Middenin een nieuw geluid Mijn middelste zin voor jou, Peter Arno, komt uit Een nieuw geluid: de geboorte van de moderne poëzie in Nederland 1900-1940 van Gillis Dorleijn en Wiljan van den Akker. De eerste zin van dit vier kilogram wegende boek staat op pagina 25. De laatste eindigt op pagina 1114. De middelste zin staat op de grens van pagina 569 en 570. Hij luidt … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Een nieuw geluid
Artikel
De middelste zin van… We mailen!
De onstuimige opkomst van de elektronische post De middelste zin van We mailen! van Jaap de Jong en Peter-Arno Coppen heeft een lengte die in overeenstemming is met het ellenlange artikel dat beide redacteuren van het Maandblad Onze Taal in die gelukkige dagen van 2000 nog konden schrijven. 3106 woorden schoon aan de haak. Tegenwoordig kan zo’n stuk in het zich … [Lees meer...] overDe middelste zin van… We mailen!
De middelste zin van… een dicteewedstrijdbericht
Peter-Arno Coppen is een knap grammaticus. Dat wist ik al, maar na een tijdje vergeefs zoeken naar “middelste zinnen” waarover ik iets zinnigs over zou kunnen opmerken, is dat pas goed tot me doorgedrongen. Gelukkig trof ik midden in een kort berichtje over een dicteewedstrijd een paar zinnen aan met verwachten als hoofdwerkwoord, een lijdend voorwerp en een bepaling … [Lees meer...] overDe middelste zin van… een dicteewedstrijdbericht
De middelste zin van… Op weg naar De Hartz
Door de middelste zin heen Omdat ik al een tijdje geïntrigeerd word door de nogal idiosyncratische grammatica die Wessel te Gussinklo hanteert in zijn romancyclus over Ewout Meyster, ging ik voor deze gelegenheid op zoek naar de middelste zin van mijn favoriete deel uit de serie, Op weg naar De Hartz, uit 2020. De analyse van zo’n ongetwijfeld lange en complexe … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Op weg naar De Hartz
De middelste zin van… Twee minuten stilte
Burgerlijk ongehoorzaam als ik nu eenmaal ben heb ik niet de middelste zin uit een boek gekozen maar de middelste zin uit de mooiste passage die ik ken. Het gaat om het begin van het hoofdstuk ‘Promoveren necesse est’ uit het boek Twee minuten stilte van Karel van het Reve uit 1959 en daarna diverse malen herdrukt (de rest van het hoofdstuk is overigens ook niet te versmaden!). … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Twee minuten stilte
De middelste zin van… Kitchen
Toen ik de middelste zin bepaalde van de roman die ik momenteel lees, Kitchen (1988) van Banana Yoshimoto, schrok ik een beetje, in elk geval voor de vorm: ‘Op dat moment ervoer ik dat nog niet zozeer, maar voor haar was het ziekenhuis een nog veel somberdere plek,’ zei Eriko met neergeslagen wimpers, alsof ze een zoet verhaal vertelde. Ik heb nog geprobeerd … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Kitchen
Geen slotzin
De middelste zin – naast Peter-Arno Coppen houden weinig mensen zich daarmee bezig. Sterker: die specifieke woordcombinatie komt zelden voor. Om preciezer te zijn: in Delpher, een databank met 130 miljoen pagina’s uit kranten, tijdschriften en boeken, is de woordcombinatie middelste zin slechts dertig keer te vinden. Bijvoorbeeld in deze passage, uit … [Lees meer...] overGeen slotzin
De middelste zin van… De laatste liefde van mijn moeder
Het scharniermoment De tafels beneden in het restaurant waren gedekt, en zij die een kamer hadden geboekt, die zich, per geluk of per ongeluk, zoals men het wenst te bezien, boven de dampkap van de keuken bevond, voelden reeds aan het stijgende waterpeil in hun mond dat een scharniermoment op aanbreken stond. Deze middelste zin is een typische Verhulst: barok, … [Lees meer...] overDe middelste zin van… De laatste liefde van mijn moeder
De middelste zin van… Het Bureau
Bij de opdracht om een ‘bijdrage (inclusief sprekende afbeelding, bijvoorbeeld van het boek zelf, van de auteur van de bijdrage) waarin je een korte reflectie wijdt aan de middelste zin van een boek waarbij je – al is het maar een beetje – aan Peter-Arno moet denken. Lukt dat niet, dan mag het natuurlijk ook een volstrekt willekeurig boek zijn.’ heb ik mijzelf eerst verloren in … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Het Bureau
De middelste zin van… De Dikke Van Dale
Troostende mergpijpen De eerste zin van de Dikke Van Dale begint op pagina 1 en de laatste op pagina 5160. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er voorafgaand aan pagina 1 nog 51 romeins genummerde bladzijden zijn, maar daar houd ik gemakshalve geen rekening mee. Immers, (vrijwel) niemand leest ooit de inleiding, de gebruiksaanwijzing of het afkortingenoverzicht van een … [Lees meer...] overDe middelste zin van… De Dikke Van Dale
‘“Je” en “dat” zijn weliswaar stijgend, maar ongeaccentueerd.’
