Bas Jongenelen schreef een boek over de duivel in de Nederlandse literatuur. Wie is de duivel? Wat maakt hem tot zo'n aantrekkelijk personage, en wat veranderde in zijn aandeel in de literatuur sinds de middeleeuwen? Er is ook een podcast-versie van dit gesprek. … [Lees meer...] overBas Jongenelen over de duivel
letterkunde
Nieuw in de DBNL: Antoon Coolen
Voor december is er weer een aantal titels toegevoegd aan de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL), waaronder dit keer drie toneelstukken en een sprookjesboek van de populaire Brabantse schrijver Antoon Coolen. Genoveva van Brabant is een toneelstuk in vier bedrijven uit 1954 over de legendarische middeleeuwse volksfiguur. Mars en Venus is … [Lees meer...] overNieuw in de DBNL: Antoon Coolen
De valbijl
Promovendus Jan de Ridder verraste mij met een exemplaar van de eerste aflevering van het tijdschrift De Valbijl, april 1924. Het papier verkruimelt in mijn vingers, het eens rode omslag is verbleekt - voltooid verleden tijd. Sinds de verdediging van mijn proefschrift, begin 2002, had ik het blad niet meer gezien. Een grandioos succes was het bepaald niet. Er verschenen in … [Lees meer...] overDe valbijl
14 december 2022: Omdat lezen loont
Nederland leest steeds minder en steeds minder graag. Hoe komt dat? En vooral: wat kunnen we eraan doen? Ter gelegenheid van de verschijning van de bundel Omdat lezen loont (red. Yra van Dijk, Micha Hamel, Marie-José Klaver en Els Stronks), gaan beleidsmakers, leraren, studenten, politici en journalisten in debat. Na twintig jaar kwakkelen staat het leesonderwijs … [Lees meer...] over14 december 2022: Omdat lezen loont
Koudum en de Friese literatuur (19e eeuw): de Halbertsma’s en de Rimen en teltsjes
Koudum speelt geen grote rol in de Friese literatuur. Als Koudum al een rol speelt, dan is het niet meer dan een figurantenrol. Je moet het soms ver zoeken en dat heb ik dan ook gedaan. Zo zag ik op mijn zoektocht dat de beroemde 19e-eeuwse schrijver en taalwetenschapper Joost Hiddes Halbertsma (1789-1869 ), toen hij in Amsterdam aan het Doopsgezind Seminarie studeerde, les … [Lees meer...] overKoudum en de Friese literatuur (19e eeuw): de Halbertsma’s en de Rimen en teltsjes
Verschenen: De duivel in de Nederlandse literatuur
De duivel is een van de fascinerendste personages uit de westerse literatuur- en cultuurgeschiedenis. In tal van romans, verhalen, gedichten, toneelstukken, stripboeken, liedjes, volksverhalen, toverboeken en films teistert hij de mens. Hoe wordt de duivel voorgesteld in deze genres en wat doet hij zoal? Bas Jongenelen analyseerde veel Nederlandstalige duivelsfictie. Hij … [Lees meer...] overVerschenen: De duivel in de Nederlandse literatuur
vol dringend aangevraagde bakjes onvermogen
Waarom gedichten van Joke van Leeuwen lezen? Ik kan nu al uitzien naar een studie van het gehele werk van Joke van Leeuwen, hoewel bij mijn weten nog niemand begonnen is aan zo'n studie en dat werk trouwens ook hopelijk nog lang niet klaar is. Haar nieuwste bundel heet Aan tafels – eerder schreef Mathijs Sanders er al dit over, maar er kan niet genoeg over worden … [Lees meer...] overvol dringend aangevraagde bakjes onvermogen
20 december 2022: Sjaalman Papers kerstspecial
Na een groot aantal succesvolle Sjaalmanlezingen is het nu tijd voor een speciale editie van de Imaginaire Sjaalman Papers op dinsdag 20 december van 14:00-16:00 uur om het jaar volledig in Multatuliaanse stijl af te sluiten. Dan zullen maar liefst vier lezingen worden gegeven, gevolgd door de facultaire kerstborrel van de Faculteit Geesteswetenschappen. Iedereen is van harte … [Lees meer...] over20 december 2022: Sjaalman Papers kerstspecial
Een niet te vergeten schrijfster
Mirjam van Hengel heeft een hekel aan de term 'vergeten schrijfster' – door wie zijn die schrijvers dan precies vergeten? Een schrijver is er toch nog altijd – zeker als het werk af en toe wordt heruitgegeven? Toch heeft ze tijdens het schrijven van haar boek Dola voortdurend aan iedereen moeten uitleggen wie Dola de Jong ook weer was. Verschillende keren is De Jong al … [Lees meer...] overEen niet te vergeten schrijfster
