Het is in 2019 vijftig jaar geleden dat de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde een beruchte bijeenkomst organiseerde: de huldiging van P.C. Hooftprijswinnaar Gerard Reve in de Allerheiligste Hart-kerk in Amsterdam. Een jaar later vond een minstens even interessante avond plaats, die wat minder legendarisch is geworden: een debat met grote auteurs over het thema schrijvers … [Lees meer...] overMiddag Schrijvers en politiek (Leiden, 25 mei 2019)
politiek
De kleine stappen van het kabinet-Den Uyl (3): van een injectienaald en een breekijzer
Door Siemon Reker In de terugblikken van de PvdA-bewindslieden uit het kabinet-Den Uyl komt soms informatie naar boven over tijdgenoten. Jan Schaefer vertelt dat Tjerk Westerterp het beneden zijn ministeriële waardigheid achtte, te spreken met een staatssecretaris. (blz. 48) Minister Van der Stoel had eerder een moeizame positie als staatssecretaris in het kabinet-Cals (1965), … [Lees meer...] overDe kleine stappen van het kabinet-Den Uyl (3): van een injectienaald en een breekijzer
Rotterdamisering en spinraggisering: de Binnenhofse voorliefde voor een achtervoegsel
Door Siemon Reker In het debat over de evaluatie van de Politiewet 2012 (vorig jaar op de toepasselijke datum 12-12), gebruikte Roelof Bisschop (SGP) een term die niet eerder in de Handelingen stond opgenomen en die hij daarom toelichtte: “Ergens lezen we iets over Rotterdamisering van de politie. Dat is dat politiemensen op het platteland zich opgeslokt voelen en zich … [Lees meer...] overRotterdamisering en spinraggisering: de Binnenhofse voorliefde voor een achtervoegsel
Articuleren en de voordelen van meertaligheid: Mark Rutte in de Tweede Kamer
Door Siemon Reker Het was een thuiswedstrijd voor de minister-president, dat debat over de Staat van de Europese Unie van donderdag 7 februari 2019. Hoorbaar tijdens het begin van zijn beantwoording tegen de bode zeggen dat hij graag een cappuccinootje had gehad –ja, heerlijk– en even later met een knipoog de rol van de VVD-leider spelen door hier nog even te herhalen wat hij … [Lees meer...] overArticuleren en de voordelen van meertaligheid: Mark Rutte in de Tweede Kamer
bɛstyderə
Door Marc van Oostendorp Een aardige observatie van Siemon Reker in zijn nieuwe boekje Dat gezegd hebbend (op 23 januari wordt het in Nijmegen gepresenteerd in aanwezigheid van politieketaalkanon Dries van Agt): premier Rutte spreekt de eerste klinker in het woord bestuderen consequent uit als de [ɛ] van pet. Je hoort het bijvoorbeeld duidelijk in het volgende, al wat oudere … [Lees meer...] overbɛstyderə
Verschenen: Vooys 36.3 ‘Politiek en literatuur’
In de derde Vooys van 2018 ligt de focus op het raakvlak tussen politiek en literatuur. Vanuit verschillende perspectieven werpen wetenschappers een kritische blik op dit veld. Letterkundige Sven Vitse trapt af: hij betoogt met het ook op zijn uiteenzetting van Thierry Baudets Voorwaardelijke liefde (2017) en Teun van de Keukens Goed volk (2017) dat de ‘conservative turn’ niet … [Lees meer...] overVerschenen: Vooys 36.3 ‘Politiek en literatuur’
Literatuur en politiek: de actualiteit van Forum, Menno ter Braak, E. du Perron en J. Greshoff
Op zondagmiddag 14 oktober a.s. organiseert de Stichting Literair Haarlem een literaire middag met als thema: Literatuur en politiek: de actualiteit van Forum, Menno ter Braak, E. du Perron en J. Greshoff. Sprekers zijn Annemiek Recourt, die onlangs promoveerde op Greshoff, Krijn ter Braak, acteur, en Rob Luckerhof. Muzikale ondersteuning is er van het Trio De Drie Eilanden, … [Lees meer...] overLiteratuur en politiek: de actualiteit van Forum, Menno ter Braak, E. du Perron en J. Greshoff
24 november 2018, Brugge: Studiedag over Gezelle en de politiek
‘De penne is den goedendag van dezen tijd!’ Gezelle in het politieke strijdperk Studiedag georganiseerd door het Guido Gezellegenootschap Zaterdag 24 november 2018, Van Ackerzaal Openbare Bibliotheek Brugge, van 13.30 tot 16.30 uur In politieke discussies gaat het vaak hard tegen hard. In de 19de eeuw is dit niet anders. In kranten en pamfletten bestrijdt men de … [Lees meer...] over24 november 2018, Brugge: Studiedag over Gezelle en de politiek
Op z’n Amsterdams en Rotterdams volgens parlementariërs
Door Siemon Reker Leentjebuur spelen in het Nederlands is zó gewoon, dat bijvoorbeeld iemand als premier Rutte niet vaak een excuserende opmerking maakt als hij iets in het Engels of Duits zegt, wat hij geregeld doet. In de tijd dat het uitspreken van Latijnse citaten of het gebruik van een Frans woord iets van alledag was, hoefde dat evenmin speciaal geëtiketteerd te worden. … [Lees meer...] overOp z’n Amsterdams en Rotterdams volgens parlementariërs
Taalkundige fact check: wie gebruikt het werkwoord ‘difficulteren’?
