Door Lucas Seuren Vorig jaar ging mijn toen nog Groningse collega Carel Jansen met emeritaat. In zijn afscheidslezing, die hij hield tijdens het driejaarlijkse VIOT Congres (Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing) pleitte hij voor meer maatschappelijke betrokkenheid onder de taalbeheersers. Inmiddels heeft hij die positie verder uitgewerkt in een speciale uitgave … [Lees meer...] overDe toekomst van de taalbeheersing (1/n)
taalbeheersing
Een dier dat taal beheerst
Door Marc van Oostendorp Op 25 oktober houd ik mijn oratie in Nijmegen. Ik was deze week in de tuin al een beetje aan het denken over waar het over zou moeten gaan. Hier is alvast een fragment. Je kunt overigens naar mijn oratie komen als je je hier inschrijft. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overEen dier dat taal beheerst
Kanttekeningen bij onderzoek naar persuasieve communicatie
Door Kees de Glopper Als er één onderwerp is dat centraal staat in onderzoek naar taalgebruik en communicatie, dan is het wel persuasieve communicatie. Kijk maar naar de website van de conferentie VIOT2018 die van 17 tot en met 19 januari 2018 in Groningen is gehouden. Patriotisme, humor, typografische taalintensivering, framing, concrete details, interpersoonlijke … [Lees meer...] overKanttekeningen bij onderzoek naar persuasieve communicatie
Expliciet instemmen met seks
Door Lucas Seuren Wie, net als ik, af en toe moeite heeft met het lezen van signalen en hints van de andere sekse (of dezelfde natuurlijk) is het wellicht een goed idee om over een tijdje naar Zweden te verhuizen. Als het aan de premier ligt komt er namelijk een wet waarin geregeld wordt dat er expliciet, wederzijdse instemming moet zijn voor seks. Vragen of iemand je Wifi wil … [Lees meer...] overExpliciet instemmen met seks
VIOT-conferentie 17-19 januari 2018: Duurzame Taalbeheersing
Van 17 tot en met 19 januari 2018 vindt in Groningen de veertiende VIOT-conferentie plaats. Tijdens deze driedaagse conferentie van de Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing staat het thema Duurzame Taalbeheersing centraal. In negentig lezingen en zeven symposia wordt de aandacht gevestigd op de vraag wat in theorievorming, onderzoek en toepassingen op het terrein … [Lees meer...] overVIOT-conferentie 17-19 januari 2018: Duurzame Taalbeheersing
Zit je haircut!
Vandaag verschijnt het boekje Ik verf tot ik sterf over 'slechte reclameslogans'. Hieronder staat, bij wijze van voorpublicatie, de inleiding van dit boekje. Door Christine Liebrecht en Tefke van Dijk Bij een bedrijfs- of reclameslogan is de scheidslijn tussen ‘tenenkrommend slecht’ en ‘stiekem best grappig’ flinterdun. Een alzheimercafé adverteert bij voorbeeld met de leus … [Lees meer...] overZit je haircut!
Rubric
Door Coen Peppelenbos Columnisten die schrijven over het schrijven van een column zouden per direct ontslagen moeten worden. Toch wijk ik even van deze wet af omdat ik in Levende Talen (de Arts & Auto voor docenten) een artikel van twee wetenschappers las over het schrijven van een column in een havo 4-klas. De leerlingen beoordeelden elkaar aan de hand van een rubric (een … [Lees meer...] overRubric
WhatsAppachtig taalgebruik
Door Lucas Seuren Onlangs kreeg ik een mailtje doorgestuurd waarin de zender, een docent van een hogeschool, de studenten waarschuwde dat ze zich in hun mailtjes moeten houden aan de ‘professionele omgangsvormen’. Gebeurt dat niet, dan krijgen ze het mailtje terug met het verzoek om het te herformuleren. Aanleiding voor deze waarschuwing was dat er ‘steeds vaker gebruik … [Lees meer...] overWhatsAppachtig taalgebruik
Oproep voor bijdragen aan taalbeheersingscongres VIOT-2018
Op 17, 18 en 19 januari 2018 vindt aan de Rijksuniversiteit Groningen het veertiende taalbeheersingscongres plaats van de VIOT (Vereniging Interuniversitair Overleg Taalbeheersing). Het thema voor dit congres is Duurzame Taalbeheersing. De congresorganisatie nodigt u van harte uit om een bijdrage aan het congres te leveren. Meer informatie over het thema, de plenaire … [Lees meer...] overOproep voor bijdragen aan taalbeheersingscongres VIOT-2018
Profielvacature Nederlandse taalbeheersing, KU Leuven (campus Brussel)
(Ref. ZAP-2017-4) Tewerkstelling : Voltijds Plaats : Brussel Solliciteren tot en met : 18/03/2017 Aan de Faculteit Letteren van de KU Leuven is er een voltijdse vacature binnen het zelfstandig academisch personeel in het domein van de Nederlandse taalbeheersing. We zoeken internationaal georiënteerde kandidaten met uitstekende onderwijscompetenties en een excellent … [Lees meer...] overProfielvacature Nederlandse taalbeheersing, KU Leuven (campus Brussel)
