Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Artikel

‘Joden’ (1828)

door Reageer

Jeugdverhalen over joden (85) Door Ewoud Sanders Auteur: Pieter Hanou van Arum (1790-1843) BAREND Weet gij dien Jood niet kwijt te raken? Zeg maar eens, om hem boos te maken, ‘Ei, Smousje! kom op Zaturdag.’ERNST Wel foei! dat ’s immers ons verboden? Daar men geen mensch, en dus ook Joden Niet schelden of vertoornen mag.BAREND Wel nu! een Jood! dat zou wat wezen!ERNST … [Lees meer...] over‘Joden’ (1828)

Hoe kom ik de dag door?

door 6 Reacties

Een van de goede dingen van crises als deze is dat je merkt wie je werkgever is. Ik heb er twee en ze blinken allebei uit in menselijkheid. ('Ja, jongen, dat moet ook wel, als ze jou in dienst houden.') Uit bepaalde hoeken van de academische wereld klinken allerlei gruwelverhalen, maar zowel op het Meertens Instituut als aan de Radboud Universiteit pikt iedereen het allemaal … [Lees meer...] overHoe kom ik de dag door?

Christiaan Weijts leest Cees Nooteboom

door Reageer

Het verblijf - dag 23 STEUN ONS IN DE VERBLIJFSKOSTEN Vandaag: Christiaan Weijts leest een fragment uit Rituelen van Cees Nooteboom. Christiaan Weijts (1976) studeerde Nederlands en literatuurwetenschap. Hij is columnist en romanschrijver. Cees Nooteboom (1933) is schrijver van romans, poëzie en reisverslagen. Zijn werk is vaak vertaald en bekroond. Zijn beroemdste … [Lees meer...] overChristiaan Weijts leest Cees Nooteboom

Gedicht: W.J. van Zeggelen • (twee van) Zeven kniedichtjes

door Reageer

Vreugde. Vreugde is een tortel, die schatert en koert, Ons aan de rustige huiscel ontvoert, Luide ons verlokt: ‘geniet en kom buiten! Tracht eerst uw zorgen goed binnen te sluiten; Zing wat u hindert en drukken moog, weg, Moei u niet hard met gestaag overleg.’ Maar, hoe die tortel moog lokken en streelen, Als ze u wat lang zingt - ze zal u vervelen; Vreugd heeft een lokstem … [Lees meer...] overGedicht: W.J. van Zeggelen • (twee van) Zeven kniedichtjes

Wie mag ik het woord eh geven: een vraag aan taalkundigen

door 8 Reacties

Door Siemon Reker Voorzitters leiden vergaderingen, ook als dat technische briefings over het coronavirus in de Tweede kamer betreft. In die rol opent Helma Lodders (VVD) deze door een tekst voor te lezen die op een papiertje staat, onderwijl daar voorzichtigjes op improviserend. De externe deskundigen worden verwelkomd, naast Jaap van Dissel (RIVM) de voorzitter van de … [Lees meer...] overWie mag ik het woord eh geven: een vraag aan taalkundigen

Het veertiende-eeuwse dorpsleven van Wouw

door Reageer

Het leven van de 'gewone' vrouw of man in de middeleeuwen is vaak lastig te achterhalen. Zij waren niet degene die historische bronnen achter lieten of over wie veel geschreven werd. Historisch-taalkundige Peter-Alexander Kerkhof heeft desalniettemin een manier gevonden om een venster te openen op het dorpsleven van Wouw in de veertiende eeuw. Hoe doet hij dat? En wat doet een … [Lees meer...] overHet veertiende-eeuwse dorpsleven van Wouw

Olga van Marion leest Martinus Nijhoff

door Reageer

Het verblijf - dag 22 STEUN ONS IN DE VERBLIJFKOSTEN Vandaag: Olga van Marion leest 'De soldaat die Jezus kruisigde' van Martinus Nijhoff.Olga van Marion doceert Nederlandse literatuur en (theater)cultuur van de Vroegmoderne Tijd aan de Universiteit Leiden. Martinus Nijhoff (1894-1953) was dichter, toneelschrijver, vertaler en essayist. Presentatie, format, … [Lees meer...] overOlga van Marion leest Martinus Nijhoff

Gedicht: Martinus Nijhoff • Het groote lijden

door Reageer

Het groote lijden Hij moest zijn hart, zijn zwaar hart, achterlatenToen hij naar zijn natuur zich weer onthief.Wij, die na 't afscheid om den heuvel zaten,Wisten, hij heeft in angst, in doodsangst, lief. Ach, wij verlieten wat wij nooit bezaten,En vonden meer dan we ooit hadden gemist -,Maar hij, tusschen twee eenzaamheden, wistToen hij verliet, tevens te zijn verlaten. … [Lees meer...] overGedicht: Martinus Nijhoff • Het groote lijden

Hekelende agentieve samenstellende afleidingen als nieuwsmeme

door 10 Reacties

Door Henk Wolf Waxinelichthoudergooier. Damschreeuwer. Flatspringer. Gezichthoester. Coronahoester. Het zijn zomaar vijf persoonsbeschrijvingen uit nieuwsberichten van de afgelopen jaren. Ik heb de indruk dat deze persoonsbeschrijvingen van een type zijn dat relatief nieuw is. Meer dan een indruk is het niet, ik heb het niet onderzocht, maar goed, dit is een column, daarin … [Lees meer...] overHekelende agentieve samenstellende afleidingen als nieuwsmeme

