• Komende zaterdag verschijnt het allerlaatste nummer van kunst- en literatuurtijdschrift Tortuca. Daarom bij wijze van in memoriam deze week vijf gedichten die ooit in het tijdschrift hebben gestaan, gekozen door Tortuca-redacteur Peter Swanborn. Als derde: Eva Gerlach. Heilig Ze slaapt op schoot, er kleeft een spinnewebje aan haar wimpers, niemand weet hoe onmogelijk … [Lees meer...] overGedicht: Eva Gerlach – Heilig
Artikel
langzaam / traag
Verwarwoordenboek Vervolg (40) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overlangzaam / traag
18 oktober 2017: installatie nieuwe leden KANTL en uitreiking Prijs voor Taalkunde
De openbare bijeenkomst van de KANTL op 18 oktober 2017 wordt een feestelijke aangelegenheid. Er worden twee nieuwe leden 'geïnstalleerd' en er is ook de uitreiking van de vierjaarlijkse prijs voor taalkunde. Terwijl auteur Annelies Verbeke en letterkundige Marc Van Vaeck op 18 oktober officieel worden 'geïnstalleerd' als nieuwe leden van de Academie, ontvangen zowel Eline … [Lees meer...] over18 oktober 2017: installatie nieuwe leden KANTL en uitreiking Prijs voor Taalkunde
Ilja Pfeijffer als de Leonardo da Vinci van de Nederlandse politiek
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (34) Door Marc van Oostendorp Er wordt in het werk van Ilja Leonard Pfeijffer vrij veel geglimlacht. Je zou auteurs met elkaar moeten vergelijken in een big data-analyse om het uit te rekenen– en ik heb de indruk dat het geglimlach in de moderne vaderlandse verhalende letteren sowieso niet van de lucht is –, maar ik vermoed dat Pfeijffer een … [Lees meer...] overIlja Pfeijffer als de Leonardo da Vinci van de Nederlandse politiek
Football of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan?
Door Marten van der Meulen Het Nederlands stikt van de niet-Nederlandse woorden. Duits, Frans, Engels, Latijn: het houdt niet op. De laatste jaren lenen we vooral woorden uit het Engels. Dat vindt niet iedereen even leuk. Sommige mensen denken dat Engelse leenwoorden onze taal bedreigen (dat is gelukkig niet zo), andere mensen zijn bang voor de toenemende culturele invloed van … [Lees meer...] overFootball of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan?
27 oktober 2017: 9e Dag van de Friese Taalkunde
Het programma en de samenvattingen van de 9th Dag van de Friese Taalkunde staat online, hier en hier. De Dag wordt gehouden op vrijdag 27 oktober 2017 op de Fryske Akademy, Doelestraat 8 te Leeuwarden en begint met koffie om 09:30 en sluit af met een borrel om 16:30. Iedereen is welkom. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden. … [Lees meer...] over27 oktober 2017: 9e Dag van de Friese Taalkunde
De Gids 180 jaar
(Bericht redactie De Gids) Het literaire tijdschrift De Gids viert zijn 180e verjaardag. We vieren dit met een speciaal jubileumnummer waarin verschillende schrijvers én kunstenaars zich buigen over de vraag hoe onze omgeving onze identiteit beïnvloedt. Weinig is immers zo bepalend voor de Nederlandse identiteit als het Nederlandse landschap. Schrijvers en dichters hebben zich … [Lees meer...] overDe Gids 180 jaar
Gedicht: Anne Vegter – De bloemkool
• Komende zaterdag verschijnt het allerlaatste nummer van kunst- en literatuurtijdschrift Tortuca. Daarom bij wijze van in memoriam deze week vijf gedichten die ooit in het tijdschrift hebben gestaan, gekozen door Tortuca-redacteur Peter Swanborn. Als eerste een gedicht van Anne Vegter. De bloemkool Hersens, dacht ik bij de bloemkool. Doormidden? vroeg de … [Lees meer...] overGedicht: Anne Vegter – De bloemkool
Mijn jongens’ fietsen
Door Marc van Oostendorp De genitief-s is al lange tijd op zijn retour in het Nederlands. We zeggen liever de stoel van mijn vader dan mijn vaders stoel en sowieso is die s eigenlijk alleen voorbehouden aan personen: mijn wagens wielen is raar. (Ik documenteerde hier en hier al andere problemen met deze vorm.) Onlangs wees iemand me op nóg een eigenaardigheid. Wanneer je … [Lees meer...] overMijn jongens’ fietsen
