Verwarwoordenboek Vervolg (131) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een … [Lees meer...] overdebat / discussie
Artikel
In dienst van de literatuur
In memoriam Tom van Deel (1945-2019) Door Nico Keuning Op maandag 12 augustus, is Tom van Deel, oud-literatuurcriticus en oud-docent Moderne Letterkunde aan de UvA, overleden. Hij publiceerde gedichten als T. van Deel. Twee maanden geleden, op 13 juni, de geboortedag van de schrijver Willem Brakman, was ik nog in Amsterdam bij Van Deel op bezoek. Die datum was toeval. Ik … [Lees meer...] overIn dienst van de literatuur
Koppeltje duikelen
Het begon een paar weken geleden met een tweet van Michelle van Dijk: Ik lees 'kopje duikelen' in een boek en ik bedenk dat ik al mijn hele leven 'koppeltje duikelen' zeg. Jullie? — Michelle van Dijk (@vdijkmichelle) July 21, 2019 Inderdaad klinkt kopje duikelen heel raar. Iemand die dat schrijft, bezigt misschien wel 'correct' maar geen goed Nederlands. Iemand die … [Lees meer...] overKoppeltje duikelen
In memoriam Tom van Deel
Door Marita Mathijsen Hij sprak even bedachtzaam als hij schreef. Ik heb hem nooit zijn stem horen verheffen en nooit een onvolledige zin horen uitspreken. Taal was voor hem niet iets dat je zonder aandacht kon gebruiken. Hij hield ervan met zijn zachte en melodieuze stem woorden bij wijze van spreken te strelen en ze in een perfecte zinsschikking te brengen, waar plompe of … [Lees meer...] overIn memoriam Tom van Deel
Gedicht: J.G. Danser • Het naakte meisje
Het naakte meisje Zij ligt, zoo rijk in haar ontroerend naakt, Zoo argeloos, ontdaan van alle kleêren: Een kind niet radend wat het doet ontberen En toch zoo schoon, zoo lieflijk en volmaakt. Stil, als een bloem in schaduwen ontwaakt Wier broosheid zelfs het zonnelicht zou deren, Bloeit haar lichaam: mild-rose voor den teêren En diepen grond die somberkleurig vlaakt. Vreemd: … [Lees meer...] overGedicht: J.G. Danser • Het naakte meisje
Vondel in Keulen
Door Jona Lendering Niemand leest Vondel nog maar hij zou de held kunnen zijn van de burgerlijke samenleving. Hij nam zijn verantwoordelijkheid en was bereid zijn mond open te trekken als dat zijns inziens nodig was. Prins Maurits had als militair genie een ereplek kunnen hebben in de Europese geschiedenisboeken, maar dankzij Vondels Stockske en Palamedes is prins Maurits … [Lees meer...] overVondel in Keulen
Een reis door tijd en taal – De Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel
Door Katharina Pütz (Wenen), Nika Štrovs (Ljubljana) en Bram Caers (Brussel) Op 12 en 13 augustus kreeg de Bibliografie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde BNTL in Brussel bezoek van twee studenten Nederlands uit het buitenland, die deelnamen aan de jaarlijkse Zomercursus Nederlands van de Taalunie, georganiseerd door de Universiteit Gent. Medewerkers van de BNTL leidden … [Lees meer...] overEen reis door tijd en taal – De Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel
Een blinde pirouette
De Dichter des Vaderlands (4) Het is moeilijk om door rouw verscheurd te geraken bij het overlijden van iemand die je nauwelijks kent. Veel verder dan 'Ach' komen de meeste mensen vermoedelijk niet, als ze zoiets lezen. Toch moet een Dichter des Vaderlands dan iets schrijven. Maar met 'Ach' vul je geen ruimte in NRC. Ik vermoed dat de huidige Dichter, Tsead Bruinja … [Lees meer...] overEen blinde pirouette
Inhoudsopgave Nederlandse Taalkunde 24(1)
Raadpleeg dit nummer ook online Discussie: hoeveel voorzetselvoorwerpen in een zin? Waarom zou een zin geen twee voorzetselvoorwerpen kunnen bevatten? Over de invloed van een grammaticamodelIna Schermer-Vermeer Waarom (ik denk dat) een deelzin slechts één voorzetselvoorwerp kan bevatten. Een antwoord aan Ina Schermer-VermeerHans Broekhuis Nogmaals: de invloed van … [Lees meer...] overInhoudsopgave Nederlandse Taalkunde 24(1)