Begrijpelijke taal
Brochures over gezondheid, bijsluiters, hypotheekvoorwaarden, overheidsformulieren: ze zijn vaak moeilijk te begrijpen voor de burger. Binnen het onderzoeksprogramma Begrijpelijke taal vond in de afgelopen jaren onderzoek plaats naar factoren die de begrijpelijkheid van communicatie beïnvloeden. Bovendien is onderzocht hoe deze inzichten in effectief advies kunnen worden … [Lees meer...] overBegrijpelijke taal
Utrechtse promovendi ontwikkelen succesvolle lesmethode voor schrijfvaardigheid
(persbericht Universiteit Utrecht) Aan het eind van de basisschool is slechts 30% van de leerlingen in staat om een boodschap schriftelijk goed over te brengen. Om dit te verbeteren hebben Monica Koster en Renske Bouwer (Utrecht Institute of Linguistics OTS) de lesmethode Tekster ontwikkeld, in het kader van hun gezamenlijke promotieonderzoek. Al na 4 maanden onderwijs met … [Lees meer...] overUtrechtse promovendi ontwikkelen succesvolle lesmethode voor schrijfvaardigheid
Zelf concrete voorbeelden gebruiken
Door Marc van Oostendorp Het vak van taalbeheersing en communicatiewetenschap wordt in Nederland maar matig gepopulariseerd. Er bestaat wel wat (boekje van Van Eemeren en Grootendorst over argumentatie naar aanleiding van cartoons van Peter van Straaten, boekje van Jaap de Jong over toespraken naar aanleiding van Max Havelaar, een weblog van het project Begrijpelijke taal), … [Lees meer...] overZelf concrete voorbeelden gebruiken
Verschenen: Tekstblad nummer 5 van 2015
De voor- en nadelen van e-tekstIs tekst op een beeldscherm even begrijpelijk als tekst op papier? Of gaat lezen van papier toch beter? Frank Jansen en Daniel Janssen deden onderzoek en komen met boeiende bevindingen over de voor- en nadelen van e-tekst. Zoveel staat vast: het medium heeft effect op hoe we teksten lezen, begrijpen, onthouden en waarderen. Maar hoe dat precies … [Lees meer...] overVerschenen: Tekstblad nummer 5 van 2015
Lachen is de norm
Door Lucas SeurenEnkele weken terug kondigde Tempo Team aan dat uit eigen onderzoek was gebleken dat ongeveer een derde van de werknemers lacht om grappen van de baas, ook wanneer die baas niet grappig is. Nou is die bevinding op zichzelf niet heel interessant wat mij betreft, maar wat er onder het oppervlak speelt wel. De mensen die Tempo Team had ondervraagd, waren zich dus … [Lees meer...] overLachen is de norm
Trots op wat je niet leest
Door Marc van OostendorpTerry PratchettBron: WikipediaEen weinig besproken, maar belangrijk onderwerp: lezen is een bron van trots. Niet alleen de boeken die je wel gelezen hebt, maar ook de boeken die je juist niet gelezen hebt, kunnen mensen een enorme opkikker geven. De Amerikaanse redacteur Don Piepenbring schrijft erover in zijn blad The Paris … [Lees meer...] overTrots op wat je niet leest
Verschenen: Tijdschrift voor Taalbeheersing (37/3)
In oktober 2015 verscheen: Tijdschrift voor Taalbeheersing 37, nr. 3. ISSN: 1573-9775. Online ISSN: 2352-1236.Inhoud:Nieuw format in Tijdschrift voor Taalbeheersing: PerspectiefNieuwsfilmfragmenten in politieke televisie-interviews in talkshowsJ. Verhoef; C. SauerDe reclamemaker centraalRenske van Enschot; Emma Broekhuizen; Matthijs KolthoffHet formaliseren van kritische … [Lees meer...] overVerschenen: Tijdschrift voor Taalbeheersing (37/3)
Geen 5 minuten praten zonder dat er iemand om opheldering vraagt
Door Marc van Oostendorp Het is een kenmerk van ieder gesprek tussen twee mensen dat je elkaar niet begrijpt. De ander zegt iets dat je niet verstaat, of dat je niet goed kunt plaatsen, of dat je in totale verwarring brengt; je zet het gesprek even stil om te vragen om opheldering, waarna het gesprek weer voortkan. Ja, dat is inderdaad een kenmerk van ieder gesprek; dat … [Lees meer...] overGeen 5 minuten praten zonder dat er iemand om opheldering vraagt
Verschenen: Tijdschrift voor Taalbeheersing (37/2)
In juni 2015 verscheen: Tijdschrift voor Taalbeheersing 37, nr. 2. ISSN: 1573-9775. Online ISSN: 2352-1236.Inhoud:Academische geletterdheid van studenten in het hoger onderwijsKees de Glopper; Jacqueline van Kruiningen; Carel JansenDiagnose en remediëring van schrijfvaardigheidsproblemen bij eerstejaarsstudenten GeesteswetenschappenIneke de Bakker; Bert Meuffels; Margriet … [Lees meer...] overVerschenen: Tijdschrift voor Taalbeheersing (37/2)
Is het Limburgs de ‘grondlegger’ van het Nederlands?
