Dialect en literatuurDoor Marc van OostendorpHet onderstaande is een bewerking van mijn voorwoord bij het boek Schrijvers op streek, dat deze week verscheen. In dat boek staan 20 in dialect geschreven verhalen uit allerlei Nederlandse regio's.Het is helemaal niet zo lang geleden dat schrijven duurwas. Op school kregen de kinderen niet meteen een pen, maar eerst een een potlood: … [Lees meer...] overNiet alleen voor oude mannetjes
dialecten
Hoe de huig-[R] oprukt in Vlaanderen
Door Marc van OostendorpVan alle klanken in menselijke talen, trekt de [r] ongetwijfeld de meeste belangstelling. Dat is ook terecht: er is inmiddels bijna overal wel iets mee aan de hand, bijvoorbeeld in de manier waarop hij wordt uitgesproken, of juist niet.In het nieuwe boek Rhotics, New Data and Perspectives staan artikelen over de manier waarop Franse kinderen en … [Lees meer...] overHoe de huig-[R] oprukt in Vlaanderen
Open dialectendata
Door Nicoline van der SijsRond 1900 groef de Engelse archeoloog Sir Arthur Evans bij Knossos op Kreta kleitabletten op met teksten in twee onbekende schriften, die hij Lineair A en B noemde. Toen het hem niet lukte Lineair B te ontcijferen, hield hij de kleitabletten moedwillig weg van andere onderzoekers. Pas tien jaar na zijn dood ontcijferde Michael Ventris het schrift, … [Lees meer...] overOpen dialectendata
Ten behoeve van de verwerking van dialectwoordenboeken: stagiairs met een technische achtergrond en stagiairs met een taalkundige achtergrond
Het Meertens Instituut is bezig met de samenstelling van een computationeel dialectlexicon en een zoekmachine die als hulpmiddel gebruikt kan worden om in dialectteksten te zoeken. Hiervoor worden de trefwoorden uit bestaande, digitaal beschikbare dialectwoordenboeken voorzien van een Standaardnederlandse vorm, zodat de dialectwoordenboeken toegankelijk worden via de … [Lees meer...] overTen behoeve van de verwerking van dialectwoordenboeken: stagiairs met een technische achtergrond en stagiairs met een taalkundige achtergrond
Utereg. T.
Door Marc van Oostendorp Utrecht, dat is de stad die zichzelf Utereg noemt, terwijl Utrechtenaren tegelijkertijd soms enkelt zeggen in plaats van enkel, en brommert in plaats van brommer. De stad waar t's verdwijnen en verschijnen naar believen, althans op het eerste gezicht. Helemaal lukraak is het toch niet, blijkt uit deze film op Facebook, waarvan de link me is … [Lees meer...] overUtereg. T.
Verwantschapstermen in het Huizer dialect
door Viorica Van der Roest Vorige week vertelde ik over dieren- en plantennamen in het Huizer dialect. Een andere interessante categorie woorden uit dit dialect wordt gevormd door de verwantschapstermen en de woorden voor man en vrouw. Een getrouwde man is in Huizen een ‘taatje’, en een getrouwde vrouw een ‘nenne’. Een tante is een ‘meutjen’ (maar een oom gewoon ‘oom’), een … [Lees meer...] overVerwantschapstermen in het Huizer dialect
Dieren- en plantennamen in het Huizer dialect
Door Viorica Van der Roest Huizen zoe as ’t nooit meer wurdt. Deze melancholieke titel van een boekje uit 1981 over het Noordhollandse Huizen geeft aardig weer hoe veel oudere Huizers zich tegenwoordig over hun dorp voelen. Huizen had altijd een geïsoleerde positie in het Gooi, maar sinds halverwege de twintigste eeuw is het dorp volgestroomd met ‘buitenlui’ en is de Huizer … [Lees meer...] overDieren- en plantennamen in het Huizer dialect
Woordenboek van de Tilburgse Taal
In 2012 is het Woordenboek van de Tilburgse Taal flink uitgebreid en verbeterd. Dankzij een bijdrage van Stadsmuseum Tilburg is het corpus uitgebreid met meer dan 3300 bewijsplaatsen uit geschreven bronnen uit de periode 1920-2011. Daarbij is niet beknibbeld op ruimte en lengte, zodat veel citaten in een ruime context leesbaar zijn geworden. Het WTT heeft daarmee naast de al … [Lees meer...] overWoordenboek van de Tilburgse Taal
