Verwarwoordenboek vervolg (259)
In het Verwarwoordenboek zijn 600 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Nog steeds worden woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. De aanvullingen worden ook opgenomen in de digitale versie van het Verwarwoordenboek op www.schrijfwijzer.nl.
Wilt u ook een ‘verwarpaar’ behandeld zien? Plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.
draad / kabel / koord / snoer
draad garen (gesponnen vezel), dun en rond getrokken metaal, glas of plastic
- In deze cursus ‘draad en naald’ leer je eerst knopen aanzetten.
- Zie je die vreemde vogel daar op het elektriciteitsdraad?
kabel dik touw met strengen, dik gevlochten of omhuld draad
- Ach, zing nog eens dat matrozenlied ‘Kabels los, zeilen op’.
- Kabels op de zeebodem hebben een levensduur van zo’n twintig jaar.
koord gevlochten draden (alleen textiel)
- Deze trekpop heeft een koordje aan de hoed om hem op te hangen.
snoer gevlochten draden, ketting.
- Hij struikelde over het snoer van het strijkijzer.
- Dit kralensnoer heb ik van mijn oma geërfd.
Het betekenisverschil kan gemakkelijk worden omschreven met het aspect ‘dikte’. In de volgorde draad-snoer-koord-kabel staan de betekenissen in de volgorde dun-dikker-nog iets dikker-dikst.
Als het om elektrische geleiding gaat, wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen snoer en kabel. Een snoer zit doorgaans aan het apparaat vast, maar een kabel niet. Die moet je zelf bevestigen. Daarom spreek je eerder van een verlengkabel dan van een verlengsnoer. Toch komt verlengsnoer ook heel vaak voor. Hoe komt dat? Misschien door het onderscheid in dikte. Een verlengsnoer is doorgaans dunner dan een verlengkabel. Dus in zo’n snoer zitten meestal minder draden in een dunner omhulsel dan in een kabel. En nu maar hopen dat u met deze uitleg de draad niet kwijtraakt.
Afbeelding door congerdesign via Pixabay.
Ik weet niet in hoeverre hier ook specifieke, beroepsgerelateerde betekenissen meedoen. Ik ben zoon van een rijnschipper en ik weet – uit eigen taalervaring – dat op de vaart voor de scheepstouwen (waarmee afgemeerd werd of een schip werd gesleept) de term ‘draad’ werd gebruikt. het woord ‘kabel’ of ’tros’ heb ik vroeger nooit gehoord. Het werd ook vaak in de vorm van verkleinwoord gebruikt (‘Gooi even een draadje naar de wal’).
Klinkt in mijn oren naar een beroepsinterne slang.
Ik moet de drummer van mijn band steeds corrigeren. Hij noemt een gitaar- of microfoonkabel steeds maar een “snoertje”. Nee, dit is geen snoer maar een kabel!
Hoort “lijn” niet ook in dit verwarde setje (denk: waslijn)?
Dank voor de aanvullingen. Niet voldoende nagedacht: ik had ook ‘lijn’ en ’tros’ moeten behandelen. Ga ik doen!