Het Letterenhuis in Antwerpen heeft onlangs het literair archief van Hugo Claus (1929-2008) verworven. Het archief werd aangekocht door het Erfgoedfonds van de Koning Boudewijnstichting, die het aan het Letterenhuis overdraagt.Het archief telt meer dan 42 dozen. Naast handschriften, drukproeven, dagboeken, notities, dossiers rond markante gebeurtenissen en foto’s bevat het … [Lees meer...] overLiterair archief Hugo Claus naar Antwerps Letterenhuis
letterkunde
Zeepdispenser
Door Marc van OostendorpEen gedicht kan de betekenis van een woord voor altijd veranderen – of in ieder geval de associaties die je met dat woord hebt. Neem het volgende horrorscenario. Iemand staat op en trekt zijn kleren aan. Er is niets aan de hand – maar gaandeweg sluipt er iets vreemds, iets onheilspellends in zijn gedrag. Tot je ineens merkt dat er iets helemaal mis is … [Lees meer...] overZeepdispenser
Fallotopia
door Gert de JagerOver Fallicornia van Dirk van Bastelaere (3)"De patroon van het Vlaamse postmodernisme" noemde ik Van Bastelaere eerder - het Vlaamse postmodernisme dat zich met de programmatische bloemlezing Twist met ons uit 1987, felle polemieken, een internationaal referentiekader en bundels waar niemand om heen kon, razendsnel een positie in het centrum wist te … [Lees meer...] overFallotopia
Frans Kellendonklezing 2015 door Maarten Asscher
Op 23 februari 2015 zal schrijver Maarten Asscher de Frans Kellendonklezing 2015 uitspreken aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, onder de titel Engagement, taal en verbeelding.InhoudVan tijd tot tijd klinken er oproepen aan het adres van Nederlandse schrijvers om meer engagement te tonen. De Nederlandse literatuur zou zich te veel met zichzelf en te weinig met de problemen … [Lees meer...] overFrans Kellendonklezing 2015 door Maarten Asscher
Het metrum en Carglass
Door Bas JongenelenTja, het metrum. Wat moeten we ermee? En waarom? En hoezo? Het hemelsche gerecht heeft zich ten lange lesten Erbarremt over my en mijn benaeuwde vestenPrachtig hoor, die goeie ouwe Vondel, maar moet je de jongens en meisjes van nu nog lastig vallen met zo iets klassieks, traditioneels en ouderwets als het metrum? Het is bovendien … [Lees meer...] overHet metrum en Carglass
Kronk’lend asfaltlint
Door Marc van OostendorpNormale taal, daar is makkelijker aan te komen dan aan water. Voor dat laatste moet je nog altijd naar de kraan lopen, maar voor het eerste volstaat het om je oren open te zetten, of als er echt helemaal niemand in de buurt is je eigen mond. Woord na woord na woord na woord komt zelfs ongevraagd je hoofd binnen en zelden is het ene woord een verrassing … [Lees meer...] overKronk’lend asfaltlint
Een goed herhaalde zin
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (5) Het eerste Nederlandse sonnet bestaat dit jaar 450 jaar. Hoe is het de taal sindsdien vergaan? Door Marc van Oostendorp Voor een goed herhaalde zin kun je me midden in de nacht wakker maken. Herhalen, almaar herhalen, klinkt tegelijk machteloos én bezwerend. Het laat de grenzen van de taal zien: kennelijk kan de … [Lees meer...] overEen goed herhaalde zin
Troostkleren
Hoe noem je woorden die je maar een paar keer op Google tegenkomt – vaker dan eens (want dan zijn het typefouten), maar minder dan een keer of tien? Het zijn woorden die kennelijk af en toe nodig zijn, en dan spontaan gemaakt kunnen worden. Troostkleren is zo'n woord. Ik vind het 9 keer bij Google, waarvan 2 keer in recensies van de bundel Archaïsch de dieren van … [Lees meer...] overTroostkleren
Sonnettenkrans met acrostichon
Door Bart FM DroogEn: echte en valse sonnettenkransenVandaag is de Poëzieweek uitgebroken. Wie voor € 12,50 aan poëzie bij de warme boekhandel inslaat krijgt een sonnettenkransje gratis. Een wát? Een sonnettenkrans, dat is de"Aanduiding voor een bepaald soort sonnettencyclus van Italiaanse oorsprong. Ze is gebaseerd op het principe van de concatenatio en … [Lees meer...] overSonnettenkrans met acrostichon
Nederlandstalige poëzie uit de Eerste Wereldoorlog (2)
Door Bart FM DroogHerinnering weggevaagd door Tweede WereldoorlogDe oorlog die van 1940-1945 in onze contreien woedde, veroorzaakte zo mogelijk nog méér leed dan die van 1914-1918. Dat bracht met zich mee dat ook in de literatuur de aandacht zich op 1940-1945 (en in andere landen 1939-1945) richtte. Toch verdween de Eerste Wereldoorlog nooit helemaal uit beeld, omdat in landen … [Lees meer...] overNederlandstalige poëzie uit de Eerste Wereldoorlog (2)
Geen sinecure
Door Marc van Oostendorp Wat gebeurt er wanneer je de woorden sinecure en zee op een centimeter afstand zet? Of wanneer je rozen, sommen en mokkel zo dicht bij elkaar plaatst dat ze bijna beginnen te rijmen? Het is een soort standaardtechniek van moderne dichters geworden. Waar je vroeger je lettergrepen in een regelmatig ritme moest kunnen … [Lees meer...] overGeen sinecure
Arnon Grunberg in de tegenwoordige tijd
