Door Bart FM Droog

Of: hoe Martijn Benders met een vertaald Amerikaans gedicht de draak stak met de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd.

“De dichtkunst is in Nederland langzamerhand een zaak van geleide appreciatie geworden. Wie niet behoort tot een groepering, waarvan tenminste één hoofdman kunstoverheidsfunctionaris of een zeer goede vriend van een dergelijke functionaris is, zal zelden erkend worden als dichter, laat staan in aanmerking komen voor een prijs of een reisbeurs. Zijn en haar lot is meestal: doodgezwegen te worden! (…)”

Deze tekst van dichter/vertaler/prozaïst H.P. van den Aardweg (1899-1971) stamt uit de bloemlezing Vrije dichters (1957). Ze zou kunnen slaan op Martijn Benders (1971), de quadragénaire-terrible van de Nederlandse poëzie. Benders debuteerde in 2008 met de bundel Karavanserai bij Nieuw Amsterdam en publiceerde daarna in eigen beheer, uit onvrede met het literaire establishment.

Recent verscheen van hem de dichtbundel Wôld, Wôld, Wôld! gesellichefersna for heelhouts familje ([Loewak], [s.l.], [MMXII]. 224p) waarvan elk afzonderlijk exemplaar teksten en illustraties bevat die specifiek op de afzonderlijke koper gericht zijn – en alleen daarom al de moeite van het aanschaffen waard is. Hij staat me helaas niet toe om een exemplaar te kopen, omdat hij meent dat ook ik deel van het door hem vervloekte literaire zakkenvullersgilde uitmaak. Esto.

Met enige regelmaat steekt Benders de draak met organisaties van literaire prijzen. Onlangs deed hij dat met de Turing Nationale Gedichtenprijs-jury. Hij stuurde een eigen gedicht én een door hem vertaald gedicht van de Amerikaanse dichter Bill Knott in. Beide gedichten werden door de jury positief beoordeeld – en geen van de tientallen voorselecteurs en juryleden had in de gaten dat één van de twee poëmen een vertaling was.

Bij de prijsuitreiking liet Benders zich vertegenwoordigen door een als Bert (uit Sesamstraat) verklede kennis. Op zijn site doet Benders met tekst en videobeelden uitgebreid verslag van wat er toen gebeurde: http://www.loewak.nl/uitgeverij/de-officiele-turing-video/

Het is amusant en interessant materiaal. Dit doodzwijgen is zonde.