De krant zoals wij die kennen is grotendeels ontstaan en ontwikkeld in de zeventiende eeuw in de Republiek. Wat begon bij handgeschreven berichten eindigde in een grootschalige productie van het belangrijkste medium op het gebied van nieuwsvoorziening, een maatschappelijk fenomeen dat de afgelopen eeuwen gedomineerd heeft en nog steeds een belangrijke rol speelt in het publieke … [Lees meer...] overVoor het eerst voor iedereen: de krant in de zeventiende-eeuwse Republiek
17e eeuw
Nieuwe lessenreeks: Vondels Lucifer in context
In een nieuwe lessenreeks op Literatuurgeschiedenis.org staat Lucifer centraal, het klassieke toneelstuk van Joost van den Vondel uit 1654. De lessen gaan in op Vondels taalvirtuositeit. Daarnaast wordt Lucifer in context geplaatst door thematische verbindingen te leggen met andere literaire werken, van gedichten van Kloos en Vasalis tot Connie Palmens moderne roman Lucifer. … [Lees meer...] overNieuwe lessenreeks: Vondels Lucifer in context
30 augustus 2024: Ambacht en ambachtelijkheid in de zeventiende eeuw
Jaarcongres Werkgroep De zeventiende eeuw 2024, Antwerpen Ambachtslieden waren geletterd en opgeleid en beschikten daarmee over ‘menselijk kapitaal’. Ze beschouwden zichzelf als de ruggengraat van de stad en daarvoor hadden ze goede redenen: hun organisaties, met name gilden en schutterijen, gaven vorm aan de stedelijke samenleving. Hun vaardigheid of ‘const’ werd … [Lees meer...] over30 augustus 2024: Ambacht en ambachtelijkheid in de zeventiende eeuw
Scriptieprijs Werkgroep De Zeventiende Eeuw
In het jaar 2000 heeft Werkgroep De Zeventiende Eeuw de DZE-scriptieprijs ingesteld. Sindsdien wordt deze prijs jaarlijks – en vanaf 2007 tweejaarlijks – uitgeloofd voor een uitstekende masterscriptie op het gebied van de zeventiende-eeuwse cultuur in de Nederlanden, in de ruime betekenis van het woord. Ook in 2024 wordt de tweejaarlijkse prijs (€500,-) weer uitgeloofd. De … [Lees meer...] overScriptieprijs Werkgroep De Zeventiende Eeuw
Constantijn Huygens e il suo amico a quattro zampe
Constantijn Huygens (L’Aia, 1596-1687) fu uno scrittore, compositore e diplomatico olandese durante il secolo d’oro (Gouden Eeuw) dei Paesi Bassi, nonché padre di Christiaan Huygens, scienziato al quale si deve, tra le altre cose, la prima osservazione degli anelli di Saturno. Durante la sua intensa attività di segretario dello statolder Federico Enrico d’Orange, … [Lees meer...] overConstantijn Huygens e il suo amico a quattro zampe
Thijssen-Schoute MA Thesis Award 2024
The Dr. C. Louise Thijssen-Schoute Foundation is soliciting nominations for the 2024 award for the best MA-thesis on early modern Dutch intellectual history. Established in 1961, the Dr. C. Louise Thijssen-Schoute Foundation aims to encourage research in the history of ideas of the early modern Netherlands. According to the will of Dr. Thijssen-Schoute – the author of an … [Lees meer...] overThijssen-Schoute MA Thesis Award 2024
Zoveel verschilde de zeventiende-eeuwer niet van een moderne scholier
"Gaandeweg het onderzoek", schrijft Jeroen Jansen tegen het eind van zijn indrukwekkende studie Literair vermaak in de zeventiende eeuw, "ben ik er steeds meer van overtuigd geraakt dat mijn historische verkenning van literair vermaak relevantie heeft voor wat er nu al in het voortgezet onderwijs gebeurt en waar nog winst te behalen valt." Dat kan de lezer op dat moment alleen … [Lees meer...] overZoveel verschilde de zeventiende-eeuwer niet van een moderne scholier
12 april – 30 juni 2024: Vers uit de tuin
Binnenkort te zien in Axel (Zeeland): Vers uit de tuin - een tentoonstelling over Petrus Hondius’ dichterlijke wegwijzer door het zeventiende-eeuwse landschap. Caroline Baetens en Kornee van der Haven van onze afdeling maakten deze tentoonstelling i.s.m. Piet de Blaeij van museum Het Warenhuis Bij verse oogst uit de tuin denk je waarschijnlijk in de eerste plaats aan wortels … [Lees meer...] over12 april – 30 juni 2024: Vers uit de tuin