Jan Arends, Maarten Biesheuvel en Arnon Grunberg schrijven gewoon proza. Dat beweert in ieder geval Suzanne Fagel. De titel van het proefschrift dat ze vandaag in Leiden verdedigt is De stijl van gewoon proza. De genoemde drie auteurs zijn haar belangrijkste voorbeelden van een dergelijke stijl. Dat is een beetje moeilijk te plaatsen, vooral omdat Fagel in het proefschrift … [Lees meer...] overArnon Grunberg in de tegenwoordige tijd
CfP: Niederlandistisches Doktoranden- und Habilitanden-Kolloquium
Call for Papers Niederlandistisches Doktoranden- und Habilitanden-Kolloquium, Universität zu Köln, 6 & 7 oktober 2015 Op 6 en 7 oktober 2015 vindt het Doktoranden- und Habilitanden-Kolloquium van de Duitstalige Neerlandistiek aan de Universität zu Köln plaats. Het colloquium biedt universitaire neerlandici binnen het Duitse taalgebied de gelegenheid om hun onderzoek te … [Lees meer...] overCfP: Niederlandistisches Doktoranden- und Habilitanden-Kolloquium
Liftloze liftmuziek
door Gert de Jager Over Fallicorniavan Dirk van Bastelaere (2) Een vreemd, opvallend kenmerk van het taalgebruik van Van Bastelaere, in Fallicornia en eerdere bundels, is het gebruik van de punt. Soms staat hij wel en soms staat hij niet voor de hoofdletter die een nieuwe zin aanduidt. Wel bijvoorbeeld in deze strofe: (...) Boven Borrego draaien oude … [Lees meer...] overLiftloze liftmuziek
Ik had het verstand zo grof
Een geschiedenis van het Nederlands aan de hand van 196 sonnetten (4)Door Marc van OostendorpLaten we eerlijk zijn: zestiende-eeuwers schreven soms behoorlijke onzin in hun sonnetten. De Vlaamse dichter en politicus August Vermeylen mag dan hebben gevonden dat het volgende gedicht van Jan van der Noot een bewijs was "hoe dat persoonlijk leven reeds bepaald genoeg was om … [Lees meer...] overIk had het verstand zo grof
“Grote God” – Eerste Kees Fens-lezing door Wiel Kusters
Op woensdag 18 februari 2015 organiseren de onlangs opgerichte Kees Fens Stichting en de Rode Hoed de eerste Kees Fens-lezing. Deze lezing zal voortaan jaarlijks gehouden worden, om de inzet en de belangrijkste thema’s uit het literairkritische en cultuurhistorische werk van criticus en essayist Kees Fens (1929-2008) levend te houden.De reeks wordt geopend door Fens’ biograaf, … [Lees meer...] over“Grote God” – Eerste Kees Fens-lezing door Wiel Kusters
Nederlandstalige poëzie uit de Eerste Wereldoorlog (1)
Door Bart FM DroogWat opvalt aan recent verschenen bloemlezingen met poëzie uit de Eerste Wereldoorlogspoëzie, is dat het gehalte aan Nederlandstalige verzen erg klein is. Honderd jaar geleden stak er een storm op die later bekend werd als De Grote Oorlog, na 1939 de Eerste Wereldoorlog genoemd. De oogst van dit conflict bestond uit verwoeste landschappen, dorpen en … [Lees meer...] overNederlandstalige poëzie uit de Eerste Wereldoorlog (1)
Au!
Een geschiedenis van het Nederlands aan de hand van 196 sonnetten (3) Door Marc van Oostendorp Niets blijft gespaard voor de tand des tijds, maar het is wel bijzonder wreed dat zelfs au! niet gespaard blijft. Zou je dat ooit op een ander moment kunnen uitroepen dan wanneer er iemand op je teen staat? Wel in de zestiende eeuw. Het is bijvoorbeeld het eerste woord van … [Lees meer...] overAu!
Vacatures voor 2 promovendi ‘Imagineering Violence’
Vacatures voor 2 promovendi binnen een onderzoeksproject over theatrale geweldsverbeelding in de Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden (1630-1690):Het FWO-NWO-onderzoeksproject 'Imagineering Violence': de technieken van theatrale geweldsverbeelding in de Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden (1630-1690)' van Karel Vanhaesebrouck (VUB; promotor) en Kornee van der Haven (UGent; … [Lees meer...] overVacatures voor 2 promovendi ‘Imagineering Violence’
Call for papers: De transnationale receptie van Waterloo in de 19e eeuw
De KU Leuven roept op tot bijdragen voor de conferentie A War of No Common Description, over de transnationale receptie van de Slag van Waterloo in de negentiende eeuw, op 18-19 juni 2015 in Brussel. Hieronder volgt de tekst van de call for papers.‘A War of No Common Description’:De transnationale receptie van Waterloo in de 19e eeuw.18-19 juni 2015KU Leuven (Campus … [Lees meer...] overCall for papers: De transnationale receptie van Waterloo in de 19e eeuw
Pas verschenen: Werkwinkel 9(2)
Werkwinkel: Journal of the Low Countries and South African Studies 9, nr. 2 (november 2014)De redactie van Werkwinkel nodigt u van harte uit om kennis te maken met het nieuwste nummer van dit tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse studies, dat in 2015 tien jaar bestaat. Met deze collectie thematische artikelen wil Werkwinkel graag zijn steentje bijdragen aan de lopende … [Lees meer...] overPas verschenen: Werkwinkel 9(2)
In memoriam Wam de Moor (1936 – 2015)
Door Hans EsterOp 12 januari 2015 overleed de Nijmeegse literatuurdidacticus Wam de Moor. Weinig middelbare scholieren zullen spontaan weