Door Floor van Renssen. Met medewerking van Anneke Smits en Erna van Koeven. Enkele weken geleden verschenen er vlak achter elkaar een aantal emotionele artikelen over literatuuronderwijs aan tweedegraads lerarenopleidingen. Collega’s vielen elkaar aan op een snibbige toon. Het begon met de column van Coen Peppelenbos op weblog Tzum over het feit dat literatuur van voor 1880 … [Lees meer...] overDe verhalen in onze taal zijn de troef van ons vak
Neerlandistiek voor de klas
In memoriam Steven ten Brinke
Door Helge Bonset Op 26 april is op 89-jarige leeftijd Steven ten Brinke overleden. Hij was van 1980 tot aan zijn emeritaat in 1994 hoogleraar Didactiek van het voortgezet onderwijs, in het bijzonder de brugperiode, aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast was hij in de jaren ’80 van de vorige eeuw bijzonder hoogleraar in de theorie van de moedertaaldidactiek aan de Katholieke … [Lees meer...] overIn memoriam Steven ten Brinke
Meer ontwikkeltijd, beter onderwijs
Door Thomas de Bruijn Docent Nederlands havo/vwo, Pax Christi College Druten De onderwijsinspectie luidt de alarmbel: het niveau van het Nederlandse onderwijs is de laatste twintig jaar gedaald (Volkskrant 11 april 2018). Het artikel haalt het driejaarlijkse Pisa-onderzoek aan, waarin Nederland op onderwijsgebied met een groot aantal andere landen wordt vergeleken. Daar … [Lees meer...] overMeer ontwikkeltijd, beter onderwijs
Van gromorgaan naar FUDGETEST
Door Roland de Bonth Tot eind maart 2018 verscheen op raadgedicht.nl tien achtereenvolgende weken lang een gedicht waarbij een balkje de plaats innam van één woord. Aan leerlingen de opdracht om op basis van context, vorm en stijl te raden – beter nog, te beredeneren – welk woord er schuilging achter die rode rechthoek. Het juiste antwoord zoeken op internet was vergeefse … [Lees meer...] overVan gromorgaan naar FUDGETEST
Overleden: Steven ten Brinke (1928-2018)
Door Ghislain Duchâteau Op dinsdag 26 april 2018 is de neerlandicus Steven ten Brinke overleden. Ten Brinke was gewoon hoogleraar Didactiek van het voortgezet onderwijs, in het bijzonder in de brugperiode, aan de Universiteit Utrecht. Hij is op 1 oktober 1963 bij Anton Reichling in Amsterdam gepromoveerd op het onderwerp ‘Onafhankelijke en afhankelijke grootheden in het … [Lees meer...] overOverleden: Steven ten Brinke (1928-2018)
Hoeveel lijken Nederlandse en Vlaamse Gebarentaal op elkaar?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen Ik werk sinds een paar maanden samen met een aantal Vlaamse collega's. Dat is … [Lees meer...] overHoeveel lijken Nederlandse en Vlaamse Gebarentaal op elkaar?
LitLab: nieuwe proef over slavernij
Op de site van LitLab.nl, het digitaal laboratorium waarin leerlingen onderzoek kunnen doen naar de Nederlandse literatuur, is sinds vandaag een nieuwe "proef" beschikbaar over slavernij. De leerlingen analyseren tekstfragmenten uit de periode 1630-1930 om te onderzoeken hoe er in Nederlandstalige literatuur werd geschreven over slavernij. Ze krijgen zo antwoord op vragen als: … [Lees meer...] overLitLab: nieuwe proef over slavernij
Taalcanon lanceert animatiefilmpje: Kun je een nieuwe taal maken?
Vandaag lanceert het taalcanonteam een animatiefilmpje over kunsttalen. Het is het zesde filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de klas. Veel kinderen bedenken een eigen taaltje met vooral zelfverzonnen woorden. … [Lees meer...] overTaalcanon lanceert animatiefilmpje: Kun je een nieuwe taal maken?
Lerarenopleiders Nederlands, verenigt u!
Door G.W.S. Criens, P.J.M. Wenmakers en V.J. Westerwoudt Lerarenopleiders Nederlands Fontys Lerarenopleiding Sittard Met enige verbazing lazen wij de commentaren op het verdwijnen van historische letterkunde uit de kennisbasis voor de tweedegraadslerarenopleiding. De reacties zijn voornamelijk vingerwijzend en weinig genuanceerd. Neerlandici op hun best; Holland op zijn … [Lees meer...] overLerarenopleiders Nederlands, verenigt u!
De kennisbasis op het hbo: Coen Peppelenbos reageert
Coen Peppelenbos, letterkundige en lerarenopleider op de NHL hogeschool: "Nadat eindelijk de publieke opinie een beetje is wakker geschud over het vakonderdeel literatuurgeschiedenis op de lerarenopleidingen, die volgens de herijkte kennisbasis pas vanaf 1880 hoeft te beginnen, waardoor docenten in het tweedegraads gebied minder hoeven te weten dan een vwo-leerling kwam er … [Lees meer...] overDe kennisbasis op het hbo: Coen Peppelenbos reageert
Appen, whappen of whatsappen – wat doet u?
Door Simeon van der Vos, Gymnasium Haganum en Ton van der Wouden, Universiteit Leiden Voor zijn profielwerkstuk onderzocht Simeon van der Vos via een enquête de woorden die Nederlanders hanteren om het gebruik van Whatsapp aan te duiden. Als er een nieuw ding is, dan moet het ook een naam hebben, want je moet erover kunnen praten. Vaak ontleent het Nederlands in zo’n … [Lees meer...] overAppen, whappen of whatsappen – wat doet u?
De leraar Nederlands weet niet wie Multatuli is
Door Marc van Oostendorp Nu heb ik er genoeg van. Al vijf jaar beschouw ik met verbazing het onderwijs Nederlands. Talloos zijn de problemen en er gebeurt veel te weinig om die op te lossen. Allerwegen verzekert men mij dat het van belang is constructief te blijven en met iedereen te overleggen. Te blijven zien dat iedereen het beste voor heeft en dat het vanzelf allemaal wel … [Lees meer...] overDe leraar Nederlands weet niet wie Multatuli is
‘Carlo “de Veroveraar” da C.’ van Ester Naomi Perquin, verfilmd door een scholier
Dichter des Vaderlands Ester Naomi Perquin meldt op Twitter: Milan (14) maakte voor school dit StopMotion filmpje op basis van een boeven-gedicht. Hij werkte er vele uren aan, tekende meer dan 2000 frames en kreeg er een negenenhalf voor. Milan is nu mijn lievelingsveertienjarige. https://t.co/taH1f89Ues — Ester Naomi Perquin (@enperquin) 14 april 2018 Milans inderdaad … [Lees meer...] over‘Carlo “de Veroveraar” da C.’ van Ester Naomi Perquin, verfilmd door een scholier
Profielwerkstuk Taalkunde: alle tools voor jouw profielwerkstuk!
Door Kristel Doreleijers Een profielwerkstuk schrijven bij het vak Nederlands lijkt misschien niet de meest voor de hand liggende keuze. Want ‘Nederlands dat is toch spelling, zinsontleding en tekstverklaring?’ zullen veel leerlingen denken. En dat is jammer. Het bestuderen van de Nederlandse taal omvat immers veel meer. Als taalkundige bestudeer je een wezenlijk aspect van … [Lees meer...] overProfielwerkstuk Taalkunde: alle tools voor jouw profielwerkstuk!
10 cruciale inzichten over meertaligheid en taalverwerving
Door Steven Delarue Jaarlijks vindt op 21 februari de Dag van de Thuistaal plaats, die de voordelen van meertaligheid extra in de kijker zet. Ter gelegenheid daarvan werd dit jaar op die dag de vernieuwde portaalsite www.meertaligheid.be gelanceerd. Leerkrachten en andere geïnteresseerden vinden er nuttige achtergrondinformatie, handige materialen en concrete tips terug, … [Lees meer...] over10 cruciale inzichten over meertaligheid en taalverwerving
De Witteweg naar een veelbelovende toekomst voor het literatuuronderwijs
Erwin Mantingh Er is vóór en na Witte 2008 in het literatuuronderwijs. Zelden heeft een proefschrift in een zo korte tijd een zo grote invloed gehad op de praktijk in het schoolvak Nederlands als dat van Theo Witte. Lezen voor de lijst is in korte tijd een begrip geworden: de twee gelijknamige sites bedienen de leerlingen in het voortgezet onderwijs, en hun docenten. De … [Lees meer...] overDe Witteweg naar een veelbelovende toekomst voor het literatuuronderwijs
Pas verschenen: Kila&Babsie, woorden temmen
Veel mensen zouden meer poëzie willen lezen en schrijven, maar weten niet goed waar te beginnen. Het nieuwste boek van dichtersduo Kila&Babsie (Kila van der Starre en Babette Zijlstra) nodigt de lezer uit om op toegankelijke wijze met gedichten aan de slag te gaan. Voor het poëzie-doe-boek woorden temmen kozen Kila&Babsie hun 24 lievelingsgedichten uit. Van Eva … [Lees meer...] overPas verschenen: Kila&Babsie, woorden temmen
Petitie over het schoolvak Nederlands
Door Redactie Neerlandistiek Op dit moment vindt er een grootscheepse onderwijsoperatie plaats onder de titel Curriculum.nu. Een ontwikkelteam van docenten en schoolleiders denkt na over nieuwe inhouden in verschillende leergebieden, waaronder het schoolvak Nederlands. Iedereen mag daarbij adviezen indienen, dus verschillende actie- en belangengroepen roeren zich. … [Lees meer...] overPetitie over het schoolvak Nederlands
Taalcanon lanceert animatiefilmpje: Hebben tweetalige kinderen een taalachterstand?
Vandaag lanceert het taalcanonteam een animatiefilmpje over tweetaligheid. Het is het vijfde filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de klas. De taalontwikkeling van een kind verloopt via verschillende fases. De … [Lees meer...] overTaalcanon lanceert animatiefilmpje: Hebben tweetalige kinderen een taalachterstand?
Nederland Leze Bredero
Door Roland de Bonth Leerlingen staan meestal niet te juichen als ik aankondig dat in de komende lessen literatuurgeschiedenis centraal zal staan. Sterker nog, opmerkingen als ‘’Nederlands is toch geen geschiedenis’’, ‘’Ik heb expres geen geschiedenis gekozen’’ en de onvermijdelijke waarom-moeten-we-die-oude-boeken-lezen-vraag zijn niet van de lucht. Omdat vreemde ogen dwingen … [Lees meer...] overNederland Leze Bredero
Hoe gaat Zuid-Afrika om met meertaligheid?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen Zuid-Afrika is taalkundig gezien een ontzettend interessant land. Niet alleen omdat … [Lees meer...] overHoe gaat Zuid-Afrika om met meertaligheid?
Wie is de mol?
Door Astrid Wijnands Ook dit jaar is het televisieprogramma ‘Wie is de mol’ een grote hype. Kijkers proberen via allerlei aanwijzingen en theorieën te achterhalen wie in dit spelprogramma de opdrachten zo manipuleert dat er maar weinig geld in de pot komt. Er is zelfs een volledige nabeschouwing ‘Moltalk’, net na de aflevering en er zijn forums waarop ‘molloten’ hun wildste … [Lees meer...] overWie is de mol?
Nederlands in de klas
Waarin verschilt het taalgebruik op social media van het taalgebruik in de journalistiek? Hoe kun je taal inzetten om mensen te overtuigen? Hoe wordt taal in ons brein verwerkt? En hoe kunnen kinderen eigenlijk in zo’n korte tijd Nederlands leren? Er is zoveel te ontdekken en te leren over je moedertaal! En dus zijn er zoveel goede redenen om voor een studie Nederlandse Taal en … [Lees meer...] overNederlands in de klas
’T FoKSCHaaP, Nu!
Door Roland de Bonth Generaties leerlingen hebben de werkwoordspelling onder de knie gekregen met het door L.A. te Winkel populair gemaakte ezelsbruggetje van ’T KoFSCHiP. Het enkel noemen van dit woord was jarenlang afdoende om een leerling een fout gespeld werkwoord te laten verbeteren. Meer dan honderd jaar later wisten leerlingen echter niet meer wat een kofschip was. En … [Lees meer...] over’T FoKSCHaaP, Nu!
De eerste ‘elft: waarom valt de h weg in sommige dialecten van het Nederlands?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen 'ello guv'nor! Dit is misschien wel het meest stereotype zinnetje voor het plat … [Lees meer...] overDe eerste ‘elft: waarom valt de h weg in sommige dialecten van het Nederlands?
