En waarom dat niet helemaal het juiste woord is Vorige week schreef ik over Ferdinand de Saussure, die op zijn achttiende drie nieuwe medeklinkers voorspelde – en postuum zijn gelijk haalde toen in 1916 het Hettitisch ontcijferd werd. Eigenlijk is ontcijferd niet het juiste woord, want het spijkerschrift (Engels: cuneiform) waarmee het Hettitisch geschreven … [Lees meer...] overDe ‘ontcijfering’ van het Hettitisch
Artikel
Profkip
Dat jongeren de taal veranderen, dat is duidelijk. Maar de Jonge Akademie stuwt een en ander met haar nieuwste rapport tot een nieuwe hoogte. Profkip heet het rapport, een woord dat uitstekend illustratiemateriaal biedt voor iedere nieuwe les in de Nederlandse woordvorming.Volgens het rapport zelf gaat het om promotoren die "zoveel promovendi tegelijk [begeleiden], dat dit tot … [Lees meer...] overProfkip
Archipel in inkt, van jonge mensen die een boek maken
Op woensdag 4 maart 2026 vond in De nieuwe Anita in Amsterdam de presentatie plaats van het boek Archipel in inkt. Het boek bevat achttien essays over Nederlands-Indische letterkunde. Er is voor gekozen in te gaan op actuele thema's en op minder bekende figuren. Al te voor de hand liggende auteurs en onderwerpen vermeden de studenten. Dus vinden we in dit boek … [Lees meer...] overArchipel in inkt, van jonge mensen die een boek maken
Het Nederlands als dode taal
De positie van het Nederlands op Sint Eustatius Het eiland Sint Eustatius is sinds 2010 geen onderdeel meer van de Nederlandse Antillen (die ook niet meer bestaan), maar een ‘openbaar lichaam’. Dat wil zeggen dat Sint Eustatius qua status een gemeente is bedoeld als alle andere Nederlandse gemeenten, maar vanuit Nederland bezien met een wat meer exotische ligging en met … [Lees meer...] overHet Nederlands als dode taal
De stilte rond de doorstroomtoets
Confuc (27) - Confucius, wat zou u doen als u geroepen werd om een land te besturen? - De taal goed gebruiken. Als de taal niet goed gebruikt wordt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Dan blijven de dingen die gedaan moeten worden ongedaan. Als je de taal niet goed gebruikt, zeggen de woorden niet wat ze moeten zeggen. Maar wat gebeurt er als je niets … [Lees meer...] overDe stilte rond de doorstroomtoets
Vibes
Gisteren ben ik een volger geworden van Adam Aleksic. Ik probeer sowieso zoveel mogelijk communicatoren over de taalwetenschap te volgen, in alle talen die ik lezen of verstaan kan, maar Aleksic noemt zichzelf Etymology Nerd en die combinatie schrok me op de een of andere manier af. Maar nu hoorde ik een interview met hem door het Britse filosofie-YouTube-wonderkind Alex … [Lees meer...] overVibes
De Kruidvat
In de Trouw van 4 maart probeert Ton den Boon de vraag te beantwoorden waarom Nederlandstaligen hun vaste drogisterij soms 'de Kruitvat' noemen, terwijl vat toch een het-woord is. Zijn verklaring is dat 'de Kruidvat' een verkorting van 'de Kruidvatwinkel' of 'de Kruidvatvestiging' zou zijn. Dat is een ad-hocverklaring, die me deed me denken aan een verhaal van Onze Taal als … [Lees meer...] overDe Kruidvat
Suffragette alias ‘stemstertje’
Acher het achtervoegsel 63 In mijn woonplaats Voorschoten nemen zeven politieke partijen deel aan de Gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 18 maart. Op verschillende, duidelijk zichtbare plekken in het dorp zijn grote houten stellages gebouwd waarop inmiddels verkiezingsaffiches geplakt zijn. Op drie van de zeven aanplakbiljetten prijkt het lachende gezicht van een lokale … [Lees meer...] overSuffragette alias ‘stemstertje’
Zijn stropdassen hangen er nog
Het leven moe is een boekje over een weduwe, geschreven door een weduwe, en bedoeld voor duizend weduwen. Detlev van Heest schreef het, over de het laatste levensjaar – schat ik, er worden geen concrete data gegeven – van Lousje Voskuil-Haspers. Zij was de vrouw van Han, de schrijver J.J. Voskuil, en hij was heel erg met haar getrouwd in het openbare leven. Weinig … [Lees meer...] overZijn stropdassen hangen er nog
Hoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Twee jaar geleden ontdekte ik, rijkelijk laat, de Franse striptekenaar Lewis Trondheim. Aanvankelijk als oprichter en een van de drijvende krachten achter de stripuitgeverij l’Association. En wel als bedenker en maker van OuBaPoliaanse strips, afkomstig uit het Ouvroir de Bande Dessineé Potentielle, de strip-afsplitsing van de Werkplaats van Potentiële Literatuur van Raymond … [Lees meer...] overHoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Martinus Nijhoff over Bruckners grote verdriet en strijd
Nijhoff was twee jaar toen de componist Anton Bruckner (1824-1896) stierf. We kunnen via Delpher gemakkelijk vaststellen, dat Bruckner in zijn sterfjaar ook in Nederland al enige bekendheid had. Een aantal jaren later, in de periode 1910-1916, de jaren waarin Nijhoff begint te dichten, staan Bruckners symfonieën regelmatig op het programma van het Concertgebouworkest. Willem … [Lees meer...] overMartinus Nijhoff over Bruckners grote verdriet en strijd
Leer ouders beter gebarentaal!
