Het is een intrigerende studie die mijn voormalige Nijmeegse collega Stefan Grondelaers en een aantal van zijn collega’s onlangs publiceerde in het vaktijdschrift Language Variation and Change. De onderzoekers doen verslag van hun pogingen om grip te krijgen op het gebruik van hun als onderwerp van een zin (‘hun lopen op straat’) door data te analyseren van Twitter.

(Een nevendoel van het artikel is om te laten zien dat Twitter, het enige sociale medium waar je als buitenstaander relatief gemakkelijk grote hoeveelheden posts kon binnenhalen om te bestuderen, heel geschikt is voor onderzoek naar het sociale gebruik van taal; dat je op die manier dingen kunt vinden die je op een andere manier niet kon vinden. Dat laat zien dat het artikel geschreven is voor Twitter overgenomen werd door de bizarre zakenman Elon Musk, die dat soort zaken zo goed als onmogelijk aan het maken is.)

Hun als onderwerp is al langer een onderwerp van studie, en vooral in Nijmegen: Helen de Hoop heeft er ook veel over geschreven. Haar hypothese was enige tijd dat hun vooral gebruikt werd voor personen: ‘zij liggen op bed’ kan ook gaan over jassen tijdens een feestje, maar bij ‘hun liggen op bed’ is die verwarring uitgesloten. Grondelaers en de zijnen laten zien dat die hypothese niet klopt: zowel zij als hun worden vrijwel alleen gebruikt voor personen, en allebei een doodenkele keer voor levenloze zaken. (In dat laatste geval gebruikt men, neem ik aan, kennelijk meestal ze.)

Voor andere hypotheses, die Grondelaers in het verleden al vaker heeft onderzocht, bieden de data meer bewijs. Hun lijkt bijvoorbeeld vaak te worden gebruikt om een sterk en mogelijk zelfs emotioneel geladen contrast uit te drukken (‘wij maar werken en hun doen helemaal niks!’), maar vooral lijkt hun een manier te bieden om identiteit uit te drukken. Dat geldt een beetje voor gender (het is volgens de onderzoekers 86% waarschijnlijker dat een vrouw hun als onderwerp gebruikt dan een man), maar vooral voor jeugdigheid. Twitteraars die hun gebruiken (of gebruikten, de data komen uit 2014) proberen zich voor te doen als jong en cool. Dat geldt zelfs voor berichten waarvan het eigenlijk veel waarschijnlijker is dat ze geschreven zijn door volwassenen, bijvoorbeeld omdat ze verwijzen naar ‘mijn kinderen’, lidmaatschap van de ANWB of zich identificeren met een politieke partij die weinig jongeren pleegt aan te trekken:

1. hun maken het laat, met veel overlast. mijn kinderen zijn erg vroeg en ze moeten hun energie toch ergens kwijt ☺ #buitenspelen #vroeg 
2. 13.even een klacht want ze luisteren niet ☺ #anwb opgezegd maar hun zeggen van niet ! wij maken ook geen gebruik van hun !! #fail en betalen !!‘
3. 14.verdiepen in geloof buurman ? ! ? hun moeten zich aanpassen, niet ik linkse tyfus hond. nep advocaat !! #wildersproces #pvv

Het gebruik van smileys in dit soort berichten is ook kenmerkend, want die creëren zo’n zelfde sfeer van jeugdigheid. Een soort zelfpresentatie die je natuurlijk alleen via sociale media echt op het spoor komt. Eeuwig zonde, eigenlijk dat dit niet meer zo kan.