• Pas verschenen: Mijn grote schuld, de debuutbundel van Laurens Ham. aapjelief is mannetje van scherven in de mond aapjelief is prik in hoornvlies overkook van hersenpan aapjelief is mannetje van scherven in de mond aapjelief is stuit en spuit en sleutelbeen en pilletje aapjelief proeft staal van bloed en bodem in de mond hij is de beroerdste niet komt weer uit zijn … [Lees meer...] overGedicht: Laurens Ham – aapjelief is mannetje van scherven in de mond
Artikel
Etymologie: wroeten
Door Michiel de Vaan wroeten ww. ‘woelen, graven’ Middelnederlands vroeten (1285), wroeten (1350–1420), wruedt ‘wroet’ (ca. 1400). Nieuwnl. wroeten (1540), wrooten (1573), vroeyen (Brussel, 1693). Centrale en oostelijke dialecten hebben een klinker eu of uu die op umlaut van de (pendant van) oe teruggaat, bijv. vruten, vreuten in Antwerpen, Noord-Brabant, Noord-Limburg, … [Lees meer...] overEtymologie: wroeten
Galien Rethore : hoofdstuk 31
De historie van Galien Rethore Hier beghint die seer schoone wonderlijke historie van den aldervromsten campioen Galyen Rethore met oock die aldermeeste bloetstortinghe der Kerstenen ende der heydenen, geschiet op den Ronchevale, doer die verradereie vanden alder valschsten verrader Gouweloen. Zoals gedrukt door Willem Vorsterman te Antwerpen [1520-1525?] Hoofdstuk … [Lees meer...] overGalien Rethore : hoofdstuk 31
Niemand die er verstand van heeft, zal dat zeggen.
Door Marc van Oostendorp Wat is een goed taalvoorschrift? Stel dat iemand, een moedertaalspreker, naar je toekomt – 'jij bent toch neerlandicus?' – met de vraag of het nu 'hij wil' is of 'hij wilt', wat zeg je dan? En vooral: wat voor argumenten gebruik je? Een voorschrift moet uiteindelijk altijd gebaseerd zijn op een autoriteit – iets of iemand die de knoop doorhakt, een … [Lees meer...] overNiemand die er verstand van heeft, zal dat zeggen.
Vrouwendienst, het vrouwbeeld bij Vestdijk
Naar eigen zeggen hield Simon Vestdijk het meest van zijn vrouwelijke personages. Toch is er over zijn ‘vrouwvolk’ veel te doen geweest. De meningen lopen uiteen van ‘heeft geen verstand van vrouwen’ tot aan ‘zij zijn een feest voor de lezer.’ Heeft de Vestdijkkunde wel een compleet vrouwbeeld opgeleverd? Valt er nog wat aan toe te voegen of op af te dingen? Jazeker! Dat zal … [Lees meer...] overVrouwendienst, het vrouwbeeld bij Vestdijk
Gedicht: Pierre Kemp – Fluiten & Geheimenis
• Komende donderdag verschijnt Het regent in de trompetten. De mooiste gedichten van Pierre Kemp, gekozen door Wiel Kusters en Ingrid Wijk. Daarom deze week 3 x 2 gedichten van Kemp, voor u uitgekozen door Wiel Kusters. Fluiten Ik zit als kleine mens te fluiten en keur de vondst na van mijn melodie, terwijl ik door de coupé-ruiten de klaver achter de haver zie. Achter … [Lees meer...] overGedicht: Pierre Kemp – Fluiten & Geheimenis
Herziene editie van de Middelnederlandse vertaling van de Chirurgia Magna van Lanfranc van Milaan, handschrift UBA UvA II F 39
Door Willem Kuiper Middeleeuwse literaire personages zijn kinderen van hun tijd, ook in medisch opzicht. Kennis van de middeleeuwse geneeskunde, die nogal afwijkt van de onze, kan ons doorslaggevend helpen bij het begrijpen en interpreteren van de beschrijving van iemands uiterlijk (fysiognomie), gedrag en temperament (humorenleer) in een letterkundig werk. Alleen al om die … [Lees meer...] overHerziene editie van de Middelnederlandse vertaling van de Chirurgia Magna van Lanfranc van Milaan, handschrift UBA UvA II F 39
omslachtig / omstandig
Verwarwoordenboek Vervolg (39) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overomslachtig / omstandig
Vijftig jaar vriendschap
Gisteren vierden Adriaan van Dis en ik dat wij vijftig jaar bevriend zijn. In september 1967 gingen we allebei Nederlands studeren in Amsterdam. Sindsdien hebben we elkaar niet uit het oog verloren. Ik heb veel aan hem te danken. Adriaan was een enthousiaste student, die goede resultaten behaalde. We volgden dezelfde werkgroepen en hoorcolleges. In 1970 gingen we op zoek naar … [Lees meer...] overVijftig jaar vriendschap
Wat ek vandag wil kom loop staan vertel
