Ferfelend, aaklik persoan sjoch ek: aakliksma … [Lees meer...] overMisliksma
It wit wurd
Reed
Ek wol skaats (hollanisme). Meartal: redens Helpmiddel om fluch oer it iis te gean, besteand út in langwerpich, slipe izer dat fêstsit yn in houten of izeren soaltsje dat mei fiters en riemkes ûnder de foet bûn wurdt of dat mei in skoech ien gehiel foarmet (frysker) Komt fan it tiidwurd ride. … [Lees meer...] overReed
Sellemoanne
Febrewaris, sjoch ek sellemoanne - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal) … [Lees meer...] overSellemoanne
Tomke
1 brún sjongfûgeltsje út 'e famylje fan 'e winterkeninkjes, Troglodytes troglodytes mûs tommelid winterkeninkje2 tsjiftsjaf NL: winterkoning, winterkoninkje Wft: ferlytsing fan tomme, Nederlânsk duimpje … [Lees meer...] overTomke
Unferstân
it dom ûntwittend wêzen, ûnferstannich persoan ûnferstân - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal) … [Lees meer...] overUnferstân
Foarmoanne
Jannewaris, earste moanne fan it jier … [Lees meer...] overFoarmoanne
Temjitte
yn sa'n rjochting dat men immen moetet, yn 'e mjitteNederlânsk: tegemoet temjitte - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal) … [Lees meer...] overTemjitte
Es
yn 'e es, yn 'e es wêze mei In orde, ingenomen zijn Nederlânsk Esse: ontleend aan den lat. infinitivus esse, met de bet. zijn … [Lees meer...] overEs
Optinksel
Eat dat men sels betocht hat, gauris mei negative lading. optinksel - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal)optinke - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal) … [Lees meer...] overOptinksel
Wynmoanne
Oktober, wijnmaand Sjoch ek Frysk bitemoanne of koalmoanne, Aldnederlânsk windumemānoth, en (ferâldere) it Nederlânske aarzelmaand wynmoanne - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal) alternatieve maandnamen | Genootschap Onze Taal … [Lees meer...] overWynmoanne
Tiizje
Tiizje, tize tizeTize, tiisde, tiisd 1. (wat trochinoar rekke is) útinoar helje2. drok, ûnrêstich hinne en wer of trochinoar bewege (bgl. fan tinzen) Ferlykje mei Nederlânsk tezen, Ingelsk tease WFT … [Lees meer...] overTiizje
Krous
De wiete/smoarge krous (de wiete/smoarge klean (dy't men oan hat))Gronings krös, krözze en Drents kros. WFT … [Lees meer...] overKrous
êvje
Schiermonnikoogsôfrinne nei de floedFrysk: ebje, êbjeNederlânsk: ebben Visser, W., & Dyk, S. (2002). Eilander Wezzenbúek. Woordenboek van het Schiermonnikoogs. Fryske Akademyebje - WFT (Wurdboek fan de Fryske taal) … [Lees meer...] overêvje
Oerdwealsk
In protte drokte, leven meitsjend, jin tjirgjend, bolbjirken, bombjirken, breadronken Nederlânsk: Overdwaals; Buitensporig, inz. uitgelaten, overmoedig, lichtzinnig, brooddronken frysker.nl/sykjeWoordenboek der Friese TaalD.A. Tamminga, Op 'e taelhelling. II. Boalsert 1973 … [Lees meer...] overOerdwealsk
Hjoed
It Fryske wurd hjoed liket net safolle op it Nederlânske ‘vandaag’. Mei it Dútske ‘heute’ binne de parallellen oars folle dúdliker. Hjoed is dan ek net net besibbe oan it Nederlânske ‘vandaag’, mar oan ‘heden’. De Proto-West Germaanske foarm hat nei alle gedachten wat as *hiu dagu west, wat letterlik ‘op dizze dei’ betsjutte. It Aldingelsk, nau besibbe oan it Aldfrysk, hie … [Lees meer...] overHjoed
Pech
Yn de Fryske wurdboeken sille je om ‘e nocht om it wurd pech sykje. De oersettingen fan pech dy't jûn wurde binne ‘tsjinslach’, ‘tsjinrampen’ en foar in mankemint: ‘maleur’, ‘mankemint’. It Nederlânsk hat pech út it Dútsk liend en yn dy taal betsjut it allinnich ‘tsjinslach' en net ‘mankemint’, want dat is Panne. It Dútske Pech (tsjinslach) komt fan Pech yn de betsjutting … [Lees meer...] overPech
Kwizekwânsje
