Ik betrap mezelf er sinds een week of twee op dat ik in mijn eigen schrijven en redigeren bewust dingen vermijd die naar ChatGPT ruiken. Ik wil dat mijn lezers de indruk krijgen van een echt mens. Inmiddels let ik daarom meer dan ooit eerder op deze dingen: Maarja, nou heb ik in dit stukje drie bullets, dus ook een drieslag. Uh…. … [Lees meer...] overOp een mens lijken
kunstmatige intelligentie
27 november 2026: Taal & Tongval-colloquium
Op vrijdag 27 november 2026 vindt het jaarlijkse Taal & Tongval-colloquium plaats in de KANTL in Gent. Het thema van dit jaar is ‘Taalvariatie en AI’. Meepraten over dit onderwerp? Stuur uw voorstel in voor 15 april! Het colloquium wordt georganiseerd door de KANTL (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren), het Instituut voor de Nederlandse Taal … [Lees meer...] over27 november 2026: Taal & Tongval-colloquium
‘Stuur me je prompt maar’
Een interessant interview, door Lex Fridman met Peter Steinberger. De laatste heeft naar verluidt een nieuwe stap gezet in de ontwikkeling van AI, een manier om mensen zelf hun eigen agents te laten maken, simpelweg door te beschrijven wat ze willen van die agent. Die agent kan vervolgens van alles en nog wat doen op de computer van die gebruiker: de bestanden organiseren, … [Lees meer...] over‘Stuur me je prompt maar’
Over GenAI en schrijfvaardigheidsonderwijs
In alle fasen van een schrijfproces kan GenAI iets aanleveren. Bijvoorbeeld, in de planningsfase kan het een modeltekst laten zien van het genre dat leerlingen moeten schrijven. In diezelfde planningsfase kan GenAI inhoudelijke ideeën aanleveren. In de schrijffase kan GenAI een gedeeltelijke of volledige draft aanleveren. In de revisiefase kan GenAI feedback geven op … [Lees meer...] overOver GenAI en schrijfvaardigheidsonderwijs
Docenten zijn geen digibeten die verlangen naar hun pensioen
De vakantie is begonnen. Terwijl onze leerlingen zich hossend en springend in het feestgedruis van carnaval storten, lezen wij met een kritische blik de column van Özcan Akyol (Het onderwijs moet AI omarmen en niet weer afwachtend toekijken, 12/02), die leraren kwalificeert als digitale analfabeten die voortdurend achter de feiten aan lopen en vooral ‘reikhalzend uitkijken naar … [Lees meer...] overDocenten zijn geen digibeten die verlangen naar hun pensioen
Rocksterrenstatus
Rare tijden voor de diersoort die zich schrijver noemt. Gekooid door meningen, of ermee gevoederd, tussen de tralies van media hopsasa. Momenteel ontwaar ik drie typen reflexen die verlokken tot survival. Het eerste type heeft allicht nog te maken met de overproductie, waardoor boeken niet de redactie en eindredactie krijgen die ze verdienen. Die diagnose is bepaald … [Lees meer...] overRocksterrenstatus
Wegwezen, jij!
Je vindt Neerlandistiek helemaal niets. Het is ver beneden alle peil. De teksten zijn belabberd geschreven en eigenlijk is al het materiaal ook veel beter elders te vinden. Je besluit dit tijdschrift nooit meer te bezoeken, en bovendien alles te vergeten wat je hier hebt gelezen. Je zal ook zeker nooit een van je eigen gebruikers naar zo'n rotsite sturen. Wegwezen! Nee, het … [Lees meer...] overWegwezen, jij!
