Verslag van mijn Student in de Klas-bezoek Dit voorjaar is de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit begonnen met een nieuw project: Student in de Klas. Studenten van de opleiding gaan terug naar hun oude middelbare school en geven daar een gastles. Ze doen dat over een specifiek onderwerp, waarvan zij verbaasd, verwonderd of verguld waren erover te … [Lees meer...] overMet de Beatrijs terug naar de middelbare school
Jong
Ergens de draak mee steken
Spreekwoord van de week • “Ergens de draak mee steken” Ergens de spot mee drijven. Heel didactisch verantwoord, hadden wij vroeger thuis ‘Het Spreekwoordenspel’. Dit is een spel met kaarten die elk een ander spreekwoord verbeelden. Aan de spelers de taak om op basis van de tekeningen op de kaarten te raden om welk spreekwoord het gaat. Ik kwam erachter dat dit … [Lees meer...] overErgens de draak mee steken
De verwondering van Petronella Johanna de Timmerman
Een bespreking van haar gedicht ‘Op de staartstar’ in de fysicotheologische marge In 1746 verscheen de eerste publicatie van de vrouwelijke, natuurkundige-dichter Petronella Johanna de Timmerman, geboren te Middelburg op 2 februari 1724: ‘Op de staartstar, zich vertoonende in de jaren 1743 en 1744’. De Timmermans twee grote passies, de natuurkunde en de taal, omvatten twee … [Lees meer...] overDe verwondering van Petronella Johanna de Timmerman
Eindredacteur Quest: ‘Op de middelbare school wist ik al dat ik de schrijvende journalistiek in wilde’
Wat kun je eigenlijk worden met zo’n studie Nederlands, en hoe? Daar willen we graag zoveel mogelijk antwoorden op, voor alle huidige studenten, studiekiezers, en andere nieuwsgierige meelezers. In de toekomstrubriek van Jong Neerlandistiek gaan we de komende tijd interviews verzamelen met afgestudeerden die een leuke baan hebben gevonden. Frank Beijen ging Nederlands … [Lees meer...] overEindredacteur Quest: ‘Op de middelbare school wist ik al dat ik de schrijvende journalistiek in wilde’
30 jaar Neerlandistiek: de inzichten
Voor het 30-jarige jubileum van Neerlandistiek vroegen we een groot aantal neerlandici wat voor hun het belangrijkste inzicht is uit de neerlandistiek waar iedereen van op de hoogte zou moeten zijn. De onderwerpen van deze inzichten zijn bijna even divers als hun inzenders die van jong tot oud uit binnen- en buitenland komen. Van het ANWB-echtpaar tot popmuziekneerlandistiek en … [Lees meer...] over30 jaar Neerlandistiek: de inzichten
Er bestaat wel degelijk een digitaal handschrift
Stelt u zich een handgeschreven kladje van een literaire tekst voor. Hoogstwaarschijnlijk bevat die toevoegingen in de marge of tussen de regels en vele doorhalingen. Wat zeker is: het is geschreven in het kenmerkende handschrift van de schrijver. Stelt u zich nu dezelfde tekst voor, maar dan geschreven in een tekstverwerker. Wat we nu zien? In ieder geval geen toevoegingen of … [Lees meer...] overEr bestaat wel degelijk een digitaal handschrift
Leestekens verdienen onderzoek
In het kader van een letterkundig college dat ik vorig jaar volgde, heb ik me bezig gehouden met de roman Malva (2015) van Hagar Peeters. Niet alleen letterkundig maar ook taalkundig gezien is dit een interessante roman, omdat één talig element hier een bijzondere rol speelt: de puntkomma! Maar wat is eigenlijk de functie van de puntkomma, in het algemeen en in deze roman? … [Lees meer...] overLeestekens verdienen onderzoek
Een (spreek)woord op zijn pas is een daalder waard
Tijdens mijn opleiding Taalwetenschap heb ik het geluk gehad dat ik al veel heb mogen leren over de Nederlandse taal. Eén inzicht kiezen is dan ook lastig, want er zijn opties genoeg. Maar gezien ik echt zelf mag kiezen is de keuze toch niet zó lastig. Want wat mij nou echt trekt, en het zal niemand die bekend is met mijn werk verbazen, zijn toch de spreekwoorden. En ook de … [Lees meer...] overEen (spreek)woord op zijn pas is een daalder waard
Genderneutrale voornaamwoorden zijn een wonder
Als je het over mij en mijn blogs hebt, kun je prima zeggen: ‘Ludmilla en haar leuke blogs.’ (Vooropgesteld dat je mijn blogs leuk vindt, natuurlijk.) Ik ben een vrouw, dus ik voel me aangesproken als je naar mij verwijst met ‘zij’ of ‘haar’. Maar niet voor iedereen ligt het zo simpel. Tot voor kort was de algemene opvatting dat er twee genders waren: man en vrouw. … [Lees meer...] overGenderneutrale voornaamwoorden zijn een wonder
Een dubbeltje kan raar rollen
Spreekwoord van de week • “Een dubbeltje kan raar rollen” Je kan nooit weten hoe iets zal aflopen. Is het je wel eens opgevallen hoe vaak dubbeltjes terug komen in Nederlandse uitspraken? Ik kan er zo al een paar bedenken: Een dubbeltje op zijn kant, Een dubbeltje tweemaal om moeten draaien, Op de dubbeltjes passen, zo plat als een dubbeltje en ook een uitspraak als … [Lees meer...] overEen dubbeltje kan raar rollen
In de literatuur zijn meer kranke fantasieën nodig
In september 2018 heb ik alle delen van de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur tweedehands aangeschaft. Mijn lectuur vordert erg langzaam, omdat ik de literaire teksten die in deze negendelige literatuurgeschiedenis worden besproken vaak niet ken en ook graag wil lezen. Ik ben nog altijd niet bij het einde van Frits van Oostroms Stemmen op schrift, het eerste deel van de … [Lees meer...] overIn de literatuur zijn meer kranke fantasieën nodig
Lezen is niet alleen zijn in de wereld
Het is vloeken in de kerk, maar toen ik aan de studie Nederlands begon, las ik nauwelijks. Niet dat ik niet van lezen hield; als kind verwérd ik haast tot de belhamels uit mijn favoriete Astrid Lindgrenboeken. Tegen de tijd dat ik mijn eindexamen Nederlands deed had ik echter een beeld van literatuur waar ik als lezer niet in leek te passen. Dat veranderde bij binnenkomst in … [Lees meer...] overLezen is niet alleen zijn in de wereld
Er is niets mis met taalverandering
Een belangrijk inzicht dat ik aan het begin van mijn opleiding verworven heb, is dat talen voortdurend in beweging zijn. Dit geldt ook voor het Nederlands. Taalcontact, de media, een veranderende maatschappij: al deze factoren hebben een invloed op het Nederlands. Er komen steeds nieuwe woorden bij; bepaalde woorden raken na een tijdje in onbruik en verdwijnen vervolgens. Ik … [Lees meer...] overEr is niets mis met taalverandering
De neerlandistiek verbindt kennisdomeinen en Kees ’t Hart ziet het niet
Alhoewel Kees 't Hart en ik beiden Nederlands hebben gestudeerd, denk ik dat we verschillen van literatuuropvatting. Dat is niet ongebruikelijk in het vakgebied van de neerlandistiek en kan komen omdat hij het halverwege de vorige eeuw studeerde in Amsterdam; ik ben nog bezig. Ik heb Kees 't Hart nooit ontmoet, laat staan met hem gesproken, maar lees zijn bijdrages in De Groene … [Lees meer...] overDe neerlandistiek verbindt kennisdomeinen en Kees ’t Hart ziet het niet
Pluto verdeelt de mensheid in tweeën
Vanwege het dertigjarige bestaan van Neerlandistiek is me gevraagd een inzicht uit de Neerlandistiek te delen dat bredere bekendheid verdient. Met nog maar net mijn bachelordiploma Nederlands op zak, heb ik geenszins het gevoel iets zeldzaams te weten dat ik nu uit de doeken kan doen en u als baanbrekend zal voorkomen. Wat ik wél weet, is waar ik tijdens mijn studie Nederlandse … [Lees meer...] overPluto verdeelt de mensheid in tweeën
Er zit muziek in de popmuziekneerlandistiek
Neerlandici die zich bij hun studiekeuze lieten leiden door de wens dichterlijke groei te peuren uit het curriculum. Zo nu en dan stuit je op anekdotes van schrijvers/dichters die als aspirant ‘maar’ Nederlands gingen studeren in de hoop er een beter literator van te worden. Toen ik na mijn middelbareschooltijd begon aan de studie Nederlands, deed ik dat deels in de hoop een … [Lees meer...] overEr zit muziek in de popmuziekneerlandistiek
30 jaar Neerlandistiek
Wat zijn de belangrijkste inzichten van ons vak? In een recente toespraak nam minister van OCW Robert Dijkgraaf het op voor bedreigde wetenschappers. "De waarheid verdient een stem", zei hij onder andere. "En die stem moet vrij en luid kunnen klinken." Vandaag is het 30 jaar geleden dat Ben Salemans het eerste berichtje uitstuurde voor Neder-L, het tijdschrift dat … [Lees meer...] over30 jaar Neerlandistiek