Er zijn nog steeds dagen dat ik ‘s ochtends vol blijde verwachting Neerlandistiek opensla en tot mijn teleurstelling merk dat er geen nieuw Linguïstisch Miniatuurtje in staat. Een paar jaar geleden heb ik geprobeerd je ertoe te bewegen, dat resulteerde in het plan om oude miniatuurtjes naar boven te halen en opnieuw te bespreken. Die reeks heeft niet lang … [Lees meer...] over‘“Je” en “dat” zijn weliswaar stijgend, maar ongeaccentueerd.’
De middelste zin van… Ga je erover schrijven?
Vlak voor mijn vakantie kreeg ik de vraag of ook ik iets wilde schrijven over een middelste zin van een of ander werk ter ere van het afscheid van Peter-Arno. Ik dacht toen ‘dat pak ik wel op als ik thuiskom’. Maar toen ik eenmaal met het boek van Herman Koch ‘Ga je erover schrijven’ in de zon lag, was ik toch nieuwsgierig wat de middelste zin van dit boek zou zijn. Zou het … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Ga je erover schrijven?
De middelste zin van… Zin dat het heeft
Van promoties en pensioenen De neerlandistische planken van mijn boekenkast afspeurend, blijf ik hangen bij Zin dat het heeft, een voor deze gelegenheid wel heel passende titel, zowel qua inhoud als interessante syntactische constructie, iets waar je Peter-Arno altijd voor wakker kunt maken. Zin dat het heeft is de titel van Een liber amicorum voor Jan … [Lees meer...] overDe middelste zin van… Zin dat het heeft
“Bevrijd ben ik, maar voor hoelang?”
De middelste zin uit de speciale Nederland Leest-uitgave van De donkere kamer van Damokles (2012), luidt: ‘Bevrijd ben ik, maar voor hoelang?’. Een zin die meteen allerlei vragen bij me opriep, zoals ‘Zou Peter-Arno zich na 26 september ook bevrijd voelen, en zo ja, hoelang? Maar voor ik mijn eigen gedachten over de zin toeliet, legde ik hem voor aan mijn … [Lees meer...] over“Bevrijd ben ik, maar voor hoelang?”
“Ik heb geen zin om op te staan.”
De middelste zin van het nummer ‘Ik heb geen zin om op te staan’ van de Amsterdamse mod-beatband Het, uit 1965, is “Ik heb geen zin om op te staan.” Dat is niet helemaal verrassend, want die zin komt heel veel voor in de tekst – en ook dát is wel logisch, want het is een geweldige titel, die je niet vaak genoeg kunt herhalen. Maar ook taalkundig valt er veel aan te … [Lees meer...] over“Ik heb geen zin om op te staan.”
De middelste zin van Peter-Arno Coppen: Ik heb gezegd
Een afscheidsrede is een goed moment om de middelste zin van je loopbaan uit te spreken: ‘Ik heb gezegd’. Er is al veel gezegd voordat je die formule uitspreekt. Maar er komt hopelijk nog minstens evenveel. Peter-Arno Coppen neemt vandaag afscheid van de universiteit waaraan hij zijn hele werkzame leven verbonden was en waar hij daarvoor had gestudeerd. Hij heeft een … [Lees meer...] overDe middelste zin van Peter-Arno Coppen: Ik heb gezegd
Grootmeester van de dialoog (1)
In gesprek met schrijver Detlev van Heest ‘Waar romans ooit het publieke gesprek voedden, is die rol nu overgenomen door podcasts, streamingseries en influencers op sociale media,’ schreef literair agent Paul Sebes op 19 augustus in NRC Handelsblad. De Volkskrant doet er ijverig aan mee in de publicatie van hitlijsten van populaire series. ‘Vandaag [2 september] de beste … [Lees meer...] overGrootmeester van de dialoog (1)
Met goed fatsoen
Het is een makkelijke voorspelling, maar ik doe ’m toch: de komende tijd gaan we het woord fatsoen vaker lezen en horen. De aanleiding zal duidelijk zijn: de verkiezingen. Fatsoen is een heel oud woord. We gebruiken het al sinds de vijftiende eeuw. Aanvankelijk in de betekenis ‘vorm, model’, later vooral voor ‘manier van doen, handelwijze’. Via het Frans gaat het terug op … [Lees meer...] overMet goed fatsoen
Wordt het Engels ooit de enige taal ter wereld?
