Over Een tijd als deze van Sarah van der Maas De tijd van de romans over de Tweede Wereldoorlog lijkt een beetje voorbij. Er verschijnt er af en toe nog wel een – vorig jaar The Safekeep van Yaël van der Wouden – maar je kunt niet meer zeggen of klagen dat een Nederlandse roman geen roman is zonder nazi. Wat dat betreft gaat Sarah van der Maas, een jonge … [Lees meer...] over‘Tel daarbij op dat de Engelsen een beschaafd volk zijn – van de Amerikanen zal ik nu maar niets zeggen’
Artikel
Groslijst: Peter Drehmanns, Sidderingen
De glorie van het verval en het verval van de glorie Precies tien jaar geleden – in 2015 – ontving schrijver-dichter-literatuurrecensent Peter Drehmanns de Halewijnprijs. Deze auteursprijs werd uitgereikt aan literair talent dat bredere belangstelling verdient op grond van onweerstaanbaarheid van gepubliceerd werk. Drehmanns is na het winnen van deze prijs niet op zijn … [Lees meer...] overGroslijst: Peter Drehmanns, Sidderingen
Hoe het metrum van de Ilias en Odyssee verdwenen klanken terug kan halen
De Ilias en Odyssee zijn in de eerste plaats orale gedichten. Eeeuwenlang werden ze in verschillende varianten van zanger op zanger doorgegeven – totdat ze rond 700 voor Christus eindelijk eens zwart op wit werden gezet. Dat mondeling doorgeven was mogelijk dankzij het vaste metrum. Elke regel in de Ilias en Odyssee verloopt volgens … [Lees meer...] overHoe het metrum van de Ilias en Odyssee verdwenen klanken terug kan halen
Andreas Burnier, Het jongensuur (1969)
Vijftig canonteksten in de klas (27) Andreas Burnier was het pseudoniem van Catharina Irma (‘Ronnie’) Dessaur (1931-2002). Onder dit pseudoniem publiceerde ze gedichten, verhalen, romans en essays. Onder haar eigen naam was ze van 1973 tot 1988 hoogleraar criminologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Als joods meisje werd ze tijdens de Tweede Wereldoorlog om … [Lees meer...] overAndreas Burnier, Het jongensuur (1969)
Wie vermoordde Jacob Israël de Haan?
Wat een prachtige documentaire, The Visitor, over de vraag wie Jacob Israël de Haan in 1924 in Jeruzalem heeft doodgeschoten, en waarom. Je kunt hem hier bekijken. Het is een bijzonder complex verhaal. De Haan, die in Nederland onder andere naam had gemaakt als de schrijver van de eerste roman waarin het openlijk ging over een homoseksuele relatie, was in 1919 als zionist … [Lees meer...] overWie vermoordde Jacob Israël de Haan?
Etymologica: Twee onomatopeeën voor scheten
Een stukje dat ik lang heb uitgesteld Dit stukje heb ik lang uitgesteld. Ik heb namelijk een hekel aan schrijven (of praten) over uitscheiding. De woorden ‘poep’ en ‘plas’ krijg ik nauwelijks uit mijn vingers. Zelfs het fantastische Huwelijk van Willem Elsschot wordt voor mij een klein beetje verpest door dat ‘plassen’ in de vierde strofe – ook al weet ik dat het … [Lees meer...] overEtymologica: Twee onomatopeeën voor scheten
Karel de Grote heeft schuld aan de Franse spelling
Over vereenvoudiging van de Franse spelling wordt al eeuwen gediscussieerd. De eerste auteur van een Franstalige grammatica van het Frans, de zestiende-eeuwer Louis Meigret, probeerde de spelling van zijn taal al te veranderen, hem wat logischer te maken door bijvoorbeeld al die letters te schrappen die je wel moet schrijven maar die niemand ooit zegt: de n, de g en de t aan … [Lees meer...] overKarel de Grote heeft schuld aan de Franse spelling
Historie van Malegijs : Proloog, Capittels [1]-[2]
Een schoone ende nieuwe historie, autentijck, die dat vervaerlijck paert Ros Beyaert wan,en[de] die veel wonderlijcke ende avontuerlike dingen bedreef in zijn leven met zijn consten,ghelijc dese historie verclaert, ende is seer ghenoechlijck om lesen.Van nyeus ghecorrigeert.Gheprint t’Antwerpen [1556], Inden Witten Haeswint, bi Jan van Ghelen. Kritische editie bezorgd door … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Proloog, Capittels [1]-[2]
Groslijst: Nelleke Noordervliet, Het bewind van de gelukkigen
Met een vreemd gevoel sloeg ik Het bewind van de gelukkigen van Nelleke Noordervliet dicht. Ik keek er naar uit dit boek te lezen en begon er enthousiast aan. Eenmaal uitgelezen dacht ik: En nu? Wat moet ik hier nu van vinden? Welk ‘punt’ wil Noordervliet maken? Ik moest het even laten bezinken. Ik besloot er een nachtje over te slapen en dan met een ‘oordeel’ te … [Lees meer...] overGroslijst: Nelleke Noordervliet, Het bewind van de gelukkigen
Hallo Bronzen Uil (uw onderbroek is vuil)
Toen in 1986 de AKO-prijs in het leven werd geroepen was dat de eerste commerciële literatuurprijs. Tot dan waren prijzen in handen van overheden of donaties van particulieren, met als uitgangspunt, linksom of rechtsom, dat de artistieke of literaire kwaliteit doorslaggevende factor was. Uiteraard werd er ook door de nieuwe commerciële prijzen, zeker in de beginjaren, hard … [Lees meer...] overHallo Bronzen Uil (uw onderbroek is vuil)
Hugo Brandt Corstius – Gek, gedreven en gevreesd
Leven en werk van een geniale schrijver en een niet zo productieve taalkundige Waarom lezen mensen eigenlijk biografieën? Dat heb ik me altijd afgevraagd. Hele kasten in boekwinkels staan er vol mee. Nu heb ik zelf eindelijk ook een biografie gelezen, en ik vond het fascinerend. Hoeveel biografieën in boekvorm zijn er eigenlijk verschenen van taalkundigen? Vanuit de … [Lees meer...] overHugo Brandt Corstius – Gek, gedreven en gevreesd
Solidair met de lage landen
De lage landen is een uniek tijdschrift in het Nederlandse taalgebied. Niet alleen omdat het nog een van de weinige bladen is die op hoog niveau informeert over culturele onderwerpen – en die dat doet in een heel fraaie vormgeving. Niet alleen omdat het misschien wel het enige echte Vlaams-Nederlandse instituut is, een privé-instelling die zich inzet voor informatie over … [Lees meer...] overSolidair met de lage landen
De ‘Historie van Malegijs’ als feuilleton
Het boek dat wij u de komende tijd in wekelijkse afleveringen aanbieden, werd gedrukt te Antwerpen door Jan (II) van Ghelen in het jaar 1556. [1] Het is een herdruk. De eerste druk, die in 1554 zal zijn verschenen, is helaas van de aardbodem verdwenen. Vermoedelijk zal die eerste druk er niet veel anders hebben uitgezien dan deze herdruk, die rijk gevuld is met toepasselijke … [Lees meer...] overDe ‘Historie van Malegijs’ als feuilleton
Door zijn zeef gegoten of met zijn saus bespoten?
Omtrent de middelste zin van Tom Lanoyes ReinAard Voor Peter-Arno Coppen Van snikken hoeft // Men haar nooit te verdenken, zij / Is liever strijdbaar dan bedroefd. In de middelste zin van ReinAard voert Tom Lanoye Hermelijn in Malpertuis ten tonele als ferme echtgenote van de titelheld.[1] Het is een zin die je vergeefs zult zoeken in het origineel. Geen wonder: de eerste … [Lees meer...] overDoor zijn zeef gegoten of met zijn saus bespoten?
De middelste zin van… Sarung, sari en samfu
Een reis door Maleisië en Noord-Borneo van Aya Zikken Aya Zikken (1919 – 2013) is niet een heel bekende auteur, al ontving ze gelukkig in 1997 de Anna Bijnsprijs voor haar hele oeuvre. Haar eerste werk verscheen in 1953, haar laatste in 2007, toen ze 88 was. De middelste zin van Sarung, sari en samfu – Een reis door Maleisië en Noord-Borneo (1988) luidt: "De geul is … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Sarung, sari en samfu
De onzin van de geïdealiseerde zin
Ik heb, wat zal het zijn, een jaar of vijftien geleden Peter-Arno Coppen eens uitgenodigd voor een gastcollege. Daar heeft hij zijn befaamde truuk gedemonstreerd: een willekeurige zin uit een willekeurig boek. En ja hoor: er kwam warempel een probleem in voor. Het ging om de aan-het-constructie, als ik het me goed herinner. Is aan het werken in 'Hij is aan het werken' een … [Lees meer...] overDe onzin van de geïdealiseerde zin
De middelste zin van… De Terugkeer
Iedereen die in grammatica geïnteresseerd is (en wie is dat niet?) veert gelijk op bij de middelste zin van De Terugkeer van Esther Gerritsen: 'Hij loopt gewoon weg,' vraagt Peter, 'zonder iets te zeggen?' Wat direct opvalt: op het moment dat die Peter zijn entree maakt in de zin, heb je nog helemaal niet door dat hij bezig is een vráág te stellen. Maar het staat … [Lees meer...] overDe middelste zin van… De Terugkeer
De middelste zin van… De wetten
De wetten is de debuutroman van Connie Palmen uit 1991. Het is een Bildungsroman over de filosofiestudente Marie Deniet, die in zeven jaar tijd zeven mannen ontmoet. De mannen vertegenwoordigen elk verschillende perspectieven op de wereld: de astroloog, de epilepticus, de filosoof, de priester, de fysicus, de kunstenaar en de psychiater. Zo ontstaat in zeven hoofdstukken … [Lees meer...] overDe middelste zin van… De wetten
De middelste zin van… Jouw gezicht morgen
Boek (drieluik): Jouw gezicht morgen van Javier Marías (vertaald uit het Spaans). Middelste zin (p. 666-667): Wat hij vertelde was niet alleen even reëel en geloofwaardig als het beleg van Wenen in 1529, de verschrikkelijke val van Constantinopel in 1453 toen de stad in handen van de ontrouwe Turken viel, de afslachting in Gallípoli van de landgenoten van Wheeler, de … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Jouw gezicht morgen
De middelste zin van… Leren tasten in het duister
Voor de bijna allerlaatste aflevering van de populaire rubriek ‘De middelste zin’ kozen we het boekwerkje Leren tasten in het duister van de bekende Nijmeegse hoogleraar Peter-Arno Coppen, zijnde zijn inaugurele lezing van 8 mei 2009 bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Vakdidactiek en schoolvakontwikkeling op de wetenschapsgebieden taal, cultuur en geschiedenis. Die … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Leren tasten in het duister
‘Een hoogblonde Duitse toerist’.
Waar zit het personage Peter-Arno Coppen in de roman De zevende functie van taal? Voor deze beschouwing over Peter-Arno Coppens grote betekenis voor de neerlandistiek (in het groot) en voor het Meesterschapsteam (in het bijzonder) richt ik mij op de middelste zin van de roman De zevende functie va taal die Laurent Binet in 2015 publiceerde. Het is een fascinerende roman … [Lees meer...] over‘Een hoogblonde Duitse toerist’.
De middelste zin van… De schaduw van de wind
Het lastige van zinsontleding Het leuke aan het analyseren van middelste zinnen is dat je er daardoor al snel achterkomt dat de analyse van taal een rommelig probleem is, zoals Peter-Arno al vaak heeft betoogd. In de schoolgrammatica wordt leerlingen nog al te vaak voorgespiegeld dat alle zinnen eenduidig te ontleden zouden zijn. Als er twijfel ontstaat, is die hoogstens te … [Lees meer...] overDe middelste zin van… De schaduw van de wind
De middelste zin van… Dodenrit
Bestaat toeval? Ik weet het niet, maar het komt wel verdomd mooi uit dat er welgeteld 424 woorden in 40 liedregels voorafgaan aan de zin die ik voor deze rubriek heb uitgekozen, én dat er ook precies 424 woorden in 40 liedregels op volgen. Het is dus numeriek gezien precies de middelste zin van het lied. Die zin spookt al jaren door mijn hoofd als een van de grappigste … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Dodenrit
De middelste zin van… Dodelijk dilemma
De queeste voor de middelste zin: dodelijk dilemma Aan welk boek denk ik als ik aan Peter-Arno denk? Mijn eerste kennismaking met Peter-Arno is niet echt een kennismaking, maar ik studeerde Nederlands in Nijmegen (1999-2005) waar ik deze bekendheid regelmatig zag rondlopen. Zelf had ik niet het voorrecht college bij Peter-Arno te volgen, maar studiegenoten die de … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Dodelijk dilemma
De middelste zin van… Ons gaan allemaal
‘Met iedere zin is wel iets bijzonders aan de hand’, stelt Peter-Arno Coppen. Nu denk ik dat wanneer je zo’n beetje je hele leven aan de taal hebt geschonken, je vanzelf in iedere taaluiting iets bijzonders gaat zien. Maar of een literatuurdidacticus dat ook kan, is nog maar de vraag. Het eerste probleem waar ik me bij het vinden van de ‘middelste zin’ voor geplaatst … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Ons gaan allemaal