It Fryske wurd ‘kwizekwânsje’ komt suver altyd foar yn de ferbining “eat of immen fan kwizekwânsje”. Ien dy't fan kwizekwânsje is, is wichtich of ynfloedryk. Politisy binne lju fan kwizekwânsje, mar je soenen ek sizze kinne dat Superman in stripboek fan kwizekwânsje is. It is in Frânsk lienwurd, fan conséquence, mar troch de jierren hinne aardich ferfryske. It past sadwaande yn … [Lees meer...] overKwizekwânsje
Nút en noat
It Nederlânsk neamt in muzyknoat en in nút om te iten beide ‘noot’, wylst it Frysk ûnderskied makket tusken ‘noat’ en ‘nút’. Eins is it Nederlânsk hjir de frjemde ein yn ’t bit, want de measte Germaanske talen hawwe twa ferskillende wurden. De muzyknoat is in frij resint lienwurd fan it Latynske ‘nota’ en is sadwaande folle minder ferfoarme troch de klankwetten fan de lienende … [Lees meer...] overNút en noat
Kwalster
Kwalster is in heal teraande (en ek wol wer opferzen) laach snie. Kwalster is ribbelich en net stevich, je sakje der samar troch hinne en it ferrifelet de rider. It iis kin kwalsterich wêze en as snie teit, dan kwalsteret it. Kwalster hat ek in oare betsjutting: in kwak slimerige flibe, in rachel. Yn it Nederlânsk is kwalster amper gongber, de wurdboeken hawwe it al, … [Lees meer...] overKwalster
Snie
Fan snie hat men trije kear lêst: as it falt, as it der leit en as it teit. Dy wiisheid sljochtsje etymologen oer, dy sjogge snie as in útdaging. It Sanskryt hie al in wurd 'snihyati' (betsjutting: 'plakt oaninoar') dêr't ús 'snie' yn werom te kennen is. Yn Keltyske, Slavyske, Germaanske, Baltyske en Romaanske talen binne de wurden foar 'snie' ek besibbe oan datselde … [Lees meer...] overSnie
Jûn
It Fryske wurd foar it part fan de dei tusken 18:00 en 00:00 oere hat hjoed-de-dei amper wat wei fan dy yn ús buortalen. Op it earste each liket “jûn” neat te krijen te hawwen mei “avond”, “Abend” of it Deenske “aften”. Yn it iere Aldfrysk hiene wy de foarm “even(d)”, dy't dochs ferrekte bot liket op it Ingelske “eve”. Yn wat letter Aldfrysk fine we oars ek al in foarm dêr't dy … [Lees meer...] overJûn
Krookjefakânsje
Ofrûne wike wie it krookjefakânsje. Ek wol foarjiersfakânsje neamd of, yn it Nederlânsk, voorjaarsvakantie of krokusvakantie. Krookje is it Fryske wurd foar krokus en referearret oan de wolbekende blom. Oars as yn it Nederlânsk is krokus yn it Frysk dus wurden ta krookje, nei alle gedachten in ferlytsing fan krook, in foarm dy't wy histoarysk sjoen ek noch wol sporadysk yn it … [Lees meer...] overKrookjefakânsje
Besykje en probearje
Yn it Frysk hawwe wy twa wurden foar wat yn it Nederlânsk ‘proberen’ is, nammentlik ‘probearje’ en ‘besykje’. De twa wurden hawwe elk ek krekt wat in oare betsjutting. As je wat besykje, dan spanne je je yn om wat te dwaan of om wat te berikken. Je witte dan net hielendal seker oft it slagje sil. Je kinne bygelyks besykje om lekker sop klear te meitsjen. As je wat probearje, … [Lees meer...] overBesykje en probearje
Frommes
Yn earder tiden wie 'frouminske' in wurd dat brûkt waard om in minske fan it froulik slachte mei oan te tsjutten. De foarm frouminske is yn ûnbrûk rekke, mar de gearlutsen en ferbastere foarm frommes bestiet noch wol yn it Frysk fan hjoed-de-dei, bygelyks yn 'Dêr rint in frommes mei in laptop.' De fraach is oft frommes hjir neutraal is, mooglik sil elk dêr net … [Lees meer...] overFrommes
Heit
It Fryske wurd foar de pater familias wykt bot ôf fan de talen om ús hinne, dat falt in bytsje taalsneuper al gau op. Al sûnt de santjinde iuw wurdt besocht om te ferklearjen wêr't ús wurd foar heit wei komt. Neffens Buma, earder heechlearaar Frysk yn Grins, komt it fan it Aldfryske tiidwurd heta ,dat sokssawat betsjut as it Nederlânske bevelen. Yn it hjoeddeiske Frysk hawwe wy … [Lees meer...] overHeit
