Er gloort hoop! Wetenschappelijk gefundeerde hoop! Althans wanneer jullie wanhopig zijn over de schrijfvaardigheid van studenten aan de KH Leuven. Je hebt dan weliswaar, volgens onderzoekers in het tijdschrift Over taal, aan de ene kant volkomen gelijk: die studenten inderdaad niet kunnen schrijven en ze beseffen dit bovendien zelf nauwelijks.

Maar wanneer ze een semester schrijfvaardigheidsonderwijs hebben gehad, komt de hoop. De studenten kunnen dan weliswaar nog steeds niet goed schrijven, maar ze weten tenminste dat ze het niet kunnen.

Wat de onderzoekers deden: ze lieten Leuvense studenten een opiniestuk schrijven over nieuwe media. De studenten moesten daarna hun eigen schrijfsel beoordelen en kregen ook een punt van de docenten. Die beoordelingen lagen ver uit elkaar.

Nu ontbreekt er wel wat informatie in dit artikel. Ik zou bijvoorbeeld graag willen weten of er bij andere vakken ook zo’n discrepantie bestaat tussen wat de student kan en wat hij denkt dat hij kan. Het zou mij eigenlijk verbazen wanneer studenten even systematisch hun kennis van wiskunde, de hoofdsteden van Afrika, of de Franse letterkunde overschatten. Meestal weten mensen vermoedelijk wel redelijk hoe goed ze een vak beheersen. Waarom in dit geval dan niet? Daar gaan de onderzoekers niet echt op in.

In dit geval, zou je kunnen zeggen, gaat het niet zozeer om kennis als wel om een vaardigheid. Je eigen vaardigheden zijn mogelijk wat minder goed te schatten. Je moet eerst begrijpen wat een goede tekst is voor je kunt zien dat je eigen teksten slecht zijn. Het verschil tussen de punten van de studenten en van de docenten laat dus zien dat de eersten niet alleen niet kunnen schrijven – ze kunnen ook niet lezen.

Daar blijft toch wel wat wringen. Ik heb bijzonder weinig gevoel voor beeldende kunst, maar weet desalniettemin dat ik heel belabberd teken en nog miserabeler schilder. Mijn inzicht in boekhouden is gering, en toch weet ik dat ik bijzonder slordig ben in het getallen onder elkaar zetten. Wanneer ik zulke dingen wil leren, weet ik kortom dat ik nog hard zal moeten werken.

Waarom weten die studenten dat dan niet van hun eigen schrijfsels? Zouden zij niet eigenlijk al jaren naar aller tevredenheid, behalve die van hun docenten, schrijven? Hoe weten we zeker dat die docenten niet letten op allerlei onzinnige criteria die buiten de muren van de KH Leuven helemaal niet gelden? Dat zou beter verklaren waarom studenten na een semester taalvaardigheidsonderwijs vooral hebben geleerd dat ze niet kunnen schrijven.

Let wel, de schrijfopdracht die de studenten moesten uitvoeren ging over de invloed van de sociale media. Mij lijkt dat er weinig vaardigheden momenteel zozeer aan verandering onderhevig zijn als juist de schrijfvaardigheid. Hoe weten de onderzoekers dan zo zeker dat de docenten precies weten hoe het moet? Zouden zij daar niet net zo blind voor kunnen zijn als hun studenten?