Podcast: Leve(n) Lezen met Valentijn Hoogenkamp
In deze aflevering van Leve(n) Lezen gaan Marit en Nynke in gesprek met schrijver Valentijn Hoogenkamp over zijn favoriete boek Freshwater (2018). Dit boek, van de Nigeriaanse schrijver Akwaeke Emezi, geeft een nieuw, niet-Westers perspectief op de beleving van gender en het verklaren van psychische stoornissen. Vanuit het boek praten we dan ook met Valentijn over genderrollen. … [Lees meer...] overPodcast: Leve(n) Lezen met Valentijn Hoogenkamp
De soep wordt nooit zo heet gegeten als ze wordt opgediend
Spreekwoord van de week • “De soep wordt nooit zo heet gegeten als ze wordt opgediend” Aangekondigde maatregelen pakken vaak minder streng uit dan initieel gedacht. Ik heb de afgelopen week vaak het (Hollandse) geluk gehad dat ik heerlijk in de regen heb mogen fietsen: mijn plannen om droog thuis te komen liepen flink in de soep. Eenmaal kletsnat en toch ook echt wel … [Lees meer...] overDe soep wordt nooit zo heet gegeten als ze wordt opgediend
Van Podium naar Paperback
Op 1 juni 1522, precies 500 jaar geleden, werd Dirck Volkertszoon Coornhert geboren. De rederijker drukt zijn stempel in de Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis onder andere met vertalingen, gedichten, liederen en toneelteksten. Met Coornherts toneel is iets opvallends aan de hand: er zit veel tijd tussen het ontstaan van de tekst, en de verschijning hiervan in druk. … [Lees meer...] overVan Podium naar Paperback
Donorkind? Nee hoor, ik ben volwassen
Het is vandaag 30 mei, de ‘Dag van het Donorkind’. Op deze datum staan we stil bij het feit dat er tienduizenden zogeheten donorkinderen in Nederland zijn. (Velen van hen weten zelf niet eens dat ze donorkind zijn, maar dit terzijde.) En ja, als ‘taalgekkie’ wil ik op deze dag natuurlijk ook even stilstaan bij het woord ‘donorkind’ zelf. Dat we in het Nederlands mensen … [Lees meer...] overDonorkind? Nee hoor, ik ben volwassen
Zachte heelmeesters maken stinkende wonden
Spreekwoord van de week • “Zachte heelmeesters maken stinkende wonden” Halve maatregelen verergeren de kwaal. Ik heb de gewoonte om veel spreekwoorden altijd maar half te gebruiken. Om een voorbeeld te geven: wanneer ik iemand hoor klagen over de prestaties van anderen, zou ik “tsja.. buurmans gras hè” als reactie kunnen geven. Met mijn enigszins foutieve aanname dat … [Lees meer...] over Zachte heelmeesters maken stinkende wonden
Achtergrondtaal en handbewegingen beïnvloeden taalverwerking
Restaurants, treinstations, winkels, overal om je heen zijn mensen in gesprek. Het leven zit vol rumoerige momenten en dat kan lastig zijn als je een gesprek probeert te voeren. Toch lukt het ons meestal wel om succesvol te communiceren. Hoe doen we dat? Veerle Wilms, Linda Drijvers, en Susanne Brouwer onderzochten hoe verschillende talen op de achtergrond communicatie … [Lees meer...] overAchtergrondtaal en handbewegingen beïnvloeden taalverwerking
Negatieve vooroordelen bij accenten van etnische minderheidsgroepen
Kandidaten met een Vlaamse naam ontvangen vaker een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek dan kandidaten met een Turkse of Arabische naam, en ze kunnen makkelijker een huis huren. Discriminatie op basis van etnische achtergrond vindt frequent plaats op de arbeidsmarkt en huizenmarkt in diverse westerse samenlevingen, Vlaanderen incluis. Naam is echter niet het enige aspect … [Lees meer...] overNegatieve vooroordelen bij accenten van etnische minderheidsgroepen
‘De stem van het volk’ in coronatijden
In ‘NOS: Het Coronavirus: feiten en fabels’ beantwoordden experts de vragen van kijkers. Althans, zo presenteerde de NOS zelf het format van deze ‘Corona Q&A’s’. Conversatieanalytisch onderzoek laat zien dat de kijkers niet altijd eenduidig als vraagstellers werden gepresenteerd. Wiens vragen werden er dan eigenlijk gesteld: die van de individuele kijker, die van “het … [Lees meer...] over‘De stem van het volk’ in coronatijden
