Ter gelegenheid van Victor Vroomkoning’s 80ste verjaardag, verscheen Tachtig, een bloemlezing met zijn mooiste gedichten. Delft [14 september 1666] Liefste, Ik hoorde, Londen stond in brand. Ook ik. Nu wiegt mijn schoot de luit die jij me schonk. De meesterschilder die ik noodde wilde goud en hermelijn om het geheim dat in mij rijst. De meid en ik … [Lees meer...] overGedicht: Victor Vroomkoning • Delft [14 september 1666]
Artikel
De Nederlandse taal kan een feest zijn
Door Karin Echten en Marc van Oostendorp Wie had gedacht dat een jaarlijkse samenkomst in een gymzaal voor zoveel maatschappelijke onrust zou zorgen? Toch is die er inmiddels over het eindexamen Nederlands. Ieder jaar in mei staan de kranten vol over de eigenaardigheden van die door iedere eindexamenkandidaat af te leggen toets: dat je vooral trucjes moet toepassen om het … [Lees meer...] overDe Nederlandse taal kan een feest zijn
Gedicht: Michael Deak • Donkere metten
Donkere metten Twee bruine vogels nestelen op het hart van Zwarte Lientje met de blanke tanden: dat zijn de wilde vogels van de schande, dat zijn de stille vogels van de smart. ’k Weet een verscholen fjord tussen het zwart van haar klein oerwoud. – Wie er eenmaal landde keert er steeds weer, en vangt met warme handen de bruine vogels op haar brandend hart. – Wij … [Lees meer...] overGedicht: Michael Deak • Donkere metten
Rotterdamisering en spinraggisering: de Binnenhofse voorliefde voor een achtervoegsel
Door Siemon Reker In het debat over de evaluatie van de Politiewet 2012 (vorig jaar op de toepasselijke datum 12-12), gebruikte Roelof Bisschop (SGP) een term die niet eerder in de Handelingen stond opgenomen en die hij daarom toelichtte: “Ergens lezen we iets over Rotterdamisering van de politie. Dat is dat politiemensen op het platteland zich opgeslokt voelen en zich … [Lees meer...] overRotterdamisering en spinraggisering: de Binnenhofse voorliefde voor een achtervoegsel
Het hoger onderwijs mag niet in zijn eentje verengelsen
Door Marc van Oostendorp Door gunstige persoonlijke omstandigheden volg ik dezer dagen het taalnieuws iets minder intensief, en daardoor hoorde ik pas in de laatste aflevering van De Taalstaat dat er gelukkig ook nog mensen zijn die proberen een genuanceerde visie op de 'verengelsing' te formuleren. René Cuperus bijvoorbeeld, een cultuurhistoricus die vorige week in de … [Lees meer...] overHet hoger onderwijs mag niet in zijn eentje verengelsen
Gedicht: Jo Landheer • Bekentenis
Bekentenis Lang heb ik midden in het bos geleefd, Alleen met bomen en met schuwe dieren, Wilde konijntjes hield ik in mijn hand. 'k Zag herten drinken in de avonduren. Een geur van mos was aan mijn huid, en hei. Vreemde verrukkingen trilden in mij, Diep en geheim, waar mensen niet van weten. Soms sprak ik iemand, maar ik zei niet veel. De woorden kwamen moeilijk … [Lees meer...] overGedicht: Jo Landheer • Bekentenis
Thirza, of de aantrekkingskracht van het Kruis (1841)
Jeugdverhalen over Joden (32) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis De oorspronkelijke, Duitse versie van Thirza is volgens WorldCat geschreven door Hermann Ball uit Elberfeld. Waarschijnlijk is dit een pseudoniem, want over Ball is verder niets te vinden. Thirza, oder die Anziehungskraft des Kreuzes verscheen in 1840 in Berlijn en was meteen een … [Lees meer...] overThirza, of de aantrekkingskracht van het Kruis (1841)
Gedicht: Jo Landheer • April op de Veluwe
April op de Veluwe In andre streken is 't nu volop voorjaar. Daar staan nu al veel boomen in een zacht Pril waas van groen en gaat jong gras ontspruiten. Verblindend trilt er de ijle bloesempracht. Hier blijft het donker op de stille heide, Die nog van winterkoude lijkt verstard. Vaal en verlaten liggen de stuifzanden En al het loofhout ziet nog kaal en … [Lees meer...] overGedicht: Jo Landheer • April op de Veluwe
Het moet iets zeggen, maar wat?