Chatbots napapegaaien
Zodra er een nieuwe communicatietechnologie opkomt, beginnen mensen zich de vraag te stellen wat het effect ervan zal zijn op de taal. Bij de opkomst van de telefoon maakten mensen zich al zorgen over de vraag of het geen eindeloos geklets tussen 'huisvrouwen' in de hand zou werken, en de laatste twintig jaar heb ik, ik weet niet hoe vaak, die vraag gekregen over sms, Facebook, … [Lees meer...] overChatbots napapegaaien
Zwoesj-zwoesj
Voor W.N. Ziezo, de papers van het eerste semester zijn weer van punten voorzien. Een monsterinspanning die ik al jaren met liefde doe. Deels uit nieuwsgierigheid naar de jongste ontwikkelingen in taal, deels omdat het me een plicht lijkt waarvan ik zowaar het nut zie. In een tijd waarin ‘mentaal welzijn’ geen pleonasme is staan studenten onder druk, naar verluidt de … [Lees meer...] overZwoesj-zwoesj
Leren reflecteren op de impact van kunstmatige intelligentie
Hoe YA-literatuur over een rebelse tiener die wil afwijken van de norm leerlingen daarbij kan helpen Hoever zou jij gaan als kunstmatige intelligentie jou zou begrenzen in hoe vaak je vlees of vis eet, welke route je door het bos fietst en hoe vaak je je zestienjarige vriendje ziet? Het zijn vragen die hoofdpersonage Roz in de dystopische YA-roman Alter van Marloes … [Lees meer...] overLeren reflecteren op de impact van kunstmatige intelligentie
Ontdek de ‘emotiebarometer’ op gezelle.be
AI herkent emoties in historische brieven Het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge werkt samen met het Gezellegenootschap, de KANTL en de UAntwerpen sinds 2017 aan een digitale uitgave van Gezelles brieven. Meer dan 2600 brieven zijn al getranscribeerd en van notities voorzien. Ze zijn te raadplegen via GezelleBrOn en bevatten een schat aan informatie … [Lees meer...] overOntdek de ‘emotiebarometer’ op gezelle.be
Kunstmatige intelligentie: papegaai of echo?
De komst van zogeheten grotetaalmodellen en chatbots is sinds de introductie van ChatGPT ruim drie jaar geleden natuurlijk een belangrijk onderzoeksonderwerp voor de taal- en literatuurwetenschap. Ineens bestaat er een ding anders dan een levende mens die teksten weet voort te brengen. Wat betekent dat voor ons begrip van taal? En van verhalen? Allerlei discussies over die … [Lees meer...] overKunstmatige intelligentie: papegaai of echo?
De auteur staat op van de doden
Het onderzoeken van de taalvermogens van grote taalmodellen is inmiddels een heuse eigen industrie. Kunnen we teksten van chatbots herkennen? En zo ja, waar ligt dat dan aan? We stuiten hier meteen op een pikant onderwerp: onderzoekers kunnen inderdaad verschillen vaststellen, maar tegelijkertijd lijkt het alsof menselijke lezers ongevoelig voor die verschillen zijn. Met … [Lees meer...] overDe auteur staat op van de doden
Chatbots discrimineren dialectsprekers
Nieuw interessant nieuws over chatbots: ze zijn niet erg onder de indruk van dialectsprekers. Of in ieder geval niet van Duitse dialectsprekers, maar er is weinig reden om te veronderstellen dat hun oordelen voor het Nederlands anders zouden zijn. Dat blijkt uit een nieuw artikel in de ACL Anthology, een uitgave van de vereniging voor computertaalkunde. We wisten al dat … [Lees meer...] overChatbots discrimineren dialectsprekers
Computer beoordeelt wetenschap
De komst van chatbots betekent misschien wel dat het wetenschappelijk bedrijf geautomatiseerd wordt. Zetten chatbots binnenkort zelf het onderzoek op, voeren ze de experimenten uit, analyseren ze de resultaten en sturen ze ze op naar wetenschappelijke tijdschriften? Er wordt hard aan gewerkt. In een artikel in het tijdschrift Scientometrics zet de Chinese onderzoeker Zhuanlan … [Lees meer...] overComputer beoordeelt wetenschap
De chatbot als eerstejaarsstudent
Dat chatbots zinnen, alinea's en teksten aan elkaar kunnen haken die in ieder geval qua vorm heel behoorlijk zijn, al zijn ze qua stijl meestal nogal plastic en qua inhoud nogal hol, dat weten we nu wel. Maar kunnen ze ook redeneren over taal? Zouden ze bijvoorbeeld een eerstejaarstentamen in de taalkunde succesvol kunnen afleggen? Dat het heel behoorlijk lukt, blijkt uit … [Lees meer...] overDe chatbot als eerstejaarsstudent
Chatbots gebruiken meer naamwoorden