Gedicht: T. van Deel • Het gemak waarmee de dingen
Het gemak waarmee de dingenons verlaten, achterblijvenop een strand of in de trein - en erger ook, er nog wel zijnmaar ons niet meer verwachten. T. van Deel (1945-2019)uit: Boven de koude steen (2007) • • • • • • • • • • • • • • • • • • Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere werkdag een gedicht per mail. … [Lees meer...] overGedicht: T. van Deel • Het gemak waarmee de dingen
Posters Ware Opening van het Academisch Jaar
Op 2 september 2019 organiseert WO in Actie een 'Ware Opening van het Academisch Jaar' om te protesteren tegen de plannen van minister Van Engelshoven om geld over te hevelen van de brede universiteiten naar de Technische Universiteiten. Komt allen! En hang op je werkplek zo veel mogelijk exemplaren van deze posters op! NederlandsEngels … [Lees meer...] overPosters Ware Opening van het Academisch Jaar
Nieuwe posters De Alphaman
Op de website van De Alphaman zijn weer drie nieuwe posters met samenvattingen Nederlandstalige meesterwerken uit het (verre) verleden te vinden! Naast de Max Havelaar en tal van andere werken kun je nu ook samenvattingen vinden van Ferguut, Oeroeg en Terug tot Ina Damman. Vergeet je altijd de inhoud van dat ene verhaal? Wil je Max Havelaar graag boven je bed … [Lees meer...] overNieuwe posters De Alphaman
Misschien worden we wel beleefder tegen Siri en Alexa
Wie wil weten naar wat voor wereld we op weg zijn, moet het artikel 'Worden we onbeleefder door de manier waarop we tegen Siri praten?' lezen. Zowat alle problemen die er zijn met het huidige wetenschapsbedrijf komen. Het begint met het artikeltje zelf, een kritiekloze vertaling en bewerking van een stukje dat op de site van de universiteit van de onderzoekers verscheen. … [Lees meer...] overMisschien worden we wel beleefder tegen Siri en Alexa
Nederlandse letterkunde: een zonnige toekomst
Door Mathijs Sanders Laat ik maar bekennen dat de lof die Bram Lambrecht mijn boek Europese papieren toezwaait in zijn recensie voor het tijdschrift Internationale Neerlandistiek (2019-2) mij niet onbewogen laat. De bespreking verwoordt precies wat ik met dat boek beoogde, namelijk het leveren van een bijdrage aan de het onderzoek binnen ons vakgebied naar de … [Lees meer...] overNederlandse letterkunde: een zonnige toekomst
Gedicht: T. van Deel • Autobiografie
T. van Deel overleden AutobiografieZe zetten op hun proefwerkvel nogTaal in plaats van Nederlandsen moeten zo ineens van mijhun korte leven samenvatten.Daar zit men even mee. 't Ideedat ik straks alles lees isvoor de meesten geen bezwaarmaar wat te schrijven is de vraag.Ik zou ze nu al kunnen zeggenwaar hun papier van vol gaat staan.Geboorte ener broer of zusverhuizing, opa … [Lees meer...] overGedicht: T. van Deel • Autobiografie
Karel de Waele nummer 2: een rectificatie
Door Renaat Gaspar Een paar weken geleden (op 9 juli) is op Neerlandistiek een kort artikel verschenen over Karel de Waele, de Vlaamse dichter die in 1869 op 30-jarige leeftijd moest uitwijken naar de VS en daar in 1914 als Charles L. de Waele overleed. Een belangrijk onderdeel van dat artikel was gewijd aan een afwijzende brief van Willem Kloos (de redactiesecretaris … [Lees meer...] overKarel de Waele nummer 2: een rectificatie
‘De Jood Lévi met augurkjes’ (1822) en ‘De koopman in hoeden’ (1824)
Jeugdverhalen over joden (51) Door Ewoud Sanders Auteur: Roelf Gerrit Rijkens (1795-1855) Roelf Gerrit Rijkens was de derde zoon van een onderwijzer uit Garmerwolde in Groningen. Op zijn veertiende ging hij zelf lesgeven, op een dorpsschooltje in Ommen. Een bezoekende schoolinspecteur adviseerde hem een ander beroep te kiezen: als onderwijzer zou hij het nooit ver … [Lees meer...] over‘De Jood Lévi met augurkjes’ (1822) en ‘De koopman in hoeden’ (1824)
