Door Marc van Oostendorp Als er één woord tot het modern letterkundig Nederlands behoort, is het hartelijks. Ik ben het eens nagegaan in mijn e-mailcorrespondentie, en vrijwel al mijn letterkundige contacten – of ze nu hoogleraar in de Nederlandse letterkunde zijn of beginnend dichter – ondertekenen op die manier hun e-mails. En vooral: niemand anders onder mijn … [Lees meer...] overHartelijks
Artikel
Gedicht: Pierre Kemp • Rood I & Rood II
Rood I De menschen zien het niet, hoe ik blijf staan voor een bijzonder rood. Ik kan er niet vandaan. Het wordt al grooter naar ik het bekijk. Het wordt al dieper naar ik meer wijk. Rood, waarom zijt gij geen wezen, niet vrouw, noch man, maar dat ik toch mijn bleeke handen geven kan? … [Lees meer...] overGedicht: Pierre Kemp • Rood I & Rood II
20 november, Leiden / 23 november, Amsterdam: Presentatie Vertrouw mij! Manipulaties van imago
Op dinsdag 20 november zal de boekdoop plaatsvinden van het boek Vertrouw mij! Manipulaties van Imago met essays over ethos (karakter) als overtuigingsmiddel, onder redactie van Jaap de Jong, Olga van Marion en Adriaan Rademaker. De bundel zal in enkele presentaties kort worden gepresenteerd en het eerste exemplaar zal worden overhandigd aan burgemeester Henri Lenferink van … [Lees meer...] over20 november, Leiden / 23 november, Amsterdam: Presentatie Vertrouw mij! Manipulaties van imago
woord?woord (1/6)
Nultaal (8) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overwoord?woord (1/6)
28 november 2018, Leuven: Debat Taaldiversiteit: vloek of zegen?
Wanneer? 28 november 2018, om 20u00 Waar? KU Leuven, Faculteit Letteren, MSI 00.28 (Erasmusplein 2, 3000 Leuven) Gratis, maar vooraf registreren via dit formulier Maakt deel uit van de Global Minds week Inhoud Binnen de academische gemeenschap in de menswetenschappen bestaat er een spanning tussen aan de ene kant het erkennen van talige minderheidsgroepen en hun … [Lees meer...] over28 november 2018, Leuven: Debat Taaldiversiteit: vloek of zegen?
Geheel gespeend van de brille en charme van Dekker
De Multatulileesclub (5) Door Marc van Oostendorp - Wiens idee was het ook weer om deze week Tine of De dalen waar het leven woont te lezen? Niemand? - Ik vond het in ieder geval een briljant idee! - Eens. Ik dacht dat ik niet zo van Nelleke Noordervliet hield, maar dit is een gaaf werkje. Dat iemand Tine, de vrouw van Douwes Dekker, zo weet te benaderen! Zo weet te … [Lees meer...] overGeheel gespeend van de brille en charme van Dekker
Houden ‘Conversation superstars’ zich aan gespreksnormen? (6/7)
Door Lucas Seuren De wereld is vol adviesboeken over hoe je een goed gesprek kunt voeren. Dit is met name handig voor de mensen onder ons die moeite hebben om met vage kennissen of wildvreemden een gesprek te voeren. Maar wat me keer op keer opvalt is dat veel van die adviezen loodrecht staan op de praktijk; daarmee wil ik niet zeggen dat het slechte adviezen zijn—al zitten … [Lees meer...] overHouden ‘Conversation superstars’ zich aan gespreksnormen? (6/7)
Gedicht: Toon Tellegen • De wil
Uit Glas tussen ons, de nieuwste bundel van Toon Tellegen. De wil Het is stil, ijzingwekkend, mierzoet, schandalig stil, en ik, die voor een raam sta en dit verzin, ik denk aan alles wat onmogelijk is en onmogelijk hoort te zijn, een verjaardagstaart met negenhonderd kaarsjes, een moeder die zo nu en dan weer even leeft, een zingende fiets, een meisje in een jurk … [Lees meer...] overGedicht: Toon Tellegen • De wil
Flamenco, flamingo’s en Vlaanderen
Door Viorica Van der Roest Een raadsel: wat is het verband tussen Andalusische muziek, Vlaanderen en knalroze vogels? Al sinds ik jaren geleden begon met het volgen van flamencodanslessen heb ik me dat afgevraagd. De mysterieuze link tussen de Andalusische flamencomuziek en Vlaanderen (een Vlaming heet een ‘Flamenco’ in het Spaans) is het eigenlijke probleem, maar die roze … [Lees meer...] overFlamenco, flamingo’s en Vlaanderen
Hoe P.C. Hooft kleurenblind werd
Door Alan Moss Zwart-witte afbeelding van P.C. Hooft. Laat het aan historici en letterkundigen om de meest obscure anekdotes en spraakmakende details van hun favoriete schrijvers boven tafel te krijgen. Denk aan Grip, de opgezette raaf van Charles Dickens, het masturbatiedagboek van sprookjesschrijver Hans Christian Andersen of de vermeende nazi-sympathieën van … [Lees meer...] overHoe P.C. Hooft kleurenblind werd
Verschenen: Walvissen groot en vet. Nederlanders op walvisvaart in het Hoge Noorden
Meer dan driehonderd jaar voeren Nederlanders ter walvisvaart naar het Hoge Noorden. In deze bloemlezing wordt aan de hand van authentieke bronnen beschreven hoe de jacht op de zeekolossen in het tijdperk van de arctische walvisvaart in z’n werk ging. In de ijzige wateren speelden zich avonturen, maar ook rampzalige gebeurtenissen af. In veel gevallen stammen de teksten van … [Lees meer...] overVerschenen: Walvissen groot en vet. Nederlanders op walvisvaart in het Hoge Noorden
Verschenen: Jaarboek 2018 van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde
Over enkele dagen verschijnt het 20e Jaarboek van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde. De meer dan 100 pagina’s tellende publicatie bevat o.a. drie wetenschappelijke bijdragen over het Limburgse taalgebied, uit het programma van het jaarlijks congres van de Vereniging voor Limburgse Dialect- & Naamkunde, 25 november 2017 te Lanaken (B-Limburg), onder het … [Lees meer...] overVerschenen: Jaarboek 2018 van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde
‘Nee, jij trekt volle zalen’ en het verstrijken van de tijd
Door Marc van Oostendorp Gisterenavond was ik in een sentimentele bui en ook nog eens alleen thuis, dus toen dacht ik aan vrienden uit de jaren negentig. Een van hen herinnerde ik me omdat ze dingen zei als "Nee, jouw gezicht zetten ze op een postzegel" en vooral "Nee, jij trekt volle zalen". Het waren uitdrukkingen op momenten dat iemand een ander aan het kritiseren … [Lees meer...] over‘Nee, jij trekt volle zalen’ en het verstrijken van de tijd
Niet biologie, maar cultuur bepaalt hoe we praten over waarneming
(Persbericht Radboud Universiteit) Hoe communiceren we over wat we waarnemen? Lang werd gedacht dat er een universele hierarchie van zintuigen is, met zien en horen boven ‘lagere’ zintuigen als smaak en reuk. Maar geldt dit Westerse idee voor alle talen? Een nieuwe studie, de grootste ooit op het terrein van taal en de zintuigen, laat zien dat niet biologie de scepter zwaait, … [Lees meer...] overNiet biologie, maar cultuur bepaalt hoe we praten over waarneming
Gedicht: Piet Paaltjens • drie immortellen
Immortellen XLIX Wel menigmaal zei de melkboer Des morgens tot haar meid: ‘De stoep is weer nat.’ Och, hij wist niet, Dat er 's nachts op die stoep was geschreid. Nu, dat hij en de meid het niet wisten, Dat was minder; - maar dat zij Er hoegenaamd niets van vermoedde, Dat was wel hard voor mij. … [Lees meer...] overGedicht: Piet Paaltjens • drie immortellen
Stijf in het kruis
Door Henk Wolf Op de Friese radio was jarenlang vaak het lied De ballade fan Longerhou te horen, geschreven door Wibren Altena en uitgevoerd door Doede Veeman. In dat lied, een satire op allerlei thema's uit volksverhalen, komt de volgende zin voor: Hy skeat doe fuort, wat stiif yn 't krús, dêr wie de kjeld yn sketten. Die zin zal door de meeste Nederlandstaligen, en … [Lees meer...] overStijf in het kruis
14 november 2018, Leiden: Albert Verwey-lezing
In een digitale wereld lezen we anders. Velen vinden romans te lang, maar lezen eindeloos teksten online. Hoe beïnvloedt dit ons denken? Wat betekent dit ‘andere lezen’ voor de toekomst van de roman? Over lezen en zich inleven, over kennis en verheldering – een poging om na te denken in en via literaire teksten. Op 14 november houdt Stefan Hertmans, o.a. bekend van literaire … [Lees meer...] over14 november 2018, Leiden: Albert Verwey-lezing
