Wat maakt de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls zo’n goede spreker? Wat is het geheim achter de spraakmakende columns van Özcan Akyol? Hoe pleit advocate Nynke Brouwer voor een weinig geliefde cliënt? Deze drie en vele andere sprekers komen op 14 september aan het woord bij de aftrap van Peitho, een nieuw kenniscentrum voor retorica aan de Radboud Universiteit. Een middag in … [Lees meer...] overNieuw kenniscentrum voor retorica van start
Artikel
Een standbeeld komt tot leven
80 Jaar Reynaert-monument in Hulst Door Jan de Putter Volgende week, woensdag 12 september, is het tachtig jaar geleden dat het Reynaert-monument in Hulst is onthuld. Dat gaat niet onopgemerkt voorbij in het stadje. Reynaert krijgt taart en ballonen en zijn alter ego de Vlaming Fernand Huts een litho met een afbeelding van de vos als dank voor het organiseren van het … [Lees meer...] overEen standbeeld komt tot leven
Nawoord bij de editie van Appollonius van Thyro (opnieuw wegens Facebook storing)
Door Willem Kuiper Eigenlijk is het merkwaardig dat er van de Historia apollonii regis tyri geen Middelnederlandse vertaling of bewerking bewaard gebleven is. Vlaanderen was een zeevarende natie, had intensieve culturele contacten met zowel Engeland als Frankrijk en bezat kloosters met een bibliotheektraditie, waarin zich vast en zeker ook een exemplaar van de Historia … [Lees meer...] overNawoord bij de editie van Appollonius van Thyro (opnieuw wegens Facebook storing)
De beste digitale taalbronnen
Door Sterre Leufkens Internet, wie kent het niet? Het heeft allerlei grootse en gevaarlijke verschijnselen teweeg gebracht, zoals de Arabische lente, project X, en Milfje. Maar minstens zo belangrijk is dat het internet het voor ons allemaal mogelijk maakt om (beter) onderzoek te doen, naar taal bijvoorbeeld. In de afgelopen decennia zijn er een aantal superhandige bronnen en … [Lees meer...] overDe beste digitale taalbronnen
Wat betekent het als iemand raar praat?
Door Marc van Oostendorp Het coöperatieprincipe van de Britse filosoof Paul Grice (1913-1988) behoort zonder enige twijfel tot de grote taalkundige ontdekkingen van de twintigste eeuw. Het principe klinkt op het oog heel simpel: mensen gaan ervan uit dat deelnemers aan een gesprek zich coöperatief opstellen. Je praat met elkaar om een bepaalde reden, en wat iedereen zegt kan … [Lees meer...] overWat betekent het als iemand raar praat?
Het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten online: e-wvd.be
Uitnodiging lancering Door redactie van het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten Insiders weten al langer dat het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten, net als de zusterwoordenboeken Woordenboek van de Brabantse Dialecten en Woordenboeken van de Limburgse dialecten al enige tijd kan worden doorzocht op het internet. Een officiële lancering was er echter nog niet. Omdat prof. … [Lees meer...] overHet Woordenboek van de Vlaamse Dialecten online: e-wvd.be
Gedicht: K. Schippers • Naar Dublin
Naar Dublin voor Philip Mechanicus Eén keer van Amsterdam naar Dublin gevlogen. Later schreef ik: Boven de Noordzee en de Engelse kust keek ik naar beneden en ik zag de landkaart uit de Bos Atlas: het woord Noordzee een beetje scheef gedrukt in het water en de namen van de kuststeden ook in de zee omdat er op het land geen plaats meer was. … [Lees meer...] overGedicht: K. Schippers • Naar Dublin
