Even doorgaan op wat Hero Brinkman in 2011 volgens de Handelingen zei? Hij sprak van geneuzel in de ruimte. Het allereerste geval dat ik kon vinden van het woord geneuzel dateert van een kleine 20 jaar tevoren. De vader van de huidige minister Van Gennip (Sociale Zaken) vroeg zich in 1993 in de Eerste Kamer af: “Ik weet niet of de term geneuzel ook parlementair geworden is”. Laat in datzelfde jaar lucht Annemarie Jorritsma (VVD) in de Tweede Kamer haar hart over een door haar partij vaak verfoeide term in de politiek: “Misschien geeft dat eindelijk de oplossing voor het geneuzel over deze koopkrachtplaatjes.” Haar partijgenoot Piet Blauw spreekt van “electoraal geneuzel”. (1994) Paul Rosenmöller van GroenLinks (ook in 1994): “Ik zal als vierde spreker bij deze regeling niet vervallen in geneuzel rond allerlei procedures hier.” Geneuzel doet kennelijk in deze jaren z’n intrede in het Binnenhofs.

Neuzelen was ‘door de neus praten’ wat al niet zo positief was, maar door de combinatie van de stam voorafgegaan door een negatief voorvoegsel ge- krijgt het éxtra negatieve lading. Kijk in krantenteksten naar de belendende woordjes en zie daar combinaties als geneuzel en prietpraat, geneuzel en gekibbel, geneuzel en gedoe of in omgekeerde volgorde getreuzel en geneuzel, gemor of geneuzel of een zeer poëtische variant liefdesgetut en geneuzel. Het spreken van geneuzel in de marge, op de vierkante millimeter of over drie cijfers achter de komma past bij het geneuzel in de ruimte van Brinkman (PVV). Alleen al door zulke talige buren of buurtgenoten weten we wat voor ontzettend negatieve inhoud er aan geneuzel toegekend wordt.

De bijvoeglijke naamwoorden die aan geneuzel voorafgaan maken het beeld van de inhoud van dat woord niet vrolijker. In de Tweede Kamer vallen geregeld combinaties als bureaucratisch geneuzel, procedureel geneuzel, ambtelijk en juridisch geneuzel. Noteer verder bijvoorbeeld Haags, Orwelliaans, politiek correct*), theoretisch, eindeloos, academisch geneuzel. Dit zijn alleen voorbeelden uit de jaren 2000-2009, waarin de PVV vanaf 2006 steeds meer het gebruik van geneuzel voor z’n rekening nam.
Dat werd nog sterker het geval in de periode 2010-219 toen het naast de eerdere voorbeelden ging over wollig, politiek, populistisch, groen, bureaucratisch, schriftelijk, feministisch, soft, eindeloos en multiculti/geitenwollensokken-geneuzel. In de voorbije Kamerperiode voegden Forum voor Democratie en Van Haga zich hoorbaar bij de voornaamste geneuzel-gebruiker PVV. Toch neemt de geneuzel-frequentie bij de leden van de fractie van Wilders de laatste paar jaar duidelijk af, ook het wegzetten van Europa of het klimaat als – nu ja dat woord.

*) Van Dale: “gezegd van (taal)uitingen die in overeenstemming zijn met het politieke streven om historisch achtergestelde groepen (vrou­wen, homo’s, minderheden) te emanciperen”

Dit stuk verscheen eerder op het blog van Siemon Reker