Door Bas Jongenelen De Gerrit Komrij-prijs 2018 gaat naar René van Stipriaan voor zijn enthousiasmerende boek De Hartenjager. De Hartenjager is de biografie van Gerbrandt Andriaensz. Bredero – en daarmee heeft Van Stipriaan het zichzelf niet makkelijk gemaakt. Er zijn amper biografische gegevens over Bredero! En toch beslaat de biografie 359 pagina’s. In de media kreeg de … [Lees meer...] overGerrit Komrij-prijs 2018
Artikel
Gevraagd: profielwerkstukken Nederlands havo (én vwo)
Door Roland de Bonth Op 8 november 2018 verzocht een docent op de Facebookpagina Leraar Nederlands een enquête in te vullen. Die vragenlijst was opgesteld door twee leerlingen uit 6 vwo die een profielwerkstuk maken over de status van dialect. Op voorhand waarschuwt de docent haar collega’s ervoor dat de leerlingen beslist niet talig zijn (‘’klik op de link en huiver…”). Maar … [Lees meer...] overGevraagd: profielwerkstukken Nederlands havo (én vwo)
Vlogboek – Imaginaire reisverhalen in de 18e eeuw
In deze video bespreekt Jörgen het imaginaire reisverhaal, een genre dat in de 18e eeuw is ontstaan. Verhalen waarin het verlichtingsdenken centraal staat. Van filosofische robinsonades tot maatschappijkritische boeken vol apen. Geciteerde boeken: Hendrik Smeeks - Beschrijvinge van het magtig Koninkryk Krinke Kesmes J.A. Schasz M.D. - Reize door het Aapenland Betje Wolff … [Lees meer...] overVlogboek – Imaginaire reisverhalen in de 18e eeuw
Gedicht: Jan Engelman • Over het gras
Over het gras Over het gras en over het water dwaal ik achter de beminde die ik vroeg en die ik later, die ik nimmer, nimmer vinde. Smalle schelpen zijn haar handen om een eeuwge zee te hooren, in zijn wieg en broze wanden zingt haar hart mijn wee verloren. Handen die mijn hoofd niet koelen met hun sneeuw, de lichte, zachte. Hartklop die ik niet zal … [Lees meer...] overGedicht: Jan Engelman • Over het gras
‘De dankbare jood of de beloonde braafheid’ (1801)
Jeugdverhalen over joden (16) Door Ewoud Sanders ‘De dankbare jood of de beloonde braafheid’ is een vertaling van ‘Le juif reconnaissant, ou la probité récompensée’. Het Franstalige origineel werd in 1799 gepubliceerd in een Duits-Frans leerboek, getiteld Französisches Lesebuch für deutsche Söhne und Töchter. De Nederlandse vertaling verscheen in 1801 in Verzameling van … [Lees meer...] over‘De dankbare jood of de beloonde braafheid’ (1801)
Gedicht: Jan Engelman • Echternach
Echternach Lucifer spreekt Daar ligt hij*, prevelend de smeekgebeden die men hem voorzegt en hij heeft een lach in zijnen baard, al overstroomd van vrede die zingt uit ied'ren steen van Echternach. 'k Heb mijn vernuft ten einde spits geslepen, geen listig middel liet ik onbeproefd, naar nergens heb ik dezen sant gegrepen in zijnen geest, die enkel God behoeft. … [Lees meer...] overGedicht: Jan Engelman • Echternach
De standaardtaal als vorm van arrogantie?
Door Peter Nieuwenhuijsen In U als scheldwoord (het artikel in de gelijknamige bundel) schetst Marc van Oostendorp de situatie dat iemand een beetje boos wordt omdat Marc haar met ‘u’ aanspreekt. Ik word vaker geconfronteerd met iets wat je het omgekeerde zou kunnen noemen. De verwarring – ook Van Oostendorp gebruikt dit woord – is groot. Misschien helpt het als ik het kader … [Lees meer...] overDe standaardtaal als vorm van arrogantie?