dicht / gesloten
Verwarwoordenboek Vervolg (84) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overdicht / gesloten
Ceci n’est pas un panneau
Door Henk Wolf Toen mijn vrouw José en ik maandag van Groningen naar Leeuwarden reden, stonden we vlak bij de Gronings-Friese grens opeens voor een rood-wit gestreept hek. De weg was opgebroken. We hadden twee keuzes, dachten we. Naar rechts, naar het dorp Burum, of naar links, naar het dorp Visvliet. Omdat we nergens een aanwijzing voor een alternatieve route zagen, reden we … [Lees meer...] overCeci n’est pas un panneau
‘Eigenlijk’ is eigenlijk best nuttig
(Persbericht Max Planck Instituut) Woorden als ‘inderdaad’ en ‘eigenlijk’ hebben geen inhoudelijke betekenis en roepen daardoor bij veel mensen irritatie op. Toch hebben ze nut, zo laten onderzoekers van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek zien. Deze zogenaamde ‘discoursemarkeerders’ vergemakkelijken de taalverwerking en maken zo communicatie efficiënter. Bij de … [Lees meer...] over‘Eigenlijk’ is eigenlijk best nuttig
Bredero, kunstenaar
Door Marc van Oostendorp De recensies die tot nu toe verschenen van René van Stiptiaans De hartenjager, doen dat boek geen recht. Ze leggen te veel de nadruk op het biografische. De koppen in de kranten gaan meestal over de 'zelfmoord' van Bredero, hoewel die daad door Van Stipriaan alleen heel voorzichtig als een mogelijkheid wordt aangestipt. Ja, 1618 was een jaar waarin … [Lees meer...] overBredero, kunstenaar
Gedicht: Miriam Van hee • Reeën
Reeën ik vroeg of je nog van me hield en je zweeg lange tijd tot je 'kijk', zei, 'beneden' daar stonden in langzaam en laaghangend licht twee reeën een ogenblik stil, toen vluchtten zij snel en gewichtloos het struikgewas in hier en daar werden bladeren geel dat was wat je daarna zou zeggen 'september, de herfst komt er aan' Miriam Van hee (1952) uit: De … [Lees meer...] overGedicht: Miriam Van hee • Reeën
Powervrouwen & politieke vluchtelingen in tragedie van Bredero
Op 14 september 2018 gaat op de beeldschone jongensbinnenplaats van het Amsterdam Museum Bredero’s tragikomedie Lucelle in première. Deze nieuwe productie van Theater Kwast is een onverwacht actuele tragedie met bizarre komische wendingen, zoals die alleen uit de pen van de beroemde Amsterdamse toneelschrijver kon vloeien. De invloeden van Amsterdam dat in 1615 uit zijn voegen … [Lees meer...] overPowervrouwen & politieke vluchtelingen in tragedie van Bredero
Mond-tot-mondreclame
Voornamendrift (28) Door Gerrit Bloothooft Hoe wordt een nieuw bedacht woord verspreid? Meestal niet via advertenties in de media maar via mond-tot-mond- of schrift-tot-schriftreclame. Je hoort of ziet een neologisme, het bevalt je en je gaat het zelf ook gebruiken. Maar hoe de verspreiding precies in zijn werk gaat is voor taal lastig vast te stellen. Je kunt … [Lees meer...] overMond-tot-mondreclame
Onderzoek zonder Facebook, hoe ging dat eigenlijk?
De geschiedenis van de collectie Nederlands in de Verenigde Staten in tien vragen. Door Douwe Zeldenrust Recent is aan het Meertens Instituut onder leiding van Nicoline van der Sijs het onderzoeksproject ‘Vertrokken Nederlands’ gestart. De onderzoekers zetten tegenwoordig digitale technieken in en gebruiken Facebook voor de contacten met de informanten. Dat ging in de jaren … [Lees meer...] overOnderzoek zonder Facebook, hoe ging dat eigenlijk?
