claes. De uitgeveromschrijft de inhoud als volgt: "Lezen is ontsluiten. Wie de sleutel niet heeft, staat voor een gesloten boek. Om poëzie te ontcijferen heb je zelfs een dubbele sleutel nodig. De eerste sleutel is … [Lees meer...] overPas verschenen: Paul Claes – De Sleutel
Poëzie als kleurboek
Door Marc van OostendorpIn Mei van Gorter buitelen de kleurennamen over elkaar heen. Een buitenkansje voor iedere liefhebber van letterkundige kleurplaten! Hoe zou het gedicht eruit zien wanneer je iedere genoemde kleur zou doen oplichten? Welnu, aldus:Hoort, er gaat een nieuw geluid: Een jonge veldheer staat, in 't blauw en goud Roept aan de holle poort een luid heraut. … [Lees meer...] overPoëzie als kleurboek
Een A.V.R.O.-prijsvraag
Of: een lofdicht op de nieuwe brug bij MoerdijkDoor Bart FM Droog Natuurlijk weet iedereen dat de A.V.R.O in het voorjaar van 1937 een nieuwe studio in gebruik nam. Wat minder mensen weten is dat aan de ingebruikname een poëzieprijsvraag gepaard ging, waarbij werd opgeroepen tot het schrijven van declamatorium waarin een in “zoo … [Lees meer...] overEen A.V.R.O.-prijsvraag
Vrede is eten met muziek
Door Mechtelien van BarneveldVrede is eten met muziekVredig eten is goed etenWant lekker eten doet men alleen in rust en vredeVoor een goede spijsvertering is het een vereisteDat men elke hap minstens vijftien maal kauwt;Daarom eet men met muziek ook beterWant onder vrolijke tonen bewegen de kaken vanzelfHarmonieus en met de kaken ook de slokdarmEn later zelfs de overige dertig … [Lees meer...] overVrede is eten met muziek
Voorpublicatie: Die Roebaijat van Omar Khajjam
Onlangs verscheen bij Protea Boekhuis de nieuwe vertaling van Die roebaijat van Omar Khajjam. 50 kwatryne door de Afrikaanse dichter Daniel Hugo. ls voorpublicatie verschijnt in Neder-L de inleiding bij deze vertaling.Door Daniel HugoDie roebaijat is die bes verkoopte gedig van alle tye. Sedert dit in 1859 vir die eerste keer gepubliseer is, het daar al meer as … [Lees meer...] overVoorpublicatie: Die Roebaijat van Omar Khajjam
Lucebert en leerlingen
Door Mechtelien van BarneveldDe placematWat is het schilderij een bron van inspiratie geweest voor generaties leerlingen! En ook voor leraren, ouders en passanten. Lucebert is een leermeester. Alle kleuren van de regenboog, alle facetten van het bestaan komen in zijn werk aan de orde, zowel in in het beeldend werk als in de gedichten. Het volledige leven als motor voor leren en … [Lees meer...] overLucebert en leerlingen
Gedicht van een verdwenen dichter
Door Bart FM DroogAnno Domini 1914 verscheen de debuutbundel Schuchtere schreden. Verzen van Jac. M.Th. Fock bij uitgeverij Van der Haar & Van Ketel te 's-Gravenhage. Dit werk werd door K. Kuiper in het tijdschrift Onze Eeuw nogal afgebrand. Zó nogal dat van de dichter nadien nooit meer iets vernomen is.Gelukkig bestaat de DBNL en is aldaar één - toch wel hilarisch - vers van … [Lees meer...] overGedicht van een verdwenen dichter
Liederkransjen voor Aleide
Een onbekend gedichtje van Nicolaas BeetsDoor Marc van OostendorpTweehonderd jaar geleden werd Nicolaas Beets (1814-1903) geboren. Zijn familie denkt nog steeds aan hem. Gisteren was ik bij de pensionering van een achter-achterkleinzoon – zelf ook een Beets, want de hele afstamming was in de mannelijke lijn. Zijn eigen toespraakje ging voor ongeveer een derde over zijn eigen … [Lees meer...] overLiederkransjen voor Aleide
Borrelpraat
Door Bart FM Droog't Is grappig om bij het verstrijken van de jaren te merken hoe elke nieuwe generatie niet verder kijkt dan de eigen navel. Zo verscheen op 7 mei 2014 in NRC Next een artikel van - nomen est omen - Daan Borrel: "Poëzie is nu meer in your face". (1)Zij schrijft daarin "Net als hun publiek, worden poëzie-evenementen steeds groter, jonger en hipper. Frisse … [Lees meer...] overBorrelpraat
Jeugd, liefde, zonde en zweet voor leken
Door Marc van OostendorpDit soort zinnen worden er niet vaak meer geschreven, al worden ze gelukkig nog wel gepubliceerd: "Wanneer wij ons afvragen wat er omstreeks 1880 in Nederland gebeurde, wàt de Tachtiger-beweging eigenlijk betekende, dan moet het antwoord zijn: dat er een ander mensentype ontstond, met als belangrijkste kenmerk: jeugd."Zo'n onbekommerd gedragen stijl! … [Lees meer...] overJeugd, liefde, zonde en zweet voor leken
Nu ga ik een ijsje voor je kopen
Zullen en gaan in het werk van Lieke Marsman Door Marc van Oostendorp Een jaar geleden dacht ik na over het werkwoord gaan; dat je best kunt zeggen 'het gaat regenen' terwijl de druppels al vallen, zolang dat maar de eerste druppels zijn. En 'ik ga dit boek lezen!' als je de eerste bladzijden tot je genomen hebt – zolang die eerste bladzijden alleen maar op … [Lees meer...] overNu ga ik een ijsje voor je kopen
Gedicht van Philippe Cailliau
Door Bart FM DroogDe dichter met de mooiste naam uit heel dit taalgebied is ongetwijfeld Philippe Cailliau - op z'n Belgisch uit te spreken. Vorig jaar bracht hij de bundel Het Boek Nul. Gedichten 2007-2012 bij de sympathieke bibliofiele uitgeverij Kleinood & Grootzeer te Bergen op Zoom uit. Een van de gedichten uit dit werk is wel heel passend voor deze … [Lees meer...] overGedicht van Philippe Cailliau