Een van de oudste studieverenigingen van het land, Helios voor studenten neerlandistiek aan de UvA, bestaat dit jaar 100 jaar. In het kader van deze mijlpaal heeft de lustrumcommissie voor elk van de vier vakgebieden van de neerlandistiek een speciale avond georganiseerd. Op donderdag 31 januari aanstaande wordt deze reeks afgesloten met De Taalbeheersing van Tegenwoordig. Vier … [Lees meer...] over31 januari 2019, Amsterdam: De Taalbeheersing van Tegenwoordig
Artikel
‘Wat er van drie jongens werd’ (1868)
Jeugdverhalen over Joden (21) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Pieter Louwerse (1840-1908), de auteur van ‘Wat er van drie jongens werd’, was dertig jaar werkzaam als onderwijzer. In 1868 debuteerde hij als medewerker van de Kinder-Courant, een weekblad dat sinds 1852 bestond. ‘Wat er van drie jongens werd’ verscheen in deze jeugdkrant en behoort tot … [Lees meer...] over‘Wat er van drie jongens werd’ (1868)
nederland waarom kijk je zo sip
De Dichter des Vaderlands (1) Door Marc van Oostendorp Met Tsead Bruinja heeft Nederland geloof ik de eerste Dichter des Vaderlands voor wie het internet al lang een echt belangrijk medium is. Ik heb hem nooit ontmoet maar ik volgde hem al op Twitter toen Twitter nog helemaal niet bestond. Hij heeft verschillende bundels op het net gepubliceerd. Hij voerde tien jaar geleden … [Lees meer...] overnederland waarom kijk je zo sip
Hier is de man uit Vlanderlan
De dichter Guido Gezelle had ook humor. Frank Willaert neemt van deze reeks van zeven mini-colleges afscheid met het gedicht "Hier is de man uit Vlanderlan'" uit Tijdkrans. Een marskramer die "beeksla" (waterkers) verkoopt, brengt met alle mogelijke argumenten zijn waar aan de man, maar heeft er zelf een hekel aan. Aardappels ("kardoefels") zijn meer naar zijn zin. (Bekijk … [Lees meer...] overHier is de man uit Vlanderlan
…
Nultaal (18) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] over…
Zeg niet dat ik vreemde woorden maak
De Multatulileescursus (14) Door Marc van Oostendorp - Ja, de Ideën! - Dat wil zeggen: het eerste deel van de Ideën. - Nu ik het zo aan het lezen ben, valt me op hoe vorm en inhoud bij Multatuli altijd samenvallen. - Ja, daar zit wat in. Dat brokkelige, dat in de Ideeën zijn definitieve beslag krijgt, dat is ook in zekere zin de boodschap. - "Misschien is niets … [Lees meer...] overZeg niet dat ik vreemde woorden maak
‘k En hoore u nog niet, o nachtegale
Vanaf de jaren 1880 breekt in het leven van Gezelle een vruchtbare lyrische periode aan, die zijn eerste neerslag vindt in de bundel Tijdkrans van 1893. Daarin komen veel natuurgedichten voor, die echter ook hier een religieuze boodschap bevatten. Hoewel de prosodie weer vaster is dan in zijn Gedichten, gezangen en gebeden, getuigen ook deze gedichten van een buitengewone … [Lees meer...] over‘k En hoore u nog niet, o nachtegale
Activiteiten POWEZIE, voorjaar 2019
Op 8 november 2018 heeft de faculteitsraad Letteren en Wijsbegeerte de aanvraag voor de oprichting van de onderzoeksgroep POWEZIE (Universiteit Gent) goedgekeurd. In POWEZIE participeren de vakgroepen Letterkunde, Taalkunde, Talen en Culturen en Vertalen, Tolken en Communicatie én collega’s verbonden aan binnen- en buitenlandse universiteiten en belangstellenden uit de … [Lees meer...] overActiviteiten POWEZIE, voorjaar 2019
Volkswoede, volksopvoeding, bouwen en breken in de 18e eeuw