woord?woord (6/6)
Nultaal (13) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overwoord?woord (6/6)
Het jongetje van de weggewaaide baret is nooit in hem gestorven
De Multatulileescursus (9) - Ik wil zeggen dat ik vreselijk kwaad op jullie ben! - Hè? We beginnen net! - Dit gaat nog over de vorige keer. Toen we het over Max Havelaar hadden. Dat jullie het toen eigenlijk alleen over Multatuli hadden, over zijn persoon, over zijn stijl, over weet ik wat. Terwijl er toch ook echt een heleboel ellende aan dat boek ten grondslag … [Lees meer...] overHet jongetje van de weggewaaide baret is nooit in hem gestorven
Gedicht: Jan Baeke • Wat de dag betreft
Uit Houvastvergankelijkheidsleer, de nieuwe bundel van Jan Baeke. Wat de dag betreft De plaats van alle toekomstige delicten, de hotelkamer de caravan, overal waar ik de afgelopen nachten heb doorgebracht, de lange vlucht het woord uit en Eva met al haar ringen, alle tekens op haar bovenbeen. Een rechterbovenbeen en Eva die zichzelf een uur in het zwembad cadeau … [Lees meer...] overGedicht: Jan Baeke • Wat de dag betreft
Video: Fries op NHL Stenden
24 en weg: In memoriam Tiemen Wind
Door Michiel van Kempen Wat een verbijstering als een kerngezonde, levenslustige jonge neerlandicus en promovendus-in-de-dop plots uit het leven wordt gerukt. Door een stommiteit. Dat is wat Tiemen Wind is overkomen. 24 jaar oud was hij toen hij in de nacht van 8 december j.l. weggleed en bij zo’n jonge leeftijd wordt meestal gezegd: dan moet het allemaal nog beginnen. Maar … [Lees meer...] over24 en weg: In memoriam Tiemen Wind
De Nederlandse Taalunie en het wegmoffelingseffect. Waar zijn de streektalen (regionale talen)? De overheid moet streektalen als het Limburgs en Nedersaksisch vrijwaren van centralistisch ontmoedigingsbeleid
Door Joep Leerssen, Henk Bloemhoff, Leonie Cornips, Roeland van Hout en Goffe Jensma In 2017 zorgde de Taalunie-enquête De Staat van het Nederlands voor onrust: waarom moesten, bijvoorbeeld, Limburgers, in die enquête invullen dat ze thuis ‘Nederlands’ spraken, wanneer dat in werkelijkheid Venloos was? Inmiddels zijn de partijen gelijkgestemd. Begin november 2018 spraken … [Lees meer...] overDe Nederlandse Taalunie en het wegmoffelingseffect. Waar zijn de streektalen (regionale talen)? De overheid moet streektalen als het Limburgs en Nedersaksisch vrijwaren van centralistisch ontmoedigingsbeleid
Een goed begin is het halve werk
Door Lucas Seuren Tijdens een bijeenkomst van de American Sociologal Association merkte de huidige voorzitter op dat mensen die zich bezighouden met ethnomethodologie en conversatieanalyse maar gek bezig zijn; wat boeien die kleine details als openingen van gesprekken nu werkelijk? Het is een opmerking die uiteraard niet in goede aarde viel onder mijn collega’s, en met goede … [Lees meer...] overEen goed begin is het halve werk
Gedicht: Liesbeth Lagemaat • Doorlopen
Uit Abri, de zesde bundel van Liesbeth Lagemaat. Doorlopen, I naar het midden. ‘De stad heeft een plattegrond in de vorm van een schietschijf.’ Dan kan het nooit moeilijk zijn. Je bent de laatste toerist met een gidsje op zak, je voetstappen maken diepere afdrukken in de aarde. Niet dat je traag bent. Vanuit een steeg scheren twee schorpioenen je voorbij, de … [Lees meer...] overGedicht: Liesbeth Lagemaat • Doorlopen
Lambert ten Kate en het Maleis
Door Jan Noordegraaf Een oudere generatie neerlandici heeft tijdens de studie ongetwijfeld de naam van de Amsterdammer Lambert ten Kate (1674-1731) leren kennen. Deze veelzijdige geleerde was onder meer de auteur van de Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake (1723), een taalkundig werk dat veel invloed heeft gehad, niet alleen in de … [Lees meer...] overLambert ten Kate en het Maleis
Wat is de Staat van het Nederlands?
