Op de Eerste Kerstdag las ik in NeerlandistiekEen column van Marc als ontbijt! “Als het goed is hebben de voorgaande hoofdstukken je ook iets geleerd over hoe je kunt reageren als iemand zich op een onredelijke manier verdedigt tegen een beschuldiging. Wat doe je als iemand probeert recht te praten wat krom is? Als onderzoekers […] beschrijven we niet alleen wat voor soort … [Lees meer...] overTwaalf dagen Neerlandistiek met Kerstmis (1)
Zoekresultaten voor:
Programmageluk
Medio oktober 2013 ging bij mij de telefoon: Frits Ritmeester. Hoewel ik die naam niet meteen kon thuisbrengen, wist ik in een mum van tijd wie ik aan de lijn had: Frits Spits. Dat kwam door zijn stem, die ik begin jaren negentig soms wekenlang dagelijks had gehoord toen Frits Ritmeester onder zijn radionaam Frits Spits ‘De Avondspits’ presenteerde. Jarenlang was ik een van de … [Lees meer...] overProgrammageluk
Oprecht nieuwsgierig
Wat was er eerder, de Avondspits van Frits Spits of de avondspits op de Nederlandse wegen? Het antwoord lijkt voor de hand te liggen: eerst die verkeersopstoppingen. Die zullen na de Tweede Wereldoorlog zijn ontstaan, toen de welvaart in Nederland langzaam toenam. Zeg: ergens in de jaren zeventig. Eerste uitzending van Frits’ Avondspits: 1978. Maar nee, het zit een beetje … [Lees meer...] overOprecht nieuwsgierig
Het genootschap van geadopteerde vergeetwoorden
In 2014 vierde Van Dale’s Groot Woordenboek der Nederlandse Taal zijn 150ste verjaardag. Groot feest in de Haagse Schouwburg. Het gevarieerde programma werd aan elkaar gepraat door Frits Spits die kort daarvoor was begonnen met zijn onvolprezen radioprogramma de Taalstaat. Ik mocht een column uitspreken. Voor het onderwerp was ik uitgeweken naar het literaire tijdschrift Raster … [Lees meer...] overHet genootschap van geadopteerde vergeetwoorden
Kees Winkler • Kerstmis
Kerstmis De klokken luiden en de zon breekt doorhet is zacht buiten: hoor een vogelkoorzo hebben de engelen ook gezongentoen herders zich om de kribbe verdrongen Een os en een ezel en wellicht een schaapstommelden zachtjes het kind in slaapMaria en Jozef waren pas ondertrouwdmaar koningen kwamen met wierook en goud De klokken luiden, het is stil op straatklinkende … [Lees meer...] overKees Winkler • Kerstmis
Het Taalloket: medewerkers Onze Taal over Frits Spits
Frits Spits gaat stoppen als presentator van De Taalstaat, was onlangs in het nieuws. Een vast onderdeel van het programma is het Taalloket, waarin taalkundigen van Onze Taal een luisteraarsvraag beantwoorden. Hoe ging dat er eigenlijk altijd aan toe? We vragen het aan Roos de Bruyn, Rutger Kiezebrink, Ludmilla Coornstra en Fieneke Jochemsen van Onze Taal, die hier vandaag bij … [Lees meer...] overHet Taalloket: medewerkers Onze Taal over Frits Spits
Vanaf De Schob
Frits is geboren op 19 januari 1948. De onvolprezen website Delpher laat me zelfs nog de geboorteaankondiging zien, die de dag erna in verschillende kranten stond, waaronder het Algemeen Handelsblad: Veel eerder dan Frits zelf weet, leerde ik hem kennen, namelijk in De Schob in Helmond, een roemruchte bar-discotheek, waar ik al op tamelijk jonge leeftijd kwam. Frits … [Lees meer...] overVanaf De Schob
Dankjewel, Frits
Aanstaande zaterdag stopt Frits Spits met de presentatie van het door hem opgerichte radioprogramma De Taalstaat. Hij zet daarmee na maar liefst 52 jaar een punt achter een indrukwekkende loopbaan als radiopresentator. Het programma De Taalstaat bestaat ook alweer sinds 2014 en heeft bij veel luisteraars de liefde voor het Nederlands én voor zowel de literatuur als de liedjes … [Lees meer...] overDankjewel, Frits
Groslijst: Myrthe van der Meer, De wetten van Alex
De wetten van Alex geeft een inkijkje in het leven van Alex, een zoöloge die werkt met botten. Volgens de vaste structuur in het boek, ingedeeld in hoofdstukken die steeds dag, plaats en –dagdeel aangeven, leert de lezer Alex en haar omgeving kennen. Kenmerkend voor Alex is misschien de uitspraak die ze doet tegen een nieuwe kamergenoot, die later haar vriendin … [Lees meer...] overGroslijst: Myrthe van der Meer, De wetten van Alex