Promotie Eefje Boef: structuur van betrekkelijke bijzinnen in Nederlandse dialecten
Op 13 januari 2013 promoveert taalwetenschapper Eefje Boef aan de Universteit Utrecht op haar onderzoek naar morfosyntactische microvariatie (verschillen in zinsstructuur tussen verschillende dialecten) in het Nederlands. Voor haar proefschrift deed Boef onderzoek naar betrekkelijke bijzinnen en gerelateerde constructies, zoals vraagwoordvragen. In het bijzonder staat het … [Lees meer...] overPromotie Eefje Boef: structuur van betrekkelijke bijzinnen in Nederlandse dialecten
Google Grammar View
Google Streetview heeft de kunst van het kaartlezen veranderd. Je kijkt niet meer per se van boven naar een tweedimensionele wereld, maar je kunt er middenin gaan staan. Je kunt niet alleen zien dat je halverwege de straat linksaf moet slaan, je kunt ook zien hoe die hoek die je om moet eruit ziet. Dat opent perspectieven voor het taalonderzoek. … [Lees meer...] overGoogle Grammar View
Een zachte g en wat verdraaide klinkers
Dialect volgens de publieke omroepIn Roermond is beroering ontstaan over het Sinterklaasjournaal. Dat blijkt uit de Facebook-pagina van de Limburgse omroep L1. Het probleem is dat er iedere dag twee acteurs ten tonele worden gevoerd die het Remunjs imiteren. Zij doen dat inderdaad bar slecht: met een rare g en wat eigenaardige klinkers denken ze er te zijn.Een … [Lees meer...] overEen zachte g en wat verdraaide klinkers
Congres Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde
De VLDN organiseert haar 38e congres op zaterdag 24 november in het stadhuis van Bree, Vrijthof 10.Het thema is:Dialecten, namen en geschiedenis in het Maaskempens-Breeërlands. Deelname aan het congres is gratis. Belangstellenden verzoeken wij om zich vooraf, uiterlijk op 16 november, aan te melden. … [Lees meer...] overCongres Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde
Promotie Philomène Bloemhoff-de Bruijn: Anderhalve eeuw Zwols. Vocaalveranderingsprocessen in de periode 1838-1972
Op 15 november 2012 promoveert neerlandica Philomène Bloemhoff-de Bruijn (1953) aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen met haar onderzoek naar vocaalveranderingen in de stadstaal van Zwolle. … [Lees meer...] overPromotie Philomène Bloemhoff-de Bruijn: Anderhalve eeuw Zwols. Vocaalveranderingsprocessen in de periode 1838-1972
Nog meer herinneringen
Herinneren aan mijn moedertaal van Cornelis Verhoeven maakte allerlei dingen in me wakker. Herinneringen bijvoorbeeld, of beter gezegd: pogingen tot herinneringen. Verhoeven publiceerde zijn boekje in 1978. Ik was op dat moment een kind in de stad waar Verhoeven leraar was — Den Bosch. Geografisch was het bovendien niet ver van het dorp dat hij beschrijft (Udenhout). Maar er … [Lees meer...] overNog meer herinneringen
Herinneringen aan mijn moedertaal
Wat is het mooiste essay over het Nederlands uit de vorige eeuw? Voor mij is dat Herinneringen aan mijn moedertaal van Cornelis Verhoeven. Zowel het boekje als de auteur zijn, ben ik bang, bezig om snel weg te zakken in de vergetelheid, maar daar horen ze niet. Verhoeven was een filosoof en een classicus die stukjes schreef voor onder andere de krant De Tijd. Uit zijn werk … [Lees meer...] overHerinneringen aan mijn moedertaal
Brommers kieken
Rond 1970 kon een Drentse jongen aan een meisje dat hij leuk vond voorstellen Gaoi even met mien brommer bekieken? "Nee, natuurlijk dacht hij dan niet dat het meisje een fervent TT-bezoekster was" schrijft Jan Germs in zijn boekje Ik heb een neefje doodgeslagen, "of zelfs maar belangstelling had voor zijn brommer."Jan Germs is van 1954, dus hij was zelf in … [Lees meer...] overBrommers kieken
De geheimen van de Leidse [ɻ]