Nultaal (29) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overHet moet iets zeggen, maar wat?
Ik voel dit aan myzelf, hoeveel trotscher, flinker ik gestemd ben wanneer ik werk, dan als ik mymerend ronddool.
De Multatulileescursus (25) Door Marc van Oostendorp - Wat mij ineens opviel: hoe aardig Multatuli ook kon zijn. Als hij niks van de mensen moest, kon hij ze buitengewoon hoffelijk bejegenen. - Zeker, de ellende begon als hij ze nodig had, dan werd hij een lastpak. - Ja, de brieven uit 1867! Het moet een naar jaar voor hem zijn geweest, hij zat daar in Duitsland in een … [Lees meer...] overIk voel dit aan myzelf, hoeveel trotscher, flinker ik gestemd ben wanneer ik werk, dan als ik mymerend ronddool.
Gedicht: Hugo Claus • Visio Tondalis
Nieuwe, uitgebreide website voor Hugo Claus’ verjaardag – hij zou vandaag 90 zijn geworden. ‘Visio tondalis’ (= Het visioen van Tondalus) is geïnspireerd op een gelijknamig schilderij van een volgeling van Hieronymus Bosch. Het gedicht wordt hier voorgelezen met muziek van Erik Voermans. Visio tondalis* Uit het valeland naar de borstelige lucht duwt een engel De verraste … [Lees meer...] overGedicht: Hugo Claus • Visio Tondalis
25 jaar Nederlandse Taalkunde – Oproep tot bijdragen
In 2020 bestaat Nederlandse Taalkunde / Dutch Linguistics 25 jaar. Daarmee zullen we het eerste van de drie tijdschriften waaruit NT voortkwam in levensduur overtreffen: de Spektatorkende 24 jaargangen (vanaf 1971). We zijn op de goede weg om ook Forum der Letteren (36 jaargangen vanaf 1960) en wie weet De nieuwe taalgids (88 jaargangen vanaf 1907) nog in te halen. Een kwart … [Lees meer...] over25 jaar Nederlandse Taalkunde – Oproep tot bijdragen
25 april 2019, Gent: Studieavond Het talenonderwijs in crisis?
De Vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie van de Universiteit Gent, de MULTIPLES-LL-onderzoeksgroep, uitgeverij Garant en Tijdschrift Over Taal nodigen u graag uit op de studieavond Het talenonderwijs in crisis? Donderdag 25 april 2019 Studieavond voor leerkrachten moderne talen in het secundair onderwijs Waar? auditorium A108 (A-gebouw Campus Mercator - eerste … [Lees meer...] over25 april 2019, Gent: Studieavond Het talenonderwijs in crisis?
Woorden zijn geen oorden
Door Flip G. Droste [Oud Vlaams spreekwoord: Op woorden kun je niet bouwen; Woorden zijn onbetrouwbaar; Taal dekt niet de werkelijkheid] .I. Dat taal er niet altijd in slaagt de werkelijkheid vast te leggen, is een vaak terugkerend thema in de filosofie. Zo betoogt ook Verhoeven dat taal een barrière kan vormen als zaken die onze verwondering wekken onder woorden gebracht … [Lees meer...] overWoorden zijn geen oorden
Altijd maar weer revoluties in de wetenschap
Door Marc van Oostendorp Het is kennelijk tijd om de digitale geesteswetenschappen (digital humanities) te evalueren: de afgelopen week las ik minstens twee stukken die dat probeerden: één positief en één negatief, dus dat schiet op. Ze gaan ook allebei over een specifiek aspect: de literatuurwetenschap. De jongens en meisjes van de digital humanities zijn inmiddels ook al … [Lees meer...] overAltijd maar weer revoluties in de wetenschap
Gedicht: Jacqueline van der Waals • Woorden
Woorden Ik wantrouw het woord, een mensch, dat praat, Het weet van alles het hoe en waarom; Daar is op aarde geen heiligdom, Waar niet het woord naar binnen gaat. En dit heet ‘huis’ en dat heet ‘hond’ En dit heet ‘God’ en dat ‘gebed’, En noemt men iets, dan weet men het, En nergens is meer heilige grond. Der menschen woord raakt alles aan. - En dan verstomt der … [Lees meer...] overGedicht: Jacqueline van der Waals • Woorden
Een hartenkreet: stop de karikaturen!
