•• Ilya Kaminsky werd geboren in Oekraïne en woont sinds 1993 in de VS; hij is van jongs af aan slechthorend. In de tweetalige bundel Dovenrepubliek beschrijft hij bewoners van een stadje die uit protest tegen de overheid doof zijn geworden. De vertaling is van Alfred Schaffer. (Opmerkelijk genoeg is Deaf Republic al eerder eens in het Nederlands vertaald.)
Terwijl het kind slaapt, kleedt Sonya zich uit
Ze schrobt me tot ik
zeepsop spuug.
Varken, lacht ze.
Een man moet beter ruiken dan zijn land —
zo is de stilte
van een vrouw die tegen de stilte in spreekt, wetend
dat stilte ons tot spreken beweegt.
Ze gooit mijn schoenen
en bril in de lucht,
Ik hoor bij de dove mensen
en ik heb
geen land maar een bad en een baby en een huwelijksbed!
Elkaar inzepen
is voor ons heilig.
Elkaars schouders wassen.
Neuken kun je
met iedereen — maar met wie kun je
in bad zitten?
•••
While the Child Sleeps, Sonya Undresses
She scrubs me until I spit
soapy water.
Pig, she smiles.
A man should smell better than his country —
such is the silence
of a woman who speaks against silence, knowing
silence moves us to speak.
She throws my shoes
and glasses in the air,
I am of deaf people
and I have
no country but a bathtub and an infant and a marriage bed!
Soaping together
is sacred to us.
Washing each other’s shoulders.
You can fuck
anyone — but with whom can you sit
in water?
Ilya Kaminsky (1977)
uit: Dovenrepubliek (2023)
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere werkdag een gedicht per mail.
In de inleiding bij dit gedicht wordt gezegd dat ‘Deaf Republic’ al eerder in het Nederlands lijkt te zijn vertaald. Dat zit zo:
Die eerdere (niet tweetalige) uitgave, vertaald door Peter Boreas en verschenen bij Azulpress, is vooral een vertaling van delen uit Kaminsky’s debuut, ‘Dancing in Odessa’ (2004). Het gedicht dat ‘Deaf Republic’ opent (‘We lived happily during the War’), en een paar gedichten die waarschijnlijk als voorstudie dienden voor ‘Deaf Republic’ maar daar (op een enkel gedicht na) niet in terecht zijn gekomen, staan ook in de Azulpress-uitgave. Een cd met een opname van Kaminsky’s voordracht tijdens de Maastricht International Poetry Nights 2010 is bijgesloten.
Maar dat is dus niet de vertaling van de bundel ‘Deaf Republic’. Kan ook niet: de uitgave van Azulpress dateert uit 2011, ‘Deaf Republic’ verscheen pas in 2019. Alleen kreeg die eerdere, Nederlandse vertaling wel de overkoepelende titel ‘Dovenrepubliek’ mee – een beetje verwarrend inderdaad. Met een andere titel toen, was die verwarring er nu niet geweest.
Maar geforceerd zoeken naar een andere titel voor deze integrale vertaling van ‘Deaf Republic’, was natuurlijk ook geen optie.
Alfred Schaffer