Deur Jana Luther In Neerlandistiek.nl het Marc van Oostendorp gister, onder meer, geskryf oor Nederlandse sinne soos die volgende: Hij zit zich vreselijk op te winden. (Hy sit hom vreeslik en opwen.) Ik zit me al weken te vervelen op Vlieland. (Ek sit my al weke op Vlieland en verveel.) Wat is die vernaamste verskil tussen dié Nederlandse en Afrikaanse sinne? … [Lees meer...] overWat ek vandag wil kom loop staan vertel
Ilja Leonard Pfeijffer als wereldvreemde snuiter
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (33) Door Marc van Oostendorp Beste Ilja, Het spijt me dat ik je nu pas schrijf. Je kreeg een paar dagen geleden een brief waarin je werd gevraagd:“Voor wie wil je schrijven? Voor een wereldwijd publiek van tien bijziende autisten die vroeger op de kostschool te veel zijn gepest, of voor alle barmannen en serveersters van Nederland en … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als wereldvreemde snuiter
Gedicht: J.B. Charles – Je weet weer niet wat ik bedoel
Je weet weer niet wat ik bedoel Voor mij is de liefde een bed, nee, je weet weer niet wat ik bedoel. Ik bedoel op het bed staat een stoel, op die stoel zette ik een kruk daar bovenop daar sta ik. Dus een hachelijk evenwicht. Maar dat is nog niet genoeg: Ik houd met de armen gestrekt het breekbaarste liefste omhoog dat ik met het hoofd in de nek van onderen met mijn … [Lees meer...] overGedicht: J.B. Charles – Je weet weer niet wat ik bedoel
28 oktober 2017: Kletskoppen, het eerste kindertaalfestival van Nederland
Hoe werkt dat eigenlijk, leren praten? Tijdens het Kletskoppen kindertaalfestival op zaterdag 28 oktober in Nijmegen leren kinderen het spelenderwijs. Een wetenschapsdag voor het hele gezin, vol leuke experimentjes, demonstraties en interactieve lezingen over kindertaal. Laat je verrassen door het veelzijdige taalonderzoek van de Radboud Universiteit en het Max Planck Institute … [Lees meer...] over28 oktober 2017: Kletskoppen, het eerste kindertaalfestival van Nederland
8 december 2017: 11e Dag van de Nederlandse zinsbouw
De Dag van de Nederlandse Zinsbouw is een jaarlijkse workshop waar taalkundigen vanuit verschillende achtergronden (disciplines, theorieën) in debat gaan over thema’s die betrekking hebben op de zinsbouw van het Nederlands. Het overkoepelende thema van dit jaar betreft de relatie tussen de synchrone syntaxis van het Nederlands en andere gebieden van de taalkunde. Iedereen is … [Lees meer...] over8 december 2017: 11e Dag van de Nederlandse zinsbouw
Joods staan
Door Marc van Oostendorp Ik heb nieuws over zitten! Zoals jullie weten heeft het Nederlands zinnen zoals 'hij zit zich vreselijk op te winden' en 'ik zit me al weken te vervelen op Vlieland', die best waar kunnen zijn als hij of ik af en toe gaan staan. Het werkwoord drukt vooral uit dat de activiteit lang duurde. Lopen en staan hebben ook zo'n betekenis ('die … [Lees meer...] overJoods staan
Dialectwoordenboeken
door Leonie Cornips Het begeleiden van studenten als stagiaires aan het Meertens Instituut is inspirerend omdat zij met het Limburgs als onbekende taal in aanraking komen. Brenda Assendelft definieert zich als Randstedeling. Zij is summa cum laude afgestudeerd aan de Universiteit Leiden maar daarvoor heeft zij onderzocht welke motivaties mensen hebben om over een dialect in … [Lees meer...] overDialectwoordenboeken
Gedicht: Pierre Kemp – Het licht is rond & Kritisch
• Komende donderdag verschijnt Het regent in de trompetten. De mooiste gedichten van Pierre Kemp, gekozen door Wiel Kusters en Ingrid Wijk. Daarom deze week 3 x 2 gedichten van Kemp, voor u uitgekozen door Wiel Kusters. Het licht is rond Het licht is rond en rolt naar alle kanten de bergen op en af, de dalen door, de wezens in en uit en langs de planten stijgt het de … [Lees meer...] overGedicht: Pierre Kemp – Het licht is rond & Kritisch
Nieuwe editie met vertaling van het Spel van het Sacrament van Niervaert
Door Willem Kuiper Afgelopen zondag 10 september 2017 werd door het Gilde van het heilig Sacrament van Niervaert een nieuwe editie met vertaling gepresenteerd van het Spel van het Sacrament van Niervaert. Omdat de dichter van dit toneelstuk de Brusselse rederijker en stadsdichter Jan Smeken (ca. 1450-1517) is, gebeurde dit te Brussel tijdens het 34ste internationale … [Lees meer...] overNieuwe editie met vertaling van het Spel van het Sacrament van Niervaert
NWO: Wees kort door de bocht!