Het is vandaag drie oktober, de dag van een groot volksfeest in Leiden. In de stad zelf zeggen ze [dɻi ɔktoʷbəɻ], met een 'Amerikaanse' [ɻ] die je verder in geen enkel Nederlands dialect hoort, zeker niet voor een klinker (u kunt hem hier beluisteren). Waar die [ɻ] vandaan komt, weet niemand. De Leidse taalgeleerde Hans Heestermans heeft wel geopperd dat het komt doordat in … [Lees meer...] overDe geheimen van de Leidse [ɻ]
Petitie Vlaams Dialecterfgoed
'Dialecterfgoed verdient steun van de overheid'Enkele Vlaamse organisaties voor de bestudering van het traditionele dialect maken zich zorgen over het wegvallen van enkele belangrijke overheidssubsidies. U kunt een petitie tekenen op de website www.dialecterfgoed.be. … [Lees meer...] overPetitie Vlaams Dialecterfgoed
Plat praten in de Fabeltjeskrant
Doordat Ger Smit een paar dagen geleden overleed, stond De Fabeltjeskrant de laatste dagen weer in de belangstelling. Smit nam in die serie de stemmen van onder andere Gerrit de Postduif, Bor de Wolf, Lowieke de Vos, Meneer de Raaf, Meindert het Paard en Ed Bever voor zijn rekening.Arjen Fortuin lanceerde in zijn column van vrijdag de Bor de Wolf-prijs. Bor was volgens … [Lees meer...] overPlat praten in de Fabeltjeskrant
Streektaalconferentie 28 september 2012
De Stichting Nederlandse Dialecten (SND), Gelders Erfgoed en Variaties vwz organiseren op 28 september in congrescentrum Droom in Elst (Gelderland) de 7de internationale streektaalconferentie. het thema is (streek)taal als erfgoed?! Taalkundigen, erfgoedprofessionals en beleidsmensen buigen zich over de vraag of streektalen ook geborgd moeten worden als een vorm van immaterieel … [Lees meer...] overStreektaalconferentie 28 september 2012
Te populair
Vanavond begint de achtdelige serie Dat is andere taal (Nederland 2, 19:35 - 20:05). Ik ben op een aantal manieren betrokken bij die serie: ik heb de redactie geholpen bij het vinden van onderwerpen en van de geïnterviewden, voor zover dat geen 'Bekende Nederlanders' waren. Ik treed zelf in twee afleveringen op en heb meegeschreven aan het boek dat de de serie begeleidt. … [Lees meer...] overTe populair
Call for papers: New ways of analyzing syntactic variation
An interdisciplinary workshop on understanding and explaining syntactic variationHosted by the Radboud University Nijmegen, November 15-17, 2012Plenary speakersJoan Bresnan (Stanford University)Adele Goldberg (Princeton University)Sali Tagliamonte (University of Toronto)Antal van den Bosch (Radboud University Nijmegen)Workshop goalSyntactic variation concerns the alternation … [Lees meer...] overCall for papers: New ways of analyzing syntactic variation
Hun geit
Bron MAND, Deel 2 (kaart 2.6.1.1)Deze week kregen we op het Meertens Instituut bericht van de uitgever dat de Morfologische en de Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten (MAND en SAND) binnenkort worden verramsjt. Binnenkort liggen ze bij de voormalige Selexyz-winkels.Ik heb een paar hoofdstukken bijgedragen aan deel II van de MAND. Het liefst is mij het … [Lees meer...] overHun geit
Oproep: medewerkers vragenlijsten
Het Meertens Instituut is in 1931 begonnen met het uitsturen van vragenlijsten naar informanten in Nederland en Vlaanderen. De eerste vragenlijst ging over de namen van lichaamsdelen van de mens. Het mochten ook “platte woorden” zijn. Sindsdien is er jaarlijks een vragenlijst rondgestuurd met vragen over allerlei aspecten van het dialectgebruik. In 1934 is ook de afdeling … [Lees meer...] overOproep: medewerkers vragenlijsten
Oratie Leonie Cornips: Talen in beweging
Op vrijdag 11 mei sprak Leonie Cornips haar oratie uit getiteld 'Talen in beweging'. Hiermee aanvaarde zij het ambt van bijzonder hoogleraar Taalcultuur in Limburg aan de Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen van de Universiteit Maastricht. De tekst van de oratie is nu ook te downloaden. … [Lees meer...] overOratie Leonie Cornips: Talen in beweging