Nieuw nummer Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman Het onlangs verschenen, nieuwe nummer van de Mededelingen opent met Ton Jongenelens artikel over de doelistenopstand van 1748 en daarin botsen de nette burgers met het woedende ‘gemeen’. Bijna iedereen lijkt in die dagen een ‘geel hesje’ te dragen. Jongenelen laat zien dat de ‘doelisten’ veel meer bereikten dan … [Lees meer...] overVolkswoede, volksopvoeding, bouwen en breken in de 18e eeuw
Vondel helpt de Oranje snoeren vlechten
Door Ton Harmsen In 1647, een jaar na Maria Stuart verscheen Vondels vijftiende drama: Leeuwendalers. In allerlei opzichten een bijzonder spel: van de 32 toneelstukken die Vondel voltooide is dit het enige dat geen tragedie is. Op de titelpagina staat als genre-aanduiding ‘Lantspel’, een verwijzing naar de pastorale traditie. De personages zijn eerder Hollandse boeren dan … [Lees meer...] overVondel helpt de Oranje snoeren vlechten
Wat als betekent
Door Marc van Oostendorp Het meest onontsluierde raadsel van alle onontsluierde raadselen van de taal is betekenis. 'Een man loopt op straat': wat betekent dat? Is het een plaatje van iemand in een straatbeeld? Verwijst het op de een of andere manier naar de werkelijkheid, zo ja, hoe? Wat komt er precies in je koppie als je zo'n zin hoort? Het meeste succes hebben de … [Lees meer...] overWat als betekent
Vier Kleengedichtjes
In 1860 gaf Gezelle een reeks van drieëndertig minigedichtjes uit, die getuigen van een grote liefde voor het spelen met taal, klank en rijm, en meer dan eens gebaseerd zijn op de volkspoëzie. Later zou hij nog twee extra reeksen maken en die ook nog uitbreiden met wat hij rijmreken, nageldeuntjes, en spakerlingen noemde, kleine poëziesplinters van twee, drie, hoogstens vier … [Lees meer...] overVier Kleengedichtjes
Gedicht: Maurice Gilliams • Posthume tweespraak
Posthume tweespraak Van op de laatste, lange trap naar Thebe verschijnt de wereld die we pas verlieten. - Verloofden zeilen op de lijze meren; de moeders lachen bij de jonge wiegen. Het feest der druiven, die we tóen niet proefden, had aan het hart zijn wijnoogst kunnen schenken. - Het wijnrood avondloof klimt aan de hoeven; de klokken gaan oud zeer met troost … [Lees meer...] overGedicht: Maurice Gilliams • Posthume tweespraak
“Dat niemand vragen derf, waer immer Napels lag”: een vernietigende recensie uit 1649
Door Alan Moss Teleurstelling, frustratie, harenuittrekkende ergernis. Iedereen op vakantie heeft wel eens de neiging gehad om een vernietigende recensie te schrijven: het hotel zál afgestraft worden voor dat gore doucheputje, het restaurant móet boeten voor die schoenzool-steak. Op het magische internet vind je soms onbedoeld hilarische negatieve reviews (nummer zeven … [Lees meer...] over“Dat niemand vragen derf, waer immer Napels lag”: een vernietigende recensie uit 1649
bɛstyderə
Door Marc van Oostendorp Een aardige observatie van Siemon Reker in zijn nieuwe boekje Dat gezegd hebbend (op 23 januari wordt het in Nijmegen gepresenteerd in aanwezigheid van politieketaalkanon Dries van Agt): premier Rutte spreekt de eerste klinker in het woord bestuderen consequent uit als de [ɛ] van pet. Je hoort het bijvoorbeeld duidelijk in het volgende, al wat oudere … [Lees meer...] overbɛstyderə
Een bonke keerzen kind!
Door Frank Willaert De poëtische vrijheden die Gezelle zich in zijn tweede bundel Gedichten, gezangen en gebeden (1862) veroorloofde, waren ongekend in de Nederlandse poëzie van zijn tijd en botsten dan ook op het onbegrip van de weinige literaire critici die op zijn bundel reageerden. Een treffend voorbeeld van Gezelles vormexperimenten biedt het gedicht Een bonke keerzen … [Lees meer...] overEen bonke keerzen kind!