Uit mijn hoofd: Toon Tellegen, Een zuchtje wind
Onlangs verscheen een door de dichter zelf samengestelde bloemlezing met de mooiste gedichten van Toon Tellegen, 'Een van ons zal omkijken'. Ik leerde het gedicht 'Een zuchtje wind' (oorspronkelijk uit 2014) uit mijn hoofd. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overUit mijn hoofd: Toon Tellegen, Een zuchtje wind
Gedicht: T. van Deel • De wereld
T. van Deel overleden. De wereld De geur van brem, van tijm, van vijgvervlucht in het voorbijgaan tot eeneeuwigheid waarin ook het gestoofdezand, de wierook van verhitte kruidenzich mengt tot een verhoopt verband.De kleur van oleander, agave en olijfverlucht het heenbewegen door dalen berg waar geitenbellen klinkenals water dat maar stroomt. Zo hevigis het leven dan, het voelt … [Lees meer...] overGedicht: T. van Deel • De wereld
Adieulied van Maria van Bourgondië
Door Jan Uyttendaele Gisteren ging het festival voor oude muziek Laus Polyphoniae 2019 van start in Antwerpen. De geplande concerten zullen een beeld geven van de muziek ten tijde van Maria van Bourgondië (1457-1482) en van het Bourgondische hof. Maria van Bourgondië was in de late middeleeuwen een van de machtigste vrouwen van West-Europa. Toen de vorstin van de … [Lees meer...] overAdieulied van Maria van Bourgondië
‘Ik wil met jou naar bed toe gaan’ is fyn.
De Multatulileescursus (45) - In de brieven die we twee weken geleden lazen kon je zien dat Multatuli zich veel had voorgesteld van Vorstenschool. Hij vond dat hij sinds Max Havelaar werd doodgezwegen en hij hoopte dat hij dit met dit toneelstuk kon doorbreken. - Is dat eigenlijk gelukt? - Het is in ieder geval duidelijk dat het stuk na een aantal jaar na eindeloos … [Lees meer...] over‘Ik wil met jou naar bed toe gaan’ is fyn.
Gedicht: Hans Warren • Aubade met lijsters
Aubade met lijsters De rijm stijgt dampend uit de weidentot sluiers om de zondie tussen de lentetwijgeneen japanse allure krijgt. pirix pirix tjuwie tjuwie tjitjuwuwutlie tluu tlie tiriktiping tjulilililili Melkauto's in de vertede postbode nadertlitu tjoeoek tjoek tjoeoekde postbode loopt voorbij tèk tok tèk tek trrk trrr tr rr titiwu pikwie? pikwieie? Hans Warren … [Lees meer...] overGedicht: Hans Warren • Aubade met lijsters
Peuters als actieve taalwisselaars
Door Leonie Cornips Al eerder (hier en hier en hier) heb ik geschreven over het verschijnsel dat (groot)ouders in Limburg mij berichten dat hun (klein)kind na het bezoek van peuterspeelzaal, kinderdagverblijf of crèche stopt met het spreken van Limburgs thuis hoewel vader, moeder, opa en oma wel Limburgs met hun kind willen spreken. Zo e-mailt een ouder mij: Twee van onze … [Lees meer...] overPeuters als actieve taalwisselaars
Coetzee, fictie en filosofie
Het is in veel opzichten een interessant boek, Coetzee, een filosofisch leesavontuur van Hans Achterhuis. Zoals de schrijver benadrukt is het de eerste grote Nederlandstalige studie van het werk van de Zuid-Afrikaanse auteur, ook al is die (Engelstalige) schrijver zeer populair in Nederland en heeft hij zelf in zijn essays herhaaldelijk laten blijken goed op de hoogte te zijn … [Lees meer...] overCoetzee, fictie en filosofie
Gedicht: Albertina Soepboer • het licht speelt tikkertje op de langste dag
Uit Vertakkingen (voorproefje hier), de nieuwe bundel van Albertina Soepboer. het licht speelt tikkertje op de langste dageen vrouw loopt langs de dijk, boodschapeen kikker in de sloot, aardappels op landlange stappen de vlakte op en al die leegte laat mij maar ontwaren, mijn ogen knipperenzomer, hoog, ik neem een deken mee, ik vindde schommel, en in oogwenk is eenzaamheidweg, … [Lees meer...] overGedicht: Albertina Soepboer • het licht speelt tikkertje op de langste dag