Door Marc van OostendorpNou was ik dit weekeinde ineens zomaar een argument in Het Betoog van de Week! Althans, dat stuk had in juli al in de ingezondenbrievenrubriek van NRC Handelsblad gestaan, maar de redactie van het onvolprezen radioprogramma De Taalstaat riep het deze week uit tot de indrukwekkendste redenering van de afgelopen week .En daarin speelde ik dus een … [Lees meer...] overIs het Limburgs de ‘grondlegger’ van het Nederlands?
Gaat het Nederlands uiteindelijk verdwijnen en zo ja, wanneer?
Onverwachte taalvragen in de Nationale Wetenschapsagenda (3) Door Marc van Oostendorp Is het opvallend dat er veel van de vragen aan de Nationale Wetenschapsagenda gaan over de toekomst? Misschien niet. Als ik iets van een andere discipline wil weten zal dat ook vaak gaan over die tijd waar niemand iets vanaf weet. Heeft het nog zin om mij als oude man uit te sloven met rijles … [Lees meer...] overGaat het Nederlands uiteindelijk verdwijnen en zo ja, wanneer?
Hoe herken ik appjes van oude mensen?
Door Marc van OostendorpSinds kort weet ik hoe men op het gymnasium de app-berichten van ons oude mensen herkent. Een vriendin stuurde me een lijstje tips die haar dochter had opgesteld. Ik geef het even door, inclusief het commentaar van de scholieren, omdat jullie natuurlijk ook liever niet als oud mens herkend worden:lange lappen tekst (het is godvergeme geen … [Lees meer...] overHoe herken ik appjes van oude mensen?
De relevantie van de Taaltelefoon
Door Miet Ooms Vorig jaar nog vierde de Taaltelefoon nog haar vijftiende verjaardag, nu is het voortbestaan van de dienst heel onzeker. De dienst dreigt het slachtoffer te worden van een besparingsrondebij het Departement Kanselarij en Bestuur van de Vlaamse overheid. In 1998 beslist de Vlaamse overheid bij decreet dat er een Dienst voor Taaladvies moest komen voor de … [Lees meer...] overDe relevantie van de Taaltelefoon
Leg de Taaltelefoon niet van de haak
Door Ludo PermentierDe Vlaamse overheid is van plan de Taaltelefoon af te schaffen. Officieel heet het: te privatiseren. Maar of een onderneming de adviesdienst zou willen en kunnen overnemen, daar moeten we grote vraagtekens bij plaatsen. Dit wordt een ramp voor het Nederlands in Vlaanderen. Sinds de start van de dienstverlening eind 1999 heeft de Taaltelefoon meer dan 150.000 … [Lees meer...] overLeg de Taaltelefoon niet van de haak
Pas verschenen: Over Taal 54/3
Onlangs verschenen: Over Taal 54 (2015), nr. 3. ISSN: 0774-2398In de nieuwe aflevering van Over Taal, tijdschrift over taal, tekst en communicatie, onder meer het artikel ‘Verwarring troef over taalvariatie in Vlaamse schoolhandboeken’ van Johan De Schrijver, docent Nederlands aan de subfaculteit Letteren van de KU Leuven, campus Brussel. “Vlaamse schoolboeken verspreiden nog … [Lees meer...] overPas verschenen: Over Taal 54/3