Call for papers: CfP jaarcongres Werkgroep Zeventiende Eeuw
Ambacht en ambachtelijkheid in de zeventiende-eeuwse Nederlanden 30 augustus, Antwerpen In de historiografie is er sinds enige tijd aandacht voor de zogenaamde ‘middengroepen’ in de stedelijke samenleving van de zeventiende eeuw. Deze heterogene groep van stedelingen behoorde wat sociale status en welvaartsniveau betreft niet tot de stedelijke elite, noch tot de … [Lees meer...] overCall for papers: CfP jaarcongres Werkgroep Zeventiende Eeuw
Online: Esperanto-vertaling Gysbreght van Aemstel
Gysbreght van Aemstel estas libere elŝutebla tragedio en versoj de Joost van den Vondel (1587-1679). El la nederlanda esperantigis ĝin J. R. G. Isbrücker. La 82-paĝa tradukaĵo aperis ĉe eldonejo W.J. Thieme & Cie el Zutphen en la jaro 1932. Meer informatie … [Lees meer...] overOnline: Esperanto-vertaling Gysbreght van Aemstel
9 april 2024: Boekpresentatie ‘Literair vermaak in de zeventiende eeuw’
Op 9 april zal een aantal sprekers van de afdeling Neerlandistiek hun licht laten schijnen over verschillende aspecten van literair vermaak. Taalkundige Suzanne Aalberse vertelt over taalvermenging als spel en als vorm van scherpzinnigheid en humor. Modernletterkundige Stephan Besser spreekt over zintuiglijk/emotioneel vermaak en embodied cognition, terwijl filosoof Jean … [Lees meer...] over9 april 2024: Boekpresentatie ‘Literair vermaak in de zeventiende eeuw’
Verschijnt binnenkort: Literair vermaak in de zeventiende eeuw
Waarom beleven we plezier aan het lezen van een goed boek, het luisteren naar een mooi liedje of het bespreken van droevige of amusante literatuur? In dit breed opgezette onderzoek ontrafelt Jeroen Jansen hoe scherpzinnigheid, ontraadseling, zintuiglijkheid, verwondering, emotionaliteit en ontspanning het literaire genoegen van zeventiende-eeuwse literatuur … [Lees meer...] overVerschijnt binnenkort: Literair vermaak in de zeventiende eeuw
Willaert leest voor: De Spaansche Brabander
In deze scène uit het eerste bedrijf van Bredero's Spaanschen Brabander zijn we er getuige van hoe de pas in Amsterdam aangekomen, Antwerpse kale jonker en oplichter Jerolimo de pas in zijn dienst genomen straatjongen en bedelaar Robbeknol wat probeert te "fatsoeneren". … [Lees meer...] overWillaert leest voor: De Spaansche Brabander
Een dagboekblad van Constantijn Huygens jr.
Het dagboek kreeg, net als de autobiografie, zijn moderne vorm pas rond 1800. Zoals Jean-Jacques Rousseau in 1782 met zijn Confessions het model voor de autobiografie aanleverde, zo deed Johann Kaspar Lavater dat in 1772 met zijn Geheimes Tagebuch voor het persoonlijke dagboek. Dat een geheim dagboek in druk verscheen, lijkt een paradox, maar Lavater had zijn eigen dagboek … [Lees meer...] overEen dagboekblad van Constantijn Huygens jr.
In memoriam Piet Verkruijsse
‘En dan 100.000 jaar collationeren.’ Dr. Pieter Jozias Verkruijsse (1943-2012)neerlandicus, boekhistoricus en voorbeeldig bibliograaf Mijn oud-docent Ton Harmsen benaderde mij met een verrassend aanbod: een stuk te schrijven ter nagedachtenis aan Piet Verkruijsse. Uiteraard was ik zeer vereerd, maar ik was van mening dat anderen eerder geschikt zouden zijn om Piet met … [Lees meer...] overIn memoriam Piet Verkruijsse
De eerste druk van de Statenbijbel (1637) + de Vlaamse bijdrage
Deze video neemt je mee in de geschiedenis van de Statenvertaling of Statenbijbel uit 1637! Het is een reis door de tijd en levert details over de Vlaamse inbreng in deze 17de eeuwse bijbeltekst en beantwoordt de vraag: Hoe herken je een échte eerste druk? Of je nu een verzamelaar, geschiedenisliefhebber of gewoon nieuwsgierig bent, deze video biedt een boeiende kijk op een … [Lees meer...] overDe eerste druk van de Statenbijbel (1637) + de Vlaamse bijdrage
4 – 7 januari 2024: Gijsbreght van Aemstel opent in Amsterdam het nieuwe jaar