Help ons het gebruik van het Nederlands opnieuw in kaart te brengen Twee jaar geleden hebben duizenden mensen er mee voor gezorgd dat het gebruik van het Nederlands en andere talen in bepaalde maatschappelijke situaties voor het eerst in kaart kon worden gebracht voor Nederland, Friesland, Vlaanderen en Brussel. Op basis van de uitkomsten van het eerste onderzoek naar de … [Lees meer...] overWat is de Staat van het Nederlands?
Verschenen: Totdat de wachter heeft gezongen, liederen uit het Gruuthuse-handschrift
'Totdat de wachter heeft gezongen...' is een nieuw album met liederen uit het Gruuthuse-handschrift. De gedichten en liederen uit dit handschrift ontstonden rond 1400 in Brugge en de collectie is vernoemd naar de latere eigenaar, Lodewijk van Gruuthuse. De liedjes vormen het bekendste deel van de collectie: liefdesliedjes, schunnige liedjes en drinkliedjes. Het … [Lees meer...] overVerschenen: Totdat de wachter heeft gezongen, liederen uit het Gruuthuse-handschrift
Gedicht: Peter Ghyssaert • Orgasme
Uit Laiwarikon, de nieuwe bundel van Peter Ghyssaert (voorproefje hier). Orgasme Nu je in slaap valt met je handen op je buik zinken je handen langzaam ín je buik en groeien daar vast; als liefelijke varens strelen je handen je ingewanden. Voor het eerst voel je de betekenis van een kloppend hart en van de venen om het hart - hun klein pulserend leven, hun … [Lees meer...] overGedicht: Peter Ghyssaert • Orgasme
gewicht / massa
Verwarwoordenboek Vervolg (98) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overgewicht / massa
Gedicht: Garmt Stuiveling • XIV
De afdeling ‘Ouder worden in de poëzie’ van website De lege tafel bevat zo’n vijftig gedichten van dichters die iets te zeggen hebben over de ouderdom. XIV Nu de grote dingen verdwijnen worden de kleine dingen groot: wat zonlicht op de gordijnen, een appel, een snee vers brood. Met hoeveel overbodigs maken we ons leven stuk: er is zo weinig nodig voor wat … [Lees meer...] overGedicht: Garmt Stuiveling • XIV
De landelijke kennistoets Nederlands is een rommeltje
Door Henk Wolf Tien jaar geleden was het theoretisch gezien mogelijk dat een studie Nederlands aan twee verschillende onderwijsinstellingen een heel verschillende inhoud had. Om de studies vergelijkbaarder te maken en om tegelijkertijd een landelijk minimumniveau vast te stellen zijn hbo-docenten uit heel Nederland toen voor een groot aantal hogeschoolstudies een zogenaamde … [Lees meer...] overDe landelijke kennistoets Nederlands is een rommeltje
Pas verschenen: ‘Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw’
Taal was belangrijk in de Gouden Eeuw. Schrijvers, dichters, taalgeleerden en journalisten legden zelfbewust de basis voor wat het Standaardnederlands zou worden, een taal waarop iedereen even trots leek te zijn als op de nieuwe Republiek. Tegelijkertijd openden de Lage Landen zich voor de rest van de wereld, onder andere door de handel en het vroege kolonialisme, maar ook door … [Lees meer...] overPas verschenen: ‘Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw’
Dicteezin (2/2)
62 woorden, 31 fouten, 1000+ woorden toelichting Door Jan Renkema Dit was de dicteezin waarin u 31 fouten kon ontdekken We gaan er vanuit dat deze groot dictee-avond met deze extreem-moeilijke shoot out-zin van zeggen en schrijven twee en zestig woorden – geboekstaaft door terzake kundige corryfeeën die geverceerd zijn in dit buitennissig linguistisch jiujutsispel – … [Lees meer...] overDicteezin (2/2)
Gedicht: Anton van Wilderode • De wereld die wij willen
Uit Weemoed mijn wereld, de onlangs verschenen bloemlezing uit het werk van Anton van Wilderode. De wereld die wij willen De wereld die wij willen draagt geen wapens, verdeelt zich niet in toegeruste legers met het verbitterd bliksemen van leuzen. De wereld die wij willen is een vrede die zonder wrevel over het verleden het doek haalt van vergeven en vergeten. … [Lees meer...] overGedicht: Anton van Wilderode • De wereld die wij willen