Verschenen: De transformatie van de Grand Tour
De Nederlandse Grand Tour naar Italië in de tweede helft van de achttiende eeuw, de bloeitijd van de Verlichting, is het onderwerp van dit essay. De verslagen van de lange Italiaanse reizen die, vaak ter afronding van hun educatie, werden ondernomen door talrijke welgestelde achttiende-eeuwse Nederlanders zijn door historici vaak beschouwd als niet veel meer dan vindplaatsen … [Lees meer...] overVerschenen: De transformatie van de Grand Tour
Pas verschenen: ADDA III. Cahiers voor concrete & visuele poëzie
Samen met Willy Tibergien, Andreas Van Rompaey en Lieve Terrie heeft Renaat Ramon de cahierreeks ADDA opgericht, die aan de verdere bekendmaking en beoefening van de iconische (concrete en visuele) poëzie wil bijdragen. In de eerste twee delen wordt de stand van zaken in de Nederlandstalige en in de Canadese literatuur belicht; in het derde deel gaat de aandacht uit naar … [Lees meer...] overPas verschenen: ADDA III. Cahiers voor concrete & visuele poëzie
13 februari 2026: DBNL-dag 2026 in Den Haag
Op vrijdag 13 februari 2026 heet de DBNL u van harte welkom in de KB te Den Haag voor een nieuwe editie van de DBNL-dag. De datum spreekt tot de verbeelding, en dat neemt de DBNL dit jaar letterlijk: het programma staat in het teken van ongeluk en bijgeloof – van ongelukkige liefdesromans tot literaire termen zoals Urban Legend en Unheimlich, en alles … [Lees meer...] over13 februari 2026: DBNL-dag 2026 in Den Haag
Een feest van onverzorgd Nederlands
[wat voorafging: Bij vertalen horen, in de woorden van legendarische tovenaar-vertaler Pé Hawinkels, ‘bepaalde vormen van enthousiasme’ waardoor je wel eens van de letter afwijkt om de geest te vangen. Is Infinite Jest van zulk hout gesneden dat het ongrammaticale woorden duldt en zelfs aanmoedigt, in vertaling?] Ik waag het erop, het woord vandaags onderbrengen in Eindeloos … [Lees meer...] overEen feest van onverzorgd Nederlands
Michel van der Plas • Uit Amerika
Uit Amerika Wanneer je einde februari doorAmerika rijdt, zie je overalnog Kerstversieringen. Een sterk gevalvan niet willen opgeven doet zich voor,een hardnekkig vasthouden aan een stal,aan koetsbellen die niet uit het gehoormogen; star blijft men een ster op het spoortot die zich op zijn dak nestelen zal. Het lijkt op vroeger in de bioscoop:als ik, na een kwartier of zo, … [Lees meer...] overMichel van der Plas • Uit Amerika
Woorden van (1) de (2) jaar
Aan het eind van het jaar maken we de balans op. Op televisie verschijnt het jaaroverzicht van het journaal, apps als Spotify sturen je een ‘wrap’ met je meestbeluisterde nummers en kranten publiceren lijstjes met de beste boeken, films, theatervoorstellingen en tentoonstellingen. Het is inmiddels ook traditie geworden om woorden van het jaar te kiezen. Kinderen stemden … [Lees meer...] overWoorden van (1) de (2) jaar
Geen lezer maar een pionier
De drukker, uitgever en boekhandelaar H.A.M. Roelants (1827-1907) zat op een zekere manier niet graag met zijn neus in de boeken. Als jongeman uit redelijk gegoede Schiedamse kring besloot hij niet te studeren. Hij wilde liever boeken máken. Tijdens zijn tienerjaren werd hij leerling van boekhandelaren in onder andere Nijmegen en Leiden. Toen hij op 19-jarige leeftijd … [Lees meer...] overGeen lezer maar een pionier
Bepalen stemhulpen je stemadvies?
Op 29 oktober 2025 kwamen 1500 mensen samen in een kolkend TivoliVredenburg tijdens de Grote Uitslagenavond. Tot de eerste exit poll konden bezoekers hun politieke honger stillen met korte talks, interviews en wetenschappelijke experimenten. Communicatiewetenschappers Bregje Holleman, Henk Pander Maat (beiden Universiteit Utrecht) en Naomi Kamoen (Tilburg … [Lees meer...] overBepalen stemhulpen je stemadvies?
Gerard Kornelis van het Reve – Kerstbrief (1963)
G.K. van het Reve droeg deze 'brief van een kijker' voor in de tweede aflevering van het satirische programma "Zo is het toevallig ook nog 's een keer", uitgezonden op 7 december 1963. Het publiek reageerde verrast op zijn optreden in het programma, waar hij in een interview het volgende over zei: 'Als je je een keer op dat scherm laat zien, stijgt onmiddellijk de verkoop van … [Lees meer...] overGerard Kornelis van het Reve – Kerstbrief (1963)
Vacature lector Nederlands bij ELTE Boedapest
Aan de vakgroep neerlandistiek van de Eötvös Loránd Universiteit (ELTE) in Boedapest, Hongarije ontstaat per 1 september 2026 een vacature voor een Lector Nederlands. Functieomschrijving De kandidaat die de medewerkers van de Vakgroep Neerlandistiek voor ogen staat De nieuwe lector zal wekelijks twintig lesuren taalverwerving geven aan studenten Nederlands van alle … [Lees meer...] overVacature lector Nederlands bij ELTE Boedapest
Verschenen: Hadewijch, Canti
«Qual carico è leggero nell’amore / e qual giogo ha un sapore sì dolce? / È il nobile fardello interiore, / con cui amore tocca gli amati / e con una sola volontà ne fa / un solo essere, senza ritorno. / Profondo è quel desio che sempre versa, / e ciò che versa amore tutto beve» (Canto XI). Intorno al 1250, nel ducato del Brabante, Hadewijch compone … [Lees meer...] overVerschenen: Hadewijch, Canti
De poëzie van Pieter Boskma
Pieter Boskma (1956) behoorde eind jaren tachtig tot de beweging der Maximalen. ‘Wij keurden en proefden en / keurden weer af / naarmate wij ouder werden’, schrijft hij in De Messiaaanse kust (1989). Inmiddels is de dichter een half leven en vele dichtbundels verder. Het stadrumoer is verdwenen, maar het autobiografische en de thematiek natuur, dood en liefde zijn gebleven. Met … [Lees meer...] overDe poëzie van Pieter Boskma
Leo Vroman • Gras hooi
•• Jaap Goedegebuure en Sjoerd van Faassen schreven ooit een interpretatie-artikel over 'Gras hooi' van Leo Vroman (dat hij zelf ooit zijn “meest bevredigende gedicht” noemde). Gras hooi Ach mijn zachtevan je woordenzijn de gedachtezo goed als gehoordeals ongehoordeals ongedachte dat ik je wilen nog kan kussenach daar tussenis ook geen verschil want door te … [Lees meer...] overLeo Vroman • Gras hooi
Kinderen bij wie taal niet vanzelf gaat
Zo’n acht jaar na mijn onderzoeksmaster en een onafgemaakt promotietraject (zie hier), ben ik opnieuw bezig met onderzoek. Dit keer niet over historische taalkunde, maar over taalontwikkeling bij kinderen, in het kader van mijn opleiding logopedie. Ik breng geen taalveranderingen door de eeuwen heen meer in kaart, maar kijk nu naar de taalontwikkeling van individuen, en dan … [Lees meer...] overKinderen bij wie taal niet vanzelf gaat
‘Jongens leken zich zoveel makkelijker te kunnen onttrekken aan hun jongen-zijn’
Over Tot alles in beweging komt van Ester Naomi Perquin Ester Naomi Perquins magistrale roman Tot alles in beweging komt kun je op minstens twee manieren tegelijkertijd lezen. In de eerste plaats als beschrijving van de ontwikkeling van een bewustzijn, hoe het van binnenuit voelt om de wereld gaandeweg op een andere manier te zien. In de tweede plaats als een studie van de … [Lees meer...] over‘Jongens leken zich zoveel makkelijker te kunnen onttrekken aan hun jongen-zijn’
Groslijst: Lucas Zandberg, Rustimo
Lieve Rustimo, Ik zal heel eerlijk zijn: ik vond je maar een vervelend mannetje. Je maakte het me veel te makkelijk om me achter de negentiende-eeuwse elite te scharen en naar je te wijzen en te lachen. Uitslover, ging er door mijn hoofd. Aandachttrekker. Als onverwacht geschenk uit Egypte was je de lieveling van het hof, de speelkameraad van keizerin Sisi’s liefste … [Lees meer...] overGroslijst: Lucas Zandberg, Rustimo