Door Robert Chamalaun Sinds de beslissing viel om de bacheloropleiding Nederlands aan de VU te sluiten, is een schier oneindige stroom aan artikelen op gang gekomen: op internet, in (online) vakbladen, maar ook in opiniekaternen van (landelijke) dagbladen. De strekking is veelal hetzelfde: het is een schande dat er minder mogelijkheden zijn om op universitair niveau Nederlands … [Lees meer...] overEen hartenkreet: stop de karikaturen!
Waarom lezen vrouwen zulke slechte boeken?
Is een literair boek écht beter dan een vrouwenboek? Corina Koolen vertelt je waarom het in hokjes delen van chicklits en "echte" literatuur vaak verkeerd is. (Bekijk deze video op YouTube.) Dit is een college in samenwerking met de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). De NWA is een verzameling van zo’n 12.000 prikkelende vragen die door het Nederlandse publiek gesteld … [Lees meer...] overWaarom lezen vrouwen zulke slechte boeken?
Gedicht: Chawwa Wijnberg • Mijn lief ik vaar een schip vol tranen
Samen met Chawwa Wijnberg’s nieuwste bundel verscheen een heruitgave van haar eerste bundel uit 1989, Aan mij is niets te zien. Mijn lief ik vaar een schip vol tranen een schip vol tranen naar je toe ik had je wat anders willen brengen vertel me wat je wilt en hoe ik je geweven innigheid kan geven of vreugde in een doosje vol karton of flesjes van de eerste morgen of … [Lees meer...] overGedicht: Chawwa Wijnberg • Mijn lief ik vaar een schip vol tranen
Jaap Toorenaar, Hoe verzinnen ze het: over hoe je effectief een boodschap overbrengt
door Viorica Van der Roest Reclame heeft invloed op onze taal. Er zijn van die zinnen of uitdrukkingen die af en toe in je hoofd opduiken: ‘Dan verkoop je toch gewoon de boot?’, ‘Foutje, bedankt’, ‘Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker.’ En ben ik de enige die bij het inschenken van een beker melk weleens denkt: ‘melk, de witte motor’? (vooral als je energieniveau … [Lees meer...] overJaap Toorenaar, Hoe verzinnen ze het: over hoe je effectief een boodschap overbrengt
rapportage / reportage
Verwarwoordenboek Vervolg (113) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overrapportage / reportage
Utrecht, 2019: Straatpoëziewandelingen en straatpoëziefietstochten
Door Kila van der Starre Na de succesvolle straatpoëziewandelingen die Tim van den Hoed van De Utrechtse Boekenbar en ik (Universiteit Utrecht), in 2018 organiseerden (acht uitverkochte edities), hebben we besloten om ook voor 2019 zonnige poëzieplannen te maken! Dit voorjaar kun je niet alleen mee op een straatpoëziewandeling door Utrecht, ik heb ook … [Lees meer...] overUtrecht, 2019: Straatpoëziewandelingen en straatpoëziefietstochten
49 eerstejaars Neerlandistiek aan de VU: geen aprilgrap
Door Marita Mathijsen Op 1 april heb ik bij de HOVO aan de VU de cursus Nederlandse literatuur (over de Tachtigers) afgesloten. 49 studenten hadden zich ervoor ingeschreven, en dit is geen aprilgrap. Ik heb niet naar hun leeftijd gevraagd, maar zo te zien was er niemand bij die jonger dan 60 was. Het waren geweldige studenten, die zich verdiepten in de stof, die de werken … [Lees meer...] over49 eerstejaars Neerlandistiek aan de VU: geen aprilgrap
Gedicht: Gerrit Komrij • Een gedicht
Gerrit Komrij zou afgelopen zaterdag 75 zijn geworden. Daarom een online tentoonstelling, een stuk over zijn tv-kritieken, over de door Komrij bewonderde Jopie Breemer, en over Komrij’s bundel Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten. Een gedicht De eerste regel is om te beginnen. De tweede is de elfde van beneden, De derde is om wat terrein te winnen. De vierde … [Lees meer...] overGedicht: Gerrit Komrij • Een gedicht
De schatkamer van… Karin Amatmoekrim
‘De schatkamer van…’ is een rubriek in de DBNL-nieuwsbrief, ter gelegenheid van het twintigjarig bestaan van DBNL. In deze rubriek komt maandelijks een bekende DBNL-fan aan het woord, die vertelt over een schat die hij of zij uit de digitale bibliotheek heeft opgediept. Deze maand is dat schrijver en letterkundige Karin Amatmoekrim. ‘Mijn schat in de DBNL is de grote … [Lees meer...] overDe schatkamer van… Karin Amatmoekrim