Bewust geletterd online

door Reageer

Door Erwin MantinghNamens het Meesterschapsteam Nederlands Wat te doen als leerlingen alleen nog op afstand Nederlands kunnen volgen? Er is in den lande de afgelopen weken naarstig gezocht naar manieren om de lessen om te zetten naar online onderwijs en het is verbluffend hoe snel en vindingrijk de omslag op de meeste scholen is gemaakt, ook voor het schoolvak Nederlands. … [Lees meer...] overBewust geletterd online

Boerenverstand, boerenslimheid en boerenbedrog: SGP, PvdD e.a.

door 1 Reactie

Door Siemon Reker Goede vrijdag, lezer! Woensdag opende Kees van der Staaij (SGP) zijn bijdrage aan het corona-debat klassiek: “Voorzitter. “Wir setzen uns mit Tränen nieder.” Dat zijn de woorden — u herkent het — van het slotkoraal van de Matthäuspassion. Het lijden en sterven van Jezus Christus wordt muzikaal vertolkt door Johann Sebastian Bach; verdriet, angst en … [Lees meer...] overBoerenverstand, boerenslimheid en boerenbedrog: SGP, PvdD e.a.

Het lijden van Christus

door Reageer

Door Jos Joosten Wanneer wij vroeger als kind over een kleinigheidje jammerden of klaagden, had mijn vader nog weleens als reactie: ‘Ach, onsliefheertje heeft zoveel geleden!’. Het was een evidente dooddoener die hij ongetwijfeld ook weer uit zijn jeugd had meegenomen. Maar ook (of: zelfs juist) zo’n dooddoener geeft allicht aan hoe diepgeworteld het besef en meevoelen met … [Lees meer...] overHet lijden van Christus

De vrees en beving van interpretatie

door Reageer

Wonen in gedichten (6) Door Judit GeraDit gedicht is geschikt voor vergevorderde studenten en hoort bij de categorie Poëticaal, In de serie Wonen in gedichten bespreekt Judit Gera, hoogleraar in Boedapest, gedichten uit de Nederlandstalige literatuur, ten behoeve van het onderwijs in de Neerlandistiek extra muros. (buiten het taalgebied. Vandaag: 'Op deze onmogelijke … [Lees meer...] overDe vrees en beving van interpretatie

Honderdduizenden liedjes

door 7 Reacties

Ik ben zo iemand die geen idee heeft wie Ruud de Wild is. Of in ieder geval, die dat idee niet had, tot hij het gloednieuwe Songbook van Ruud de Wild las. Nu weet ik het wel: een man van 51 die dj is geweest en dus meent dat hij kan schilderen en overal verstand van heeft. Het maakt niet uit: het Songbook van Ruud de Wild is een heel boek geworden, dat iedereen moet kopen … [Lees meer...] overHonderdduizenden liedjes

Peter van Veen leest ‘Ontmoetingen’ van K. Michel

door Reageer

Het verblijf - dag 21 Vandaag: Peter van Veen leest 'Ontmoetingen' van K. Michel. Peter van Veen is een Leids neerlandicus en leraar Nederlands op het Haagse VAVO van ROC Mondriaan. K. Michel (pseudoniem van Michael Maria Kuijpers, 1958) is een Nederlands dichter. Zijn laatste bundel is Bij eb is je eiland groter (2010).Presentatie, format, productie en muziek: Michiel van … [Lees meer...] overPeter van Veen leest ‘Ontmoetingen’ van K. Michel

Gedicht: Saskia de Jong • hot! hot! hot! hittegolf

door Reageer

in Het jaagpad op en af, de nieuwe bundel van Saskia de Jong. hot! hot! hot! hittegolf een zekere zon glom buiten zijn grenzen pupillen kieperen het licht naar binnen ingezwachteld mijn volksmond eet een zoutje wat weerhoudt je van de vertering van de violente vragen (er eentje opborrelen) welk gat de diepte draagt (waar twee al overkoken heet) als slaap het … [Lees meer...] overGedicht: Saskia de Jong • hot! hot! hot! hittegolf

De klanken van het Langstraats – De lange èè en èù, de korte è en ù, en de ij/ai en ui/òi

door Reageer

Door Yoïn van Spijk In deze video wordt een aantal klinkers en tweeklanken van de Midden-Brabantse Langstraatdialecten besproken: de lange èè en èù, de korte è en ù, de ij/ai en de ui/òi. Er wordt onder andere ingegaan op het ontstaan van de tweeklanken en lange klinkers uit de middeleeuwse /i:/ en /y:/. Ook worden er audiovoorbeelden van authentieke dialectsprekers gegeven. … [Lees meer...] overDe klanken van het Langstraats – De lange èè en èù, de korte è en ù, en de ij/ai en ui/òi

Mimi, Titi, Kiky en Niny door de kindermond

door 8 Reacties

Variatie in familieberichten (13) Door Siemon Reker Mimi (of Mimy, Mimie) deelt met Miem een kinderpoging om in de buurt te komen van de uitspraak van een naam in de sfeer van Maria, Hermina, Wilhelmina. Dat vermoed ik op basis van zeker onderzoek in kindertaal (zie de vorige aflevering in deze serie), maar we kunnen het zíen aan wat er in familieberichten staat. … [Lees meer...] overMimi, Titi, Kiky en Niny door de kindermond