• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
    • Chris van Geel
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

Ik wil je, bespeel je

18 september 2013 door Marc van Oostendorp 3 Reacties

Over de i en de ee van Maaike Ouboter.

Door Marc van Oostendorp


Externe inhoud van YouTube

Deze inhoud wordt geladen van YouTube en plaatst mogelijk cookies. Wil je deze inhoud bekijken?

De nieuwe aanwinst voor het Nederlandse lied is Maaike Ouboter, die dit jaar bekend werd uit het programma De beste singer-songwriter, en die haar liedje Dat ik je mis vervolgens op talloze plaatsen heeft gezongen – zoals op de begrafenis van Prins Friso.

Het hypnotiserende karakter van het liedje wordt voor een deel veroorzaakt door het overvloedige rijm:

Je kust me, je sust me.
Omhelst me, gerust me.
Je vangt me, verlangt me.
Oneindig ontbangt me

Je roept me, je hoort me.
Je redt en verstoort me.
Geloof me, beroof me.
Verstikt en verdoof me.

De structuur zou je kunnen opschrijven als  A, A / B, A: twee regels rijmen, en het rijmwoord staat ook nog eens middenin de eerste van die twee regels (kust, sust, gerust; vangt, verlangt, ontbangt, enz.) Doordat de regels zo kort zijn en door het rijm zoveel op elkaar lijken, klinkende coupletten daardoor nogal obsessief. Aan het eind van zo’n sequentie volgt dan steeds een langzamer gezongen, bevrijdender regel (‘laat me los’ bijvoorbeeld). (De volledige tekst staat hier.)

Vorige week was Ouboter te gast in het programma Kunststof, en ook daar zong ze het liedje. Ik luisterde er vanochtend naar via de podcast, en ineens viel me iets op. Bijna halverwege het liedje (in de uitvoering hierboven op 1 minuut 15) zingt ze:

Ik wil je, bespeel je 
Ik roer en beveel je

Ook deze regels hebben de vorm A, A/ B, A. Dat betekent dat wil rijmt op bespeel. Nu klinken die woorden in de taal van jongeren ook indertijd al lange tijd vrijwel gelijk: de ee in bespeel is onder invloed van de [l] zoals dat heet ‘verkleurd’ tot een [I]-achtige klank. (Zoals dat in de spraak van meer mensen ook gebeurt voor de r in beer, maar nooit voor een t zoals in beet.)

Tegelijkertijd verdwijnt de l bijna helemaal in de uitspraak: hij wordt tot een soort Surinaamse w-klank. En omdat dit gebeurt wordt de i in wil langer: die neemt als het ware de ruimte in die de l vroeger bezette. En door die verlenging begint de i op zijn beurt iets meer op de ee te lijken.

Dat wil en bespeel steeds meer hetzelfde klinken is dus geen nieuws. Wel bijzonder is dat de verandering voor iemand als Maaike Ouboter nu zover is voortgeschreden dat de woorden wil en bespeel ook echt op elkaar rijmen. Het samenvallen van de twee klanken nadert daarmee zijn voltooiing.

Delen:

  • Afdrukken (Opent in een nieuw venster) Print
  • E-mail een link naar een vriend (Opent in een nieuw venster) E-mail
  • Share op Facebook (Opent in een nieuw venster) Facebook
  • Delen op WhatsApp (Opent in een nieuw venster) WhatsApp
  • Delen op Telegram (Opent in een nieuw venster) Telegram
  • Delen op LinkedIn (Opent in een nieuw venster) LinkedIn

Vind ik leuk:

Vind-ik-leuk Aan het laden...

Gerelateerd

Categorie: Artikel Tags: fonologie, klankverandering, liedjes, rijm, taalkunde

Lees Interacties

Reacties

  1. Rutger Kiezebrink zegt

    18 september 2013 om 10:08

    Er stond in Onze Taal zo'n 20 jaar geleden (geloof ik) een stukje van iemand die schreef dat voor zijn zoontje de woorden 'bril' en 'leeuw' op elkaar rijmden. Over samenvallende klanken gesproken.

    Beantwoorden
  2. Marc van Oostendorp zegt

    18 september 2013 om 10:11

    Dit schreef ik zelf twaalf jaar geleden voor Neder-L: http://www.neder-l.nl/newindex.html?http://www.neder-l.nl/bulletin/2001/07/010707.html

    Niet over mijn zoontje, maar over een vriend.

    Beantwoorden
  3. Stefan Norbruis zegt

    20 september 2013 om 19:03

    Zie ook het rijmpaar "keel" en "wil" in een liedje van Main Street (http://www.youtube.com/watch?v=1yKcmeYtS4o: "m'n hart klopt in m'n keel" & "zij is alles wat ik wil"), waar ik al eens terloops op wees in reactie op een van je eerdere stukjes.

    Ik denk wel dat de i in "wil" in beide gevallen gerekt is omwille van de melodie, en dat de bewuste woorden in gesproken taal ook voor deze artiesten niet helemaal zouden rijmen.

    Misschien nog een voorbeeld van een nieuw rijmpaar door de veranderende -l: tijdens het protest tegen de strafbaarstelling van illegaliteit een tijdje geleden werd er "Geen man! Geen vrouw! Geen mens is illegaal!" geroepen. Zou vrouw-illegaal als rijmpaar ([-a:w]?) bedoeld zijn geweest..?

    Beantwoorden

Laat een reactie achterReactie annuleren

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Piet Gerbrandy • Val

Op straat in de trein in de klas weet jij je gedurig
omringd van gewijde vulva’s geborgen
in diepe bosschages van mirre en muskus

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Vlaggetjes

Er is geen einde en geen begin
aan deze tocht, geen toekomst, geen verleden,
alleen dit wonderlijk gespleten lange heden.

Bron: M. Vasalis

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

8 mei 2026: Symposium Onsterfelijke dood

8 mei 2026: Symposium Onsterfelijke dood

26 april 2026

➔ Lees meer
30 april 2026: Kampliteratuur van Charlotte Delbo

30 april 2026: Kampliteratuur van Charlotte Delbo

25 april 2026

➔ Lees meer
16 mei 2026: Hommage In de Knipscheer

16 mei 2026: Hommage In de Knipscheer

22 april 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

geboortedag
1936 Wam de Moor
1940 Wim Hazeu
➔ Neerlandicikalender

Media

Sanneke van Hassel en Bert Paasman over Elisabeth Maria Post

Sanneke van Hassel en Bert Paasman over Elisabeth Maria Post

26 april 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
In gesprek met literaire duizendpoot Jonathan Van Der Horst

In gesprek met literaire duizendpoot Jonathan Van Der Horst

22 april 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
The perks of literature – with Jeroen Dera

The perks of literature – with Jeroen Dera

22 april 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacy­verklaring
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact
%d