Een interessante oproep, van een groep collega's uit Amsterdam en Rotterdam, in het Journal of Deaf Studies and Deaf Education. Ze willen meer aandacht voor het onderwijs in gebarentaal voor ouders van dove kinderen. Meer dan 90% van de dove en slechthorende kinderen heeft horende ouders. Je zou denken dat het inmiddels wel vrij breed geaccepteerd is dat het verstandig is … [Lees meer...] overLeer ouders beter gebarentaal!
Groslijst: Hanna Bervoets, Geld verdienen
Kijk, bij de Librisprijs staat er wat op het spel: harde knaken. En dat beperkt zich niet tot die felbegeerde vijftig ruggen voor de laureaat, want het inmiddels bekende ‘Libriseffect’ betekent ook dat het winnende boek kan beginnen aan een (al dan niet tweede) zegetocht in de Bestseller 60. Aardig dus om te constateren dat de roman Geld verdienen van Hanna Bervoets thematisch … [Lees meer...] overGroslijst: Hanna Bervoets, Geld verdienen
Willem Wilmink
Ik moest vanmorgen denken aan Willem Wilmink. Ik hield van die man. Heb les van hem gehad in Close Reading. Hij volgde een docent op wiens werkcolleges op vivisectie leken want het gedicht lag na behandeling keurig gefileerd in taalkundige brokken morsdood te wezen in de vriescel die het collegelokaal geworden was. Maar met de komst van Willem Wilmink veranderde dat. Een … [Lees meer...] overWillem Wilmink
Dubbelgangerschap
Over Dries van Agt en De witte prins van Koos van Zomeren In 1977 trad Dries van Agt ongewild toe tot de wereld van de punkmuziek. Een zekere Paul Tornado – zijn echte naam is Paul Hajenius – lanceerde zijn liedje ‘Van Agt Casanova’, waarin de zanger het met grote verbetenheid op het ‘mondje’ van Van Agt voorzien had: ‘Zuinig mondje gaat van kwek kwek kwek…’ Mij staat bij … [Lees meer...] overDubbelgangerschap
Het magisch vierkant van Evi Aarens
Van Evi Aarens kunnen we nog veel verwachten. Dat blijkt uit haar nieuwe bundel Fausta, een epos in 34 canto's over een reis, niet door het inferno, maar door de Middelnederlandse literatuur, waarbij Beatrijs haar vergezelt en ze verder figuren tegenkomt als Reinaert, Elegast, Walewein en Mariken, in een poging om voldoende van onze literatuur te leren kennen om zelf een groot … [Lees meer...] overHet magisch vierkant van Evi Aarens
Op een mens lijken
Ik betrap mezelf er sinds een week of twee op dat ik in mijn eigen schrijven en redigeren bewust dingen vermijd die naar ChatGPT ruiken. Ik wil dat mijn lezers de indruk krijgen van een echt mens. Inmiddels let ik daarom meer dan ooit eerder op deze dingen: Maarja, nou heb ik in dit stukje drie bullets, dus ook een drieslag. Uh…. … [Lees meer...] overOp een mens lijken
Etymologica: Een god der Saksen
Bewaard in enkele middeleeuwse handschriften is de herinnering aan een god die lang geleden door de Saksen vereerd werd, als Sahsnôt op het vasteland en Seaxnéat op het eiland west van ons. We zoeken uit wat zijn naam betekent en wie hij werkelijk is. De baren tartend In de vijfde eeuw van onze jaartelling varen er Germanen in groten getale—mannen, vrouwen, kinderen—weg … [Lees meer...] overEtymologica: Een god der Saksen
Blij met Joke Brasser