Uitzicht op de grond
C.O. Jellema’s herinnering aan de Nationale synode van Dordrecht (1618-1619) Door Louisa van der Pol Aanstaande zaterdag, 10 november 2018, is in de Augustijnenkerk te Dordrecht de officiële opening en start van ‘Ode aan de Synode’: de herdenking van de “eerste en enige internationale protestantse kerkvergadering in de vroegmoderne tijd”, die op 13 november 1618 begon. Mr. J. … [Lees meer...] overUitzicht op de grond
Breyten Breytenbach en de Lage Landen
Oproep voor bijdragen De redactie van Zacht Lawijd. Literair-historisch tijdschrift presenteert in oktober 2019 een themanummer over de aanwezigheid en receptie van Breyten Breytenbach in Nederland en Vlaanderen (jaargang 18, nummer 3). De samenstellers Bertram Mourits en Yves T’Sjoen nodigen belangstellenden uit om uiterlijk op 1 januari een voorstel in te dienen voor een … [Lees meer...] overBreyten Breytenbach en de Lage Landen
Oude woorden voor nieuwe dingen en nieuwe woorden voor oude dingen
Door Marc van Oostendorp Dit is de inleiding van mijn nieuwe boek U als scheldwoord. Je kunt het hier bestellen. Wat is het fijn om iedere ochtend op te staan om te horen en te zien hoe het de taal nu weer is vergaan! Miljoenen mensen spreken en schrijven het Nederlands, miljoenen mensen die de wereld allemaal anders bekijken en die iedere dag iets over die wereld te melden … [Lees meer...] overOude woorden voor nieuwe dingen en nieuwe woorden voor oude dingen
Pas verschenen: Jaap Grave & Irina Michajlova (red.), Transfer of Dutch, Flemish and Scandinavian Literatures to Eastern Europe (1945-1990). Moscow 2018, 144 p.
Ter gelegenheid van het 20-jarige jubileum van het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg is de bundel Transfer of Dutch, Flemish and Scandinavian Literatures to Eastern Europe (1945-1990) verschenen met bijdragen van vertaal- en literatuurwetenschappers uit Tsjechië, Duitsland, Nederland, Roemenië, Rusland en Servië. Centraal staan de selectie en het transport van … [Lees meer...] overPas verschenen: Jaap Grave & Irina Michajlova (red.), Transfer of Dutch, Flemish and Scandinavian Literatures to Eastern Europe (1945-1990). Moscow 2018, 144 p.
Wat is het effect van overdreven taalgebruik?
We zetten hyperbolen graag in om onze taal kracht bij te zetten. Ook op sociale media en in kranten worden ze veelvuldig gebruikt. Maar als alles belangrijk wordt gemaakt, welke woorden gebruik je dan als er echt iets aan de hand is? Neerlandica en communicatiewetenschapper dr. Christine Liebrecht (Tilburg University) vertelt over dit fenomeen en de gevolgen tijdens het … [Lees meer...] overWat is het effect van overdreven taalgebruik?
Gedicht: Pierre Kemp • twee blauwe gedichten
Nieuw in de dbnl: werk van Bob de Uyl, Jacq Firmin Vogelaar, Herman Gorter en FelixTimmermans. En ook twee bundels van Pierre Kemp; de twee blauwe gedichten hieronder zijn afkomstig uit Engelse verfdoos. Light Blue Over blauwe ogen strijken, tot de avond lijkt zo wijd, in twee amandele lampen kijken, zoekend het verouderde: eeuwigheid. Zo de blonde haren … [Lees meer...] overGedicht: Pierre Kemp • twee blauwe gedichten
sober / zuinig
Verwarwoordenboek Vervolg (93) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] oversober / zuinig
Daarheen is fout! De nieuwe grammaticaregel 2018
Door Marc van Oostendorp Jullie hebben de afgelopen weken niet gehoord van de jury van de Prijs voor de Nieuwe Taalregel 2018. Dat kwam natuurlijk doordat deze jury zo'n lastige taak had. Er zijn verschillende regels ingezonden die heel aanlokkelijk zijn en die we stuk voor stuk graag aan de Nederlandse grammatica zouden toevoegen. Ze zouden de Nederlandse taal niet alleen … [Lees meer...] overDaarheen is fout! De nieuwe grammaticaregel 2018