Door Marten van der Meulen Gisteren stond er op Neerlandistiek.nl een interessant stuk van Marc van Oostendorp over een tweet van Geert Wilders, waarin deze het woord ‘difficulteren’ gebruikte. Van Oostendorp ontkracht een aantal misverstanden rond dit werkwoord. Zo is het waarschijnlijk niet afkomstig uit het Engels, want het werd al gebruikt in een tijd waarin de invloed van … [Lees meer...] overTaalkundige fact check: wie gebruikt het werkwoord ‘difficulteren’?
De taal van Wilders: Ok lijken en difficulteren
Door Marc van Oostendorp Over de taal van Geert Wilders heeft menigeen zich al gebogen, er is zelfs al jaren geleden een heel boek over verschenen, en toch blijft hij ons, zelfs nu het einde van zijn carrière in zicht lijkt, verbazen. Wat te denken, bijvoorbeeld, van deze recente tweet: Kamervoorzitter Arib leek gisteren ok toen ik haar sprak over Mohammedcartoon … [Lees meer...] overDe taal van Wilders: Ok lijken en difficulteren
Alleen de taal is Alders
Door Jos Joosten Het was ongetwijfeld voor iedereen even onverwacht als voor mij en voor Hans Alders zélf. Het trending nieuws van gisteren: voor het eerst in zijn veertigjarige politiek-maatschappelijke carrière neemt Hans Alders een uitgesproken standpunt in! Meer nog: hij is consequent en handelt ernaar! Zijn standpunt droeg hij fier uit in maar liefst zeven A4-tjes aan de … [Lees meer...] overAlleen de taal is Alders
Expliciet instemmen met seks
Door Lucas Seuren Wie, net als ik, af en toe moeite heeft met het lezen van signalen en hints van de andere sekse (of dezelfde natuurlijk) is het wellicht een goed idee om over een tijdje naar Zweden te verhuizen. Als het aan de premier ligt komt er namelijk een wet waarin geregeld wordt dat er expliciet, wederzijdse instemming moet zijn voor seks. Vragen of iemand je Wifi wil … [Lees meer...] overExpliciet instemmen met seks
Multatuli’s vijanden
Het YouTube-kanaal Knooppunt Letterstad bracht verslag uit van de bijeenkomst van het Multatuli Genootschap, afgelopen zaterdag in Amsterdam. Multatuli-biograaf Dik van der Meulen vertelt over de problematische relatie tussen Multatuli en Thorbecke: (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overMultatuli’s vijanden
Grapperhaus is er klaar voor
Door Guusje Jol De nieuwe co-minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus mag dan relatief nieuw zijn op de voorgrond van politiek Den Haag, hij toont zich nu al een meester in gesprekstechniek in interviews. Zo blijkt uit een filmpje van 1 minuut en 48 seconden. Een link naar het filmpje vindt u hier. Een reactie, geen antwoord Na Grapperhaus’ overleg met … [Lees meer...] overGrapperhaus is er klaar voor
Koen Jaspaert (1956-2017) als Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie
Door Elisabeth D'Halleweyn Koen Jaspaert kende ik enkel van naam toen ik zitting nam in de driekoppig personeelsafvaardiging die in 1998 de beoogde nieuwe algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie moest ‘keuren’. Daar zat hij dan: een imposante man met priemende ogen, zware wenkbrauwen, kort stekelig haar maar wonderlijk zachte stem. ‘En?’ vroegen de collega’s na het … [Lees meer...] overKoen Jaspaert (1956-2017) als Algemeen Secretaris van de Nederlandse Taalunie
The Toerteltax
Door Marc Kregting 1. Nu de sociaaldemocratie met haar ‘klein BMW’tje’ zich in de prak rijdt, wordt de vraag: schuiven kiezers op? Het gedachtegoed van Marx mag omgeven blijven door immens wantrouwen en een frase over ‘die laatst overgebleven marxistische professor aan een tweederangsuniversiteit’ kan mikken op herkenning, dezelfde toonaangevende opinist Joris Luyendijk … [Lees meer...] overThe Toerteltax
Je eigen schaduw
Door Siemon Reker In het nieuws is weer de eigen schaduw. Niet zozeer terug van weggeweest maar hoog op het lijstje van veelgebruikt idioom in de Tweede Kamer. Wilders (PVV) gebruikte het deze week driemaal in het debat na de mislukking van de eerste poging van Edith Schippers (VVD, CDA, D66, GroenLinks) in een poging uitgenodigd te worden om aan de formatietafel aan te … [Lees meer...] overJe eigen schaduw
STOP DE VERHUIZEN!