Van 4 t/m 7 januari 2024 keert Theater Kwast terug met hun bejubelde Gijsbreght van Aemstel in de resten van de oude Schouwburg aan de Keizersgracht, tegenwoordig het luxueuze hotel The Dylan. Op deze historische plek waar op 3 januari 1638 de beroemde tragedie van Joost van den Vondel ooit in première ging, is de langstlopende theatertraditie sinds 2018 herboren door de unieke … [Lees meer...] over4 – 7 januari 2024: Gijsbreght van Aemstel opent in Amsterdam het nieuwe jaar
Lezing Jean-Marc van Tol – ‘Buat’
Op 2 december 2023 hield schrijver Jean-Marc van Tol in de Amsterdamse boekhandel Scheltema een lezing over zijn historische roman Buat. … [Lees meer...] overLezing Jean-Marc van Tol – ‘Buat’
Een taalproeverij met Ingmar Heytze
Een taalproeverij! De kracht en schoonheid van het woord: een onuitputtelijke bron voor muziek en voor poëzie. Gezongen gedichten in de weelderige lyriek van de 16e en 17e eeuw staan tegenover de lichtvoetige en humoristische poëzie van Ingmar Heytze. Onderga de muzikaliteit in zijn voordracht, die Camerata Trajectina passend weerwoord geeft. De fluiten naast de dansende … [Lees meer...] overEen taalproeverij met Ingmar Heytze
Verschenen: Pieta van Beek, Juweeltjes
In de oude Schurmannianareeks publiceerde dr. Pieta van Beek van 2013-2017 reeds zeven delen en een boekrol over de polyglotte, kunstzinnige en geleerde Anna Maria van Schurman (1607-1678), de eerste studente in Utrecht in 1636. Zo geeft deel 4 Herrezen uit de as een vertaling, inleiding en commentaar van vier Latijnse geschriften over Anna Maria van Schurman van … [Lees meer...] overVerschenen: Pieta van Beek, Juweeltjes
Boerekermis (1708) van Lukas Rotgans (4): Vergelijking met Bredero
De tekst van Rotgans telt 1352 versregels, ongelijk verdeeld over twee zogeheten ‘boeken’. Het eerste boek bevat 516 regels, het tweede 836. Beide boeken hebben een eigen karakter, waarbij het tweede boek naar verluidt een ‘hooger toon’ kiest. Dat lijkt dan ‘hooger’ in vergelijking met het eerste boek. Het eerste boek presenteert zich als een epos door de overname … [Lees meer...] overBoerekermis (1708) van Lukas Rotgans (4): Vergelijking met Bredero
Waarom je van Voetius niet mag proosten
Gijsbertus Voetius was dominee, hoogleraar en de auteur van complexe theologische traktaten tegen de filosofieën van Descartes en Spinoza. In 1637 publiceerde hij echter een boek over een heel ander onderwerp: proosten. In Van de santeen behandelde Voetius een brandende vraag: mag een goede christen zijn/haar glas heffen? De theoloog beantwoordde die vraag met een stellige nee. … [Lees meer...] overWaarom je van Voetius niet mag proosten
5 september 2023: René van Stipriaan over ‘Het reisboek van Willem van Oranje’
Voor Het reisboek van Willem van Oranje volgde biograaf René van Stipriaan de Vader des Vaderlands door Europa en deed onderzoek naar de historische locaties die hij bezocht. Hoe zag de wereld van Willem van Oranje eruit – en wat is er nog van over? Op dinsdagavond 5 september vertelt Van Stipriaan in Spui25 / de Singelkerk te Amsterdam over deze nieuwe reis terug in … [Lees meer...] over5 september 2023: René van Stipriaan over ‘Het reisboek van Willem van Oranje’
Sappho in de zeventiende eeuw
Landkaart van de poëzie, met de rivieren de Rijm en de Reeden(Gemengelde Parnas-loof, 1693) Je kan je ogen niet geloven: de literaire genres visueel in kaart gebracht. Met de gekroonde lier als wapen staat deze zeventiende-eeuwse word cloud in het Gemengelde Parnas-loof van François van Bergen en Samuel van der Heiden (Amsterdam, 1693) als illustratie bij hun beschrijving … [Lees meer...] overSappho in de zeventiende eeuw
Reynaert in de zeventiende eeuw
Geïmponeerd door Reynaerts verhalen laat Koning Leeuw hem van de galg komen.Reynaert de Vos (Delft 1603), p. 31 Ook in het zeventiende-eeuwse Holland zijn de avonturen van Reynaert de Vos stukgelezen: slechts van twee gedrukte edities is een exemplaar overgeleverd. We hebben hier dan ook te maken met efemeer drukwerk: bibliofielen, geleerden en bibliotheken bewaarden … [Lees meer...] overReynaert in de zeventiende eeuw