Wat iedereen moet weten over taal (29) Talen zijn als jonge sterren. Zoals die laatste steeds meer materie aantrekken, en door de aangetrokken materie zwaarder worden en zo nóg meer materie aantrekken. Een taal is aantrekkelijk als ze veel sprekers heeft: door die taal te leren kun je met veel mensen praten. Maar als de taal om die reden door veel mensen geleerd wordt, … [Lees meer...] overWordt het Engels ooit de enige taal ter wereld?
Groslijst: Karolien Berkvens, Zo’n nacht, zo’n ochtend
Pijn als een octopus Tijdens het lezen van de eerste bladzijdes van Zo’n nacht, zo’n ochtend vraag ik me meteen af waarom het is ingestuurd voor de Libris Literatuur Prijs. Het is immers geen roman, het is non-fictie. Een waar gebeurd relaas over een raadselachtige pijn, zoals de ondertitel zegt. ‘Dit is geen droom’, zijn de eerste woorden, ook al een statement … [Lees meer...] overGroslijst: Karolien Berkvens, Zo’n nacht, zo’n ochtend
Olifanten van Troje
Over ‘Het geschenk’ van Gaea Schoeters Ik ben geen schrijver, maar ik kan me voorstellen dat je, als je wél schrijver bent, bij sommige van je teksten – misschien ook maar heel soms – in een staat van epifanie raakt: dat je van begin tot eind zéker weet dat je iets heel goeds te pakken hebt. Misschien vergelijkbaar met Paul McCartney toen ‘Yesterday’ zich in één nacht aan … [Lees meer...] overOlifanten van Troje
Peter Buwalda
Eliot Weinberger schreef, al ben ik er niet zeker van: "I have no interest in first-person investigation; I've never found myself interesting." Het absurde is dat een schrijver zijn ‘innerlijke werkelijkheid haat' en door zijn werk - zitvlees - verder afdrijft van zijn binnenbrein, de gedaante aanneemt van een overlevende die geen deel uitmaakt van de … [Lees meer...] overPeter Buwalda
Waarom moeten we mensen niet letterlijk nemen?
Wat iedereen moet weten over taal (28) Moet je blij zijn als iemand tegen je zegt 'Wat goed dat je op tijd bent'? Met andere woorden: is dat een compliment? Het hangt er maar vanaf. Als je door weer en wind bent aan komen zeilen, als je allerlei tegenslagen onderweg hebt gehad en degene die de zin zegt is daarvan op de hoogte, kan de zin inderdaad een compliment zijn. Maar … [Lees meer...] overWaarom moeten we mensen niet letterlijk nemen?
In memoriam Ineke van de Craats – Oosterwold (1944-2025)
Op 1 september 2025 overleed taalkundige, NT2-deskundige, alfabetiseringsspecialist en medeontwikkelaar van Diglin+ Ineke van de Craats. Tot in 2025 is Ineke actief gebleven. Ze bleef zeer betrokken in het wel en wee van laag opgeleide leerders van het Nederlands als tweede taal. Ze bleef zoals ze was: voortvarend, vriendelijk, toegankelijk, maar ook inspirerend, … [Lees meer...] overIn memoriam Ineke van de Craats – Oosterwold (1944-2025)
‘Hallo met God, Ik ben er niet.’
Toeval bestaat niet. Vier dagen geleden was het tien jaar geleden dat Zwagerman uit zijn leven stapte; drie dagen geleden zag ik de docu die Coen Verbraak over (het eind van) Zwagermans leven maakte, ‘Voor alles bang geweest’ (2018). Heel veel had ik niet van hem gelezen, maar toch wel enkele romans en essays en meermaals de dichtbundel Roeshoofd hemelt (2005), dat … [Lees meer...] over‘Hallo met God, Ik ben er niet.’