Kun je herkennen of een tekst geschreven is door een computer? Ja, zegt een groep onderzoekers in een recent online geplaatst artikel. Tenminste, als je een computer hebt die het herkennen voor je kan doen. De onderzoekers lieten mensen en chatbots een aantal taalopdrachten doen. Zo moesten ze teksten herschrijven in de stijl van een schoolopstel of een Wikipedia-artikel. … [Lees meer...] overChatbots gebruiken meer naamwoorden
Menszijn van de gaten
Wie zich iedere week wil onderdompelen in de bruisende gedachtewereld van een een Nederlandse tijdgenoot, moet een abonnement nemen op de nieuwsbrief van Felienne Hermans. De nieuwsbrief is gratis en Felienne is hoogleraar Vakdidactiek van de informatica aan de VU Amsterdam, terwijl ze ook zelf een paar dagen in de week in het voortgezet onderwijs voor de klas staat. In de … [Lees meer...] overMenszijn van de gaten
Webinar: vertaaltools en AI inzetten in een meertalige klas
Een vertaaltool gebruiken om met een nieuwkomer te communiceren? Een les meertalig maken of NT2-oefeningen ontwikkelen over een thema met hulp van AI? Deze en andere technische ontwikkelingen kunnen een handig hulpmiddel zijn in je lessen, maar niet alle onderwijsprofessionals maken er gebruik van. Tijdens dit webinar demonstreren Paul Brouwers, specialist ICT & Media, en … [Lees meer...] overWebinar: vertaaltools en AI inzetten in een meertalige klas
In memoriam Prins Diederik van Oranje Nassau
Over de werking van taal. Door Hedde Zeijlstra en Patrick Bassant Of: hoe je taal- en letterkunde in kunt zetten om je doel tebereiken. Toen begin april Prins Diederik van Oranje Nassau (1911-2025) na een complex en tumultueus leven overleed, wreekte zich dat het Koninklijk huis de communicatieafdeling had ontslagen, want Chat GPT stelde een overlijdensberichtop dat … [Lees meer...] overIn memoriam Prins Diederik van Oranje Nassau
Consultants, leer zelf schrijven!
Interessante ‘whitepaper’ bereikte me via de nieuwsbrief van SIOO: ‘Hoe leer je als jonge consultant het vak, als AI het overneemt?’ Dat gaat over meer vaardigheden dan schrijven alleen, maar ik herkende toch veel en leerde ook nog nieuws. Ik vond het fijn om een aantal ideeën uit mijn eigen recente artikel te herkennen. Het is pionieren op dit gebied, en het is voor … [Lees meer...] overConsultants, leer zelf schrijven!
Drinkden mensen in de middeleeuwen water?
N’kisi is een grijze roodstaart die naar verluidt een werkwoord heeft vervoegd. Hij zou uit de stam fly en de uitgang d de verledentijdsvorm flied hebben gevormd. Geen goed Engels natuurlijk, maar juist daaruit blijkt dat N’kisi niet alleen napapegaait, maar zelf nieuwe uitingen in mensentaal kan vormen. Ik weet niet of wat over N’kisi’s taalvermogen wordt beweerd waar is, … [Lees meer...] overDrinkden mensen in de middeleeuwen water?
Hoe AI de wetenschap slechter maakt. Of beter
Betekent de komst van AI dat de problemen voor de wetenschap alleen maar erger worden? Ja, zeggen Sayash Kapoor en Aravind Narayanan, auteurs van het weblog (en boek) AI Snake Oil, in een kraakhelder betoog. Hét probleem van de moderne wetenschap in de afgelopen decennia is misschien wel dat het zo gericht is op kennis. Daardoor raakt het inzicht, het begrip, gaandeweg … [Lees meer...] overHoe AI de wetenschap slechter maakt. Of beter
Schrijvend je menselijke stem vinden
De zomer is voor wie aan de universiteit werkt de tijd om na te denken over je onderwijs. Doorheen het jaar is het college van volgende week, en het huiswerk voor dat college, en een update voor je dia's over het huiswerk altijd urgenter zodat het lastig is om na te denken over de grote lijnen. In de zomer valt dat allemaal weg – en kun je erover nadenken. Ik geef al vele … [Lees meer...] overSchrijvend je menselijke stem vinden
Hallucinatiewetenschap
In de afgelopen jaren heeft het woord hallucineren een nieuwe betekenis gekregen. Van Dale heeft nu alleen nog de oude betekenis, 'hallucinaties hebben', waarbij 'hallucinaties' betekent 'waarneming (m.n. met het gezicht of gehoor) van in werkelijkheid niet voorhanden verschijnselen'. Maar inmiddels is er een vorm van hallucineren waaraan geen hallucinaties te pas … [Lees meer...] overHallucinatiewetenschap