Door Marc van Oostendorp Martin Bosma is lid van de Tweede Kamer en heeft een van de belangrijkste politieke posities waar het gaat om de Nederlandse taal. Maar wat hij zegt is onzin! (Bekijk deze video op YouTube) … [Lees meer...] overSTOP DE VERHUIZEN!
De verkiezingsprogramma’s over taal: VVD, CDA, SGP, 50PLUS en VNL
Door Marc van Oostendorp Wat zeggen de Nederlandse politieke partijen over taal? Vandaag is het de beurt aan de rechtse partijen die in de Tweede Kamer vertegenwoordigd zijn (gisteren waren de linkse partijen aan de beurt): VVD, CDA, SGP, 50PLUS en VNL. De PVV sla ik over omdat in het document dat deze partij als verkiezingsprogramma presenteert geen visie over taalbeleid … [Lees meer...] overDe verkiezingsprogramma’s over taal: VVD, CDA, SGP, 50PLUS en VNL
De verkiezingsprogramma’s over taal: D66
Door Marc van Oostendorp Taal ligt aan de basis van de samenleving: zonder taal zijn de ingewikkelde afspraken, contracten, regels, waarop de samenleving gebouwd is niet denkbaar. Taal is bovendien hét instrument bij uitstek van de politicus: alles wat hij maakt is gemaakt van taal (amendementen, resoluties, wetsvoorstellen), al zijn handwerk bestaat grotendeels uit taal … [Lees meer...] overDe verkiezingsprogramma’s over taal: D66
Studium Generale Groningen over taal en retoriek in de politiek
Nederlandse politici kunnen wel spreken Henk te Velde en Siemon Reker Datum: maandag 23 januari 2017 - 20:00 Locatie: Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen Tickets: €4,-/€2,- voor SGG-pashouders/gratis voor studenten In het Nederlandse parlement is welsprekendheid de afgelopen eeuw steeds belangrijker geworden. Is Mark … [Lees meer...] overStudium Generale Groningen over taal en retoriek in de politiek
Geert Wilders en het Engels
Door Marc van Oostendorp De klacht van Johan Oosterman over het Engels in de Nijmeegse universiteitsbibliotheek, gisteren op Neerlandistiek, deed me aan Geert Wilders denken. Als je een marsmannetje was en je kwam de politieke situatie in Nederland eens peilen – hoe wanhopig kun je zijn als marsmannetje –, zou je verwachten dat het Engels inmiddels een punt zou zijn van … [Lees meer...] overGeert Wilders en het Engels
An existential problem
Door Marc Kregting Af en toe dwing ik me een bliksembezoek te brengen aan Wilderstwitterland. Alle commotie rond zijn foto van een bebloede Merkel (wier gevoelens de PVV-leider kent sinds hij in de publieke ruimte als martelaar werd afgebeeld?) leidt een beetje af van de bijschriften. Het kan aan mijn beroepsdeformatie liggen, maar ik krijg de indruk dat Wilders’ … [Lees meer...] overAn existential problem
Kapotgeframed
De populairste taalkundige theorie onder niet-taalkundigen is op dit moment in Nederland zonder enige twijfel die van framing: het idee dat je door je woorden te kiezen een bepaald perspectief op de werkelijkheid kunt geven dat soms zo dwingend is dat je gesprekspartner er wel in mee móét gaan. Als ik spreek van belastingdruk roep ik door dat druk (en door last) het beeld op … [Lees meer...] overKapotgeframed