Door Marc van Oostendorp Wiens brood men eet, diens woord legt men op een goudschaaltje. Omdat de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijke onderzoek NWO zo'n beetje de enige bron is waar een onderzoeker die geen banden heeft met de farmaceutische industrie geld kan krijgen voor zijn onderzoek, en omdat de competitie bloedig is, worden de teksten die deze organisatie … [Lees meer...] overNWO: Wees kort door de bocht!
Een schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 132
Een seer schoone ende ghenoechelicke historie vanden aldervroomsten ende vermaertsten ridder Palmerijn van Olijve sone van den coninck van Macedonien, ende van de schoone Griane, dochter van Remicius, keyser van Constantinopelen, de welcke vele wonderlicke avontueren in haren leven ghehadt hebben, seer ghenoechelick ende playsant om lesen. Uitzonderlijk vrij en … [Lees meer...] overEen schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 132
Gedicht: Isaäc da Costa – God met ons
God met ons (fragment) In diepten verzonken van leed en ellende, het hart in bedwelmde droomen verward, door prikkels van onrust, wier bron ik niet kende, gedreven, gefolterd tot eindelooze smart, heeft de aarde my lang in mijn dorheid gedragen, in morrende wanhoop aan wereld en lot: een knagend verlangen verteerde mijn dagen, een woede van honger naar … [Lees meer...] overGedicht: Isaäc da Costa – God met ons
Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! U mag maandag wel een halve dag vrij nemen, of althans geen bijzondere bezigheden in de avond plannen, want dan is het gedenken geblazen. U zult de neerlandici van deze week niet allemaal in levenden lijve hebben meegemaakt, maar sommigen van hen toch zeker. Enkelen zijn al eerder in de slowquiz langsgekomen, maar misschien … [Lees meer...] overSlowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?
Uitvaart van mijn dochterken
Door Marc van Oostendorp Uit onderzoek dat Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) deze week presenteerde blijkt dat de poëzie in Nederland nog heel sterk een mondeling genre is: terwijl gedichtenbundels nauwelijks gekocht of gelezen worden, komen mensen regelmatig gedichten tegen in gesproken vorm. En dat vinden ze prettig. Vooral gedichten bij bijzondere gelegenheden doen … [Lees meer...] overUitvaart van mijn dochterken
Poëzie in Nederland: wijdverspreid genre & gedeelde ervaring
(Persbericht Letterenfonds) Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe volwassenen in Nederland met poëzie in aanraking komen. Poëzie wordt vaak gezien als een niche-binnen-een-niche, maar het blijkt een zeer wijdverspreid genre: 97% van de volwassen Nederlanders komt weleens in aanraking met poëzie. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de openbare ruimte, bij speciale … [Lees meer...] overPoëzie in Nederland: wijdverspreid genre & gedeelde ervaring
Nieuwe Parelduiker: Brakman in de oorlog
De nieuwe Parelduiker is verschenen en bevat behalve de vertrouwde artikelen over schrijvers over wie je altijd meer zou willen weten nog drie opmerkelijke stukken, waarvan twee over de oorlog: Brakman in de oorlog Willem Brakman-biograaf Nico Keuning neemt aan de hand van de autobiografische roman Debielen en demonen Brakmans oorlogsjaren onder de loep. Die vormden een … [Lees meer...] overNieuwe Parelduiker: Brakman in de oorlog