Met je gewoonte om niet te luisteren
In mijn middelbareschooltijd – eind jaren zeventig, begin jaren tachtig – was bij spreekbeurten voor het vak Nederlands het werk van Hannes Meinkema vaste prik: De groene weduwe, Het binnenste ei, Het wil nog maar niet zomeren,… En De maaneter, dat ons pubers liet kennismaken met het jij-perspectief, waarvoor hét voorbeeld in de literatuurgeschiedenis … [Lees meer...] overMet je gewoonte om niet te luisteren
Bea Vianen: Sarnami hai
Deze tiende aflevering van de Fixdit-podcast gaat over de roman Sarnami hai, van auteur Bea Vianen. Dit boek verscheen in 1969 en was de eerste roman van een Surinaamse schrijfster bij een Nederlandse uitgeverij. In deze aflevering gaat Jannah Loontjens in gesprek met schrijver en gelauwerd dichter Radna Fabias, schrijver, mede Fixdit-lid en senior beleidsadviseur aanpak … [Lees meer...] overBea Vianen: Sarnami hai
Het hart van de mens is maar een zeer klein rijk
Op uitnodiging van de Haagse Kunstkring deed ik onderzoek naar de vertalingen van de dichter Martinus Nijhoff: van François Villon en Shakespeare tot aan Oscar Wilde en 'De geschiedenis van den soldaat'. Die geschiedenis werd tegen het einde van de Eerste Wereldoorlog in Zwitserland geschreven door Charles-Ferdinand Ramuz en Igor Stravinsky. L'histoire du soldat is een … [Lees meer...] overHet hart van de mens is maar een zeer klein rijk
20 januari 2023: Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur
20 januari 2023, 16:00-17:00u (online) Lezen en geletterdheid in de Lage Landen (1400-1600) Ben je geïnteresseerd in taal, tekst, cultuur, literatuur of geschiedenis? Heb je dan al eens overwogen om Nederlands te gaan studeren? Dat kan bijvoorbeeld in Utrecht. In dit proefcollege neemt docent-onderzoeker dr. Renske Hoff je mee naar de vijftiende en zestiende eeuw. … [Lees meer...] over20 januari 2023: Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur
13 en 14 januari 2023: Naar een nieuwe geschiedenis van het Nederlandse toneel uit Middeleeuwen en rederijkerstijd
Colloquium te houden in de Bibliotheek van Zeeland, Kousteensedijk 7, 4331 JE Middelburg, in samenwerking met University College Roosevelt van de Universiteit Utrecht en de Bibliotheek van Zeeland Programma 13 januari – middagsessie 13.00-14.00 Inschrijving; koffie, thee, water 14.00-14.15 Welkom en opzet van de nieuwe … [Lees meer...] over13 en 14 januari 2023: Naar een nieuwe geschiedenis van het Nederlandse toneel uit Middeleeuwen en rederijkerstijd
Het geestesoog ontdekt
Wat gebeurt er als iemand pakweg de zin 'De portier was een invalide' tot zich neemt? Zie je dan op de een of andere manier inderdaad een anders valide portier voor je? Valt dat op de een of andere manier aan te tonen? En draagt dat innerlijke oog bij aan je esthetische plezier? Op die en dergelijke vragen promoveert Marloes Mak vandaag in Nijmegen. Op verschillende manieren … [Lees meer...] overHet geestesoog ontdekt
Verschenen: Over Multatuli 2022
Nog altijd is Multatuli een inspiratiebron voor schrijvers, denkers en klokkenluiders. In dit nummer van Over Multatuli trekken ze in een bonte stoet voorbij. Lale Gül vertelt over haar door Multatuli geïnspireerde bestseller Ik ga leven. Otto de Kat onthult de werkelijkheid achter zijn recente roman Het uur van de olifant, waarin hij een vergeten multatuliaanse klokkenluider … [Lees meer...] overVerschenen: Over Multatuli 2022
23 maart 2023: Dag van de Literatuur
Zet ‘m alvast in de agenda: op donderdag 23 maart 2023 van 10:00 tot 16:00 vindt de Dag van de Literatuur weer plaats in de Doelen in Rotterdam. Een uniek, tweejaarlijks festival om aan alle bovenbouw-leerlingen (havo/vwo) te bewijzen dat literatuur écht niet stoffig of saai is. De achttiende editie van de Dag van de Literatuur zal weer bomvol zitten met inspirerende … [Lees meer...] over23 maart 2023: Dag van de Literatuur