Vlogboek110 – Carl Friedman / Arjen Lubach / Stefan Hertmans
In deze video vind je een bespreking van de volgende drie boeken: Carl Friedman - Twee koffers vol Arjen Lubach - IV Stefan Hertmans - De bekeerlinge (Klik hier om de video op YouTube te bekijken.) … [Lees meer...] overVlogboek110 – Carl Friedman / Arjen Lubach / Stefan Hertmans
Nieuwe TLPST verschenen
TLPST is een nieuwsbrief voor de onderbouw van het middelbaar onderwijs, die wordt gemaakt door de redactie van de lesmethode Nieuw Nederlands van Wolters Noordhoff en de redactie van Taalpost (Erik Dams en Marc van Oostendorp, namens het Genootschap Onze Taal). Iedere maand (tijdens het schooljaar) verschijnt er een nieuwsbrief met telkens vier taalonderwerpen uit de … [Lees meer...] overNieuwe TLPST verschenen
Gedicht: Alfred Schaffer – Bij wijze van voorgevoel
• Komende zaterdag verschijnt het allerlaatste nummer van kunst- en literatuurtijdschrift Tortuca. Daarom bij wijze van in memoriam deze week vijf gedichten die ooit in het tijdschrift hebben gestaan, gekozen door Tortuca-redacteur Peter Swanborn. Als eerste een gedicht van Alfred Schaffer. Bij wijze van voorgevoel De honger kwam, nog voor wij werden afgekondigd. Knopen … [Lees meer...] overGedicht: Alfred Schaffer – Bij wijze van voorgevoel
‘Taal baart men zorgen’
Door Roland de Bonth In de laatste aflevering van de ‘Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?’ merkt Peter-Arno Coppen tot zijn spijt op dat er geen enkele anekdote is toegevoegd over de die week geboren en gestorven neerlandici. Had ik dan toch melding moeten maken van het T-shirt dat ik in het begin van de jaren negentig had laten bedrukken met een portretgravure van … [Lees meer...] over‘Taal baart men zorgen’
De subtiliteiten van het zwarte Engels
Het Nederlands dat in Nederlands Indië werd gesproken was geen verzameling taalfouten. Men gebruikte weliswaar constructies en woorden die hier in Europa ongebruikelijk waren en zijn, en had een andere uitspraak van het Nederlands, maar fout was dat niet. Jullie willen mij nu misschien best geloven, maar dat gold waarschijnlijk niet voor de meeste van jullie opa's en oma's. … [Lees meer...] overDe subtiliteiten van het zwarte Engels
Een schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 133
Een seer schoone ende ghenoechelicke historie vanden aldervroomsten ende vermaertsten ridder Palmerijn van Olijve sone van den coninck van Macedonien, ende van de schoone Griane, dochter van Remicius, keyser van Constantinopelen, de welcke vele wonderlicke avontueren in haren leven ghehadt hebben, seer ghenoechelick ende playsant om lesen. Uitzonderlijk vrij en … [Lees meer...] overEen schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 133
Prof. Gerhard van Huyssteen over morfologie van het Afrikaans
In het radioprogramma Die groot ontbyt vertelt Gerard van Huyssteen over (onder andere) de morfologie van het Afrikaans. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overProf. Gerhard van Huyssteen over morfologie van het Afrikaans
Gedicht: Edmond van Offel – De landschapschilder
De landschapschilder Om hem het looverkoor ruischt door 't getwijg, en de geurzoelt' die slapen wilde in 't zomerzongeblik, moet dragen 't lachgeluid door 't kruid en 't gras gestrik, door 't slingren van de winde om 't riet, het nijgende. Hoor! boven 't veld, alleen in 't ijle stijgende verrijst in zijn gezang de zanger leeuwerik... - Uit boomen hooggekruind die … [Lees meer...] overGedicht: Edmond van Offel – De landschapschilder
Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! Ik zie tot mijn genoegen dat u mijn raad om het kalmpjes aan te doen met uw antwoorden en er even goed voor te gaan zitten, niet in de wind hebt geslagen. Echter, de vorige week heeft iedereen die raad wat al te letterlijk genomen, zodat er nog geen enkele anekdote toegevoegd is. Het is natuurlijk uiteindelijk wel de bedoeling … [Lees meer...] overSlowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Iedereen houdt al van gedichten!