Het koelt af als een baksteen
Door Marc van Oostendorp Waaraan denkt een Nederlander als hij denkt aan een baksteen? Aan iets stevigs, aan iets bruins, aan iets waarvan je grote stapels op elkaar kunt leggen, met een beetje cement ertussen, om een muurtje te bouwen? Mis. Een Nederlander denkt aan iets dat omlaag gaat. Wat die verticale tocht ook moge maken. Ik werd erop gewezen door een taalgevoelige … [Lees meer...] overHet koelt af als een baksteen
Nieuw op DBNL: verzameld werk Multatuli, toneelstukken van Bredero en meer
Volledige werken Multatuli beschikbaar op DBNL In 2020 wordt het tweehonderdste geboortejaar gevierd van Multatuli - pseudoniem van Eduard Douwes Dekker (1820-1887). Hierop vooruitlopend zijn de Volledige werken van Multatuli vanaf vandaag online beschikbaar op DBNL. Multatuli wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste auteurs uit het Nederlandse taalgebied. … [Lees meer...] overNieuw op DBNL: verzameld werk Multatuli, toneelstukken van Bredero en meer
Gedicht: Maria Barnas • Het precieze kind
Het precieze kind Onder het projectiescherm dat iets groter dan 1:1 een meisje laat zien dat pianospeelt zit een meisje dat kleiner dan 1:1 precies pianospeelt. Het gladde zwarte haar met een liniaal op de rug gesneden. Ze kan niet spelen en lachen tegelijkertijd. Kan iemand het nauwgezette kind naar huis brengen? Onder haar jurk komt een rode geplooide … [Lees meer...] overGedicht: Maria Barnas • Het precieze kind
De verjaardag van Jan Stroop
Binnenkort viert de prominente Nederlandse taalkundige Jan Stroop een verjaardag (en wel een met een rond getal). Collega's van het Meertens Instituut bieden hem ter gelegenheid daarvan op vrijdag 28 september een klein taalkundig feestje aan! Iedereen is welkom; meldt u wel graag aan bij Simone.Wolff@Meertens.KNAW.nl. Vrijdag 28 september 2018; 15.00-17.30 Meertens … [Lees meer...] overDe verjaardag van Jan Stroop
Onderweg naar Kriekeputte
Een literair-historische omweg tijdens Vossen. Expeditie in het land van Reynaert Door Jan de Putter Voor Ingrid Biesheuvel. Ter gelegenheid van haar afscheid Velen zijn door de baas van de Katoen Natie, Fernand Huts, al verleid om op de fiets te stappen en deel te nemen aan zijn spektakel Vossen. Expeditie in het land van Reynaert. Reynaert gidst de bezoeker van de … [Lees meer...] overOnderweg naar Kriekeputte
Appollonius van Thyro : Hoofdstuk 27 (slot) — opnieuw wegens storing op de server
Die schoone ende die suverlicke historie van Appollonius van Thyro Kritische editie van het enig bewaardgebleven exemplaar [Middelburg, Planbureau en Bibliotheek van Zeeland, signatuur 1108 C 43] van de druk van Christiaen Snellaert, Delft 1493, in combinatie met een diplomatische editie van de Latijnse brontekst uit de Gesta romanorum, zoals gedrukt door Gheraert Leeu te … [Lees meer...] overAppollonius van Thyro : Hoofdstuk 27 (slot) — opnieuw wegens storing op de server
22-23 september, Amsterdam: gesprek over meertaligheid tijdens Festival voor het Afrikaans
Op zaterdag 22 en zondag 23 september wordt in Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond in Amsterdam de vierde editie gehouden van het Festival voor het Afrikaans. Tijdens dit festival staan kunst en cultuur in het Afrikaans centraal, een van de elf officiële talen van Zuid-Afrika. Een bijzonder interessant programmaonderdeel is het gesprek over meertaligheid, dat wordt georganiseerd … [Lees meer...] over22-23 september, Amsterdam: gesprek over meertaligheid tijdens Festival voor het Afrikaans
Nee, dankjewel
Door Riny Huijbregts Naar aanleiding van een onderzoek van N.J. Enfield (MPI, Nijmegen) en collega's naar hoe, en hoe vaak, universele gevoelens van dankbaarheid en sociale reciprociteit in verschillende taalculturen worden uitgedrukt, merkt mede-auteur Mark Dingemanse in de wetenschapsbijlage van NRC (24 mei 2028) terecht op dat er ook andere dingen zijn om je druk over te … [Lees meer...] overNee, dankjewel
Verlanglijstjes maken in de baas zijn tijd
Door Marc van Oostendorp Het beroep van de moderne wetenschapper valt in allerlei taken uiteen. Een relatief nieuwe taak, in ieder geval in mijn tak van wetenschap: vragen om geld. Er wordt veel over geklaagd, en ik heb al verschillende mensen zien doorrekenen wat een geldverspilling dat vragen om geld is. Bij iedere subsidieronde zitten tientallen of honderden onderzoekers … [Lees meer...] overVerlanglijstjes maken in de baas zijn tijd
Gedicht: Jan Meulenbelt • De bleke man
De bleke man Ik ben een bleke man met bril, Die nog met alles moet beginnen. Al ben ik van gezonde zinnen, Mijn vrouw kus ik te kalm, te stil. Al heb ik geest, 'k kan niets verzinnen, 't Vers dat ik schrijf komt niet van binnen. Ik ben een bleke man met bril. Soms weet men mij voor iets te winnen, Soms weet ik wat men van mij wil: Maar juist als 'k van emotie … [Lees meer...] overGedicht: Jan Meulenbelt • De bleke man