Nieuw leermiddel bij een canontekst: Jacob van Maerlant, Der naturen bloeme (ca. 1270)
Jacob van Maerlant was de eerste grote auteur uit ons taalgebied, die in zijn eentje als het ware een complete bibliotheek heeft geschreven. Daartoe behoren niet alleen een wereldgeschiedenis, een navertelling van heel de Bijbel en een wereldgeografie, maar ook de eerste biologische encyclopedie in onze taal, Der naturen bloeme (‘Het beste uit de natuur’), uit ongeveer 1270 . … [Lees meer...] overNieuw leermiddel bij een canontekst: Jacob van Maerlant, Der naturen bloeme (ca. 1270)
Judith Herzberg en RLK
Dinsdagochtend. Schrijvend over de nieuwe dichtbundel van Judith Herzberg, blader ik door de geschiedenis van de Nederlandse poëzie sinds 1945, Aan de mond van al die rivieren, geschreven door haar generatiegenoot Redbad Fokkema (1938-2000). R.L.K. Fokkema. Zijn roem was hem al vooruitgesneld toen ik in 1990 Nederlands ging studeren in Utrecht. Groot kenner van de poëzie van … [Lees meer...] overJudith Herzberg en RLK
Verschenen: Lucifer, Joost van den Vondel
De tragedie Lucifer gaat over een opstand in de hemel, uitlopend op een totale oorlog. In het kosmische geweld delft de aartsengel Lucifer met zijn volgelingen jammerlijk het onderspit. In de hel storten zij, als dierlijke duivels. Lucifer laat indrukwekkend zien hoe de positie van de held bedreigd wordt omdat God Zijn scheppingsorde drastisch wil … [Lees meer...] overVerschenen: Lucifer, Joost van den Vondel
Elders literair nu ook op papier
Het online magazine Elders literair presenteerde op zaterdag 12 november 2022 in Theater in de Steeg in Den Haag de eerste papieren editie. Hierin staan onder meer bijdragen van Alara Adilow, Jan-Hendrik Bakker, Arjen Duinker, Kees Ruys en Anne Vegter. Het was een bijzondere avond met literaire, muzikale en audiovisuele optredens – én de bekendmaking van de winnaar … [Lees meer...] overElders literair nu ook op papier
Over twee nieuwe Ovidiusvertalingen
Recensiedokter Evi Aarens diagnosticeert de literaire kritiek. Vandaag Ovidiusvertalers Piet Schrijvers en Harrie Geelen Vertalen is een vorm van literaire kritiek, vindt schrijver J. M. Coetzee. ‘It is in the nature of the literary work to present its translator with problems for which the perfect solution is impossible and for which partial solutions constitute critical … [Lees meer...] overOver twee nieuwe Ovidiusvertalingen
Humor is samenzijn in een onbegrijpelijke wereld
Wat is grappig? Aan het begin van haar deze week verschenen – wat mij betreft heel inzichtrijke – artikel meldt de jonge Britse onderzoeker Alice Haines dat er ongebruikelijk veel wantrouwen is tegen onderzoek naar die vraag. Er is een citaat, toegeschreven aan allerlei humoristen zoals Mark Twain en E.B. White, dat het illustreert: 'een grap bestuderen is als een kikker … [Lees meer...] overHumor is samenzijn in een onbegrijpelijke wereld
Vacature voor promovendus Karel ende Elegast (en 12 andere vacatures voor PhD-studenten)
‘Re-mediating the Early Book: Pasts and Futures’ (REBPAF) is een door de Europese Commissie gefinancierd MSCA-doctoraal netwerk dat 13 PhD-onderzoekers zal ondersteunen die projecten uitvoeren rond laatmiddeleeuwse en vroegmoderne boeken. De promovendi worden aangesteld aan de universiteiten van Galway, Alicante, Bristol, Galway, Wenen, Zürich én Antwerpen. Ze krijgen een op … [Lees meer...] overVacature voor promovendus Karel ende Elegast (en 12 andere vacatures voor PhD-studenten)
Verschenen: Voor mens, volk en vaderland
Iedereen heeft de plicht zichzelf te ontwikkelen tot onafhankelijk denkend mens. Dit kernpunt in het denken van Dirck Volckertsz Coornhert (1522-1590) betekent onder andere dat iedereen toegang moet hebben tot kennis en vorming. Ongeacht afkomst of status. Alleen met goede kennis kun je immers onderscheid maken tussen goed en kwaad, waarheid en leugen, echtheid en … [Lees meer...] overVerschenen: Voor mens, volk en vaderland