Door Marc van Oostendorp Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe vaak en op welke manieren volwassen Nederlanders in aanraking komen met poëzie. Ze ontdekte: poëzie staat misschien bekend als een klein genre, maar ondertussen grijpt bijna iedereen bij bijzondere gelegenheden naar een gedicht en leest of hoort 97% van de Nederlanders weleens poëzie. Wat is … [Lees meer...] overIedereen houdt al van gedichten!
Gedicht: Edmond van Offel – Lofzang
Lofzang Ik heb mijn groot schoon Lief zo lief Met al mijn jonge krachten, Met heel mijn wil, met heel de pracht van 't schoonst mijner gedachten. Ik heb mijn Lief zo innig lief Met heel mijn ernstig leven; Zij woont gekroond van al mijn hoop In 't duurbaarst van mijn streven. … [Lees meer...] overGedicht: Edmond van Offel – Lofzang
7 oktober verschijnt: Ton der Boon, De taal der liefde. Literair woordenboek van seks en erotiek
Persbericht Van Dale Liefde en seks – er is in onze taal geen ander onderwerp waar zó veel woorden en uitdrukkingen over gaan. In De taal der liefde verzamelde Ton den Boon allerlei erotische woorden, verlucht met kaderteksten en citaten van meer dan 400 mannelijke en vrouwelijke schrijvers uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur – van 1945 tot nu, van canon tot cult. Voor … [Lees meer...] over7 oktober verschijnt: Ton der Boon, De taal der liefde. Literair woordenboek van seks en erotiek
Dreigement der driest-gedragen borsten
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (142) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Vervarelijk festijn voor onverzaedlijk dorsten: zoo hebben ze u gekend, bij smaad- of smeek-gebaar, die, donker van begeerte of heller liefde klaar, van u besmaald misschien, misschien u tarten … [Lees meer...] overDreigement der driest-gedragen borsten
Gedicht: Pierre Kemp – Staande slapen & Slapen gaan (wit)
• Pas verschenen: Het regent in de trompetten. De mooiste gedichten van Pierre Kemp, gekozen door Wiel Kusters en Ingrid Wijk. Daarom deze week 3 x 2 + 1 gedichten van Kemp (de andere hier, hier en hier), voor u uitgekozen door Wiel Kusters. Staande slapen Ik wil wel blijven staan in zulk een licht, maar ik wil ook slapen gaan met héél mijn gezicht, met al mijn … [Lees meer...] overGedicht: Pierre Kemp – Staande slapen & Slapen gaan (wit)
Antonides van der Goes en het feest van de metamorfose
Door Ton Harmsen Het werk van Joannes Antonides van der Goes heeft een hoogdravende toon. Zijn vermakelijke Ystroom is een kruising tussen een aardrijkskundig en een mythologisch compendium, zijn indrukwekkende Trazil een impressie van duistere Chinese krachten die zich tegen de christelijke god verzetten, zijn vleiende lofdichten op boeken en personen zijn gespeend van humor … [Lees meer...] overAntonides van der Goes en het feest van de metamorfose
Sneeuw en ijs: snijs
Door Marc van Oostendorp Het artikel stamt al uit 2016, maar op Facebook hadden we er onlangs ineens een discussie over: een studie naar woorden voor sneeuw en ijs in allerlei talen. Sommige talen, zoals het Nederlands, hebben daar twee verschillende woorden, voor, maar andere hebben er maar één, laten we zeggen snijs, voor alle bevroren water dat uit de hemel komt. Het … [Lees meer...] overSneeuw en ijs: snijs