Leen van Dijck nieuwe voorzitter van de KANTL
Leen van Dijck werd in 2013 door de KANTL als lid verkozen. In 2017 trad ze toe tot de Raad van Bestuur en in 2018 werd ze ondervoorzitter. Sinds 1 januari 2019 is Leen Van Dijck onze nieuwe voorzitter. Met de invoering van een nieuw decreet werd de termijn voor het voorzitterschap van de KANTL recent aanzienlijk uitgebreid. Terwijl die termijn traditioneel tot slechts één … [Lees meer...] overLeen van Dijck nieuwe voorzitter van de KANTL
Gedicht: Karin Lachmising • Afgeleid & Alleen
Uit Zeven rivieren ver, de nieuwe bundel van Karin Lachmising. Afgeleid Ik loop in en uit de deurkruk bewegend, til het laken op kruip er onder Smer brood roer de koffie ook voor haar ik verbaas mezelf nog een keer met de stilte van het zwijgen verleg wat woorden neem het zwaard op voor het toeslaat Hij verzint maar wat vertelt zijn verhaal voor het … [Lees meer...] overGedicht: Karin Lachmising • Afgeleid & Alleen
buigen / bukken
Verwarwoordenboek Vervolg (102) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overbuigen / bukken
Een ongecontroleerde wetenschappelijke bevinding
Door Marc van Oostendorp Waar speelt de taalwetenschappelijke discussie zich eigenlijk af? In de wetenschappelijke literatuur of inmiddels ook daarbuiten? Omdat ik ook maar gewoon een deskundige ben, schreef ik vorig jaar nog dit stuk waarin ik uitlegde dat het verschil tussen talen en dialecten niet taalkundig te maken valt. Maar nu blijkt dat toch ook weer niet te … [Lees meer...] overEen ongecontroleerde wetenschappelijke bevinding
Hei da lieve druppel water
Dit gedicht komt uit de bundel Gedichten, gezangen en gebeden die Gezelle te Brugge publiceerde in 1862. De bundel was bedoeld om Vlaamse katholieke studenten geestelijke ontspanning én leiding te geven. Ook al bevat dit gedicht op het eerste gezichten enkel een virtuoze beschrijving van een waterdruppel, ongetwijfeld gaat het hier ook om de ziel, die haar kristallen zuiverheid … [Lees meer...] overHei da lieve druppel water
Gedicht: Leo Vroman • Klein briefje
Klein briefje Ben weg geweest maar iedere keer als je dit leest ben ik er weer, en in dit couplet raak ik je aan en dan gaan we naar bed … [Lees meer...] overGedicht: Leo Vroman • Klein briefje
Een goede leerling bij het vak Nederlands zou de maan met zijn handen willen grijpen
Samen met de redactie van VakTaal roept de redactie van Neerlandistiek leerlingen en docenten op om tot 15 januari 2019 in 150-200 woorden hun gedachten te laten gaan over de vraag 'wat is een goede leerling Nederlands?' Hier op Neerlandistiek plaatsen we de bijdragen als ze binnenkomen (neerlandistiek.nl@gmail.com). De beste 10 bijdragen verschijnen komend voorjaar bovendien … [Lees meer...] overEen goede leerling bij het vak Nederlands zou de maan met zijn handen willen grijpen
Iedere student en iedere docent krijgt korting
Door Marc van Oostendorp Het achtste, laatste deel van The Syntax of Dutch is er! Ongeveer 4000 pagina's telt dit monument nu, een uitgebreidere beschrijving van de zinsbouw werd vermoedelijk nooit over enige taal geschreven. Dit nieuwe deel gaat over nevenschikking en samentrekking. Ik zal er de komende tijd een paar onderwerpen uit behandelen, zoals ik dat ook heb gedaan … [Lees meer...] overIedere student en iedere docent krijgt korting
Traagzaam trekt de witte wagen
Deze week leest Frank Willaert gedichten van Guido Gezelle voor. Vandaag een gedicht uit Gezelles Kerkhofbloemen, een brochure met een episch-lyrisch verslag van de begrafenis van Gezelles leerling Eduard van den Bussche in het dorpje Staden bij Roeselare op 5 mei 1858. Gezelle stelde de brochure samen in de dagen die onmiddellijk volgden op de begrafenis. (Bekijk deze … [Lees meer...] overTraagzaam trekt de witte wagen