Er bestaan volgens sommigen geen ideale docenten Nederlands, maar Joke Brasser komt verdacht dicht in de buurt. Ze is al lange tijd de vrouw achter de inspirerende website Klassiekers in de klas, en onlangs kwam van haar een boek uit: Oude teksten voor de klas, dat zo inspirerend is dat je al je vrienden zou gunnen dat ze Nederlands gaven aan de onderbouw. En dan lekker met de … [Lees meer...] overBlij met Joke Brasser
Historie van Malegijs : Capittels [80]-[81]
Een schoone ende nieuwe historie, autentijck, die dat vervaerlijck paert Ros Beyaert wan,en[de] die veel wonderlijcke ende avontuerlike dingen bedreef in zijn leven met zijn consten,ghelijc dese historie verclaert, ende is seer ghenoechlijck om lesen.Van nyeus ghecorrigeert.Gheprint t’Antwerpen [1556], Inden Witten Haeswint, bi Jan van Ghelen. Kritische editie bezorgd door … [Lees meer...] overHistorie van Malegijs : Capittels [80]-[81]
‘Als de adem in het boek maar klopt’
Over ‘De functie van onschuld’, de Frans Kellendonklezing 2026 van Edward van de Vendel Wat is kinderliteratuur en waar staat zij voor? Die twee vragen probeert Edward van de Vendel, auteur van een indrukkend oeuvre voor kinderen, jongeren en volwassenen, te beantwoorden in zijn Frans Kellendonklezing. Kellendonks poging tot een kinderboek wijst Van de Vendel af. Hoewel … [Lees meer...] over‘Als de adem in het boek maar klopt’
Meelezen: zwijgen is nu een misdaad
Het was een plezier om mee te lezen met Bart Slijper toen hij afgelopen jaren het boek schreef dat zojuist verscheen bij uitgeverij Prometheus: Zwijgen is nu een misdaad. Toonaangevende Europese schrijvers tijdens de Eerste Wereldoorlog. Terwijl nogal wat boeken over dit onderwerp oeverloos dik zijn, houdt Slijper zijn panorama bewonderenswaardig beknopt. In 276 bladzijden … [Lees meer...] overMeelezen: zwijgen is nu een misdaad
‘De tweede realiteit ligt in mijn rechterhand’
Wanneer stop je met lezen? Mij is dat zelden duidelijk. Ik lees verschillende boeken naast elkaar, en op een bepaald moment besef ik dat ik naar een zeker boek eigenlijk nooit meer grijp. Dat ik, als ik er nu naar zou grijpen eigenlijk op de eerste pagina zou moeten beginnen, om weer echt te weten waar het over ging. Dat ik daar geen zin in heb, maar dat laatste druk ik weg. Ik … [Lees meer...] over‘De tweede realiteit ligt in mijn rechterhand’
Hoe een wonderkind drie nieuwe medeklinkers ontdekte
Toen de 20-jarige student Ferdinand de Saussure in 1878 de universiteit van Leipzig voor de universiteit van Berlijn verruilde, vroeg één van zijn nieuwe professoren of hij misschien familie was van de beroemde Saussure, die onlangs een baanbrekend boek over het Proto-Indo-Europees had geschreven. Die beroemde Saussure, dat was de 20-jarige student zelf. Op latere … [Lees meer...] overHoe een wonderkind drie nieuwe medeklinkers ontdekte
De slechtste tijden in het schrijfonderwijs en de beste
Zo’n 5 jaar geleden begonnen dichter en schrijver Micha Hamel en ik als vroegmodern letterkundige met Schrijflab.nl: een digitaal platform voor schrijfonderwijs. De chatbots waren toen al in de maak, maar dat wisten wij niet. En met ons denk ik het grootste deel van het onderwijsveld. We begonnen met de site om twee redenen: van het schoolvak Nederlands meer een maakvak dan … [Lees meer...] overDe slechtste tijden in het schrijfonderwijs en de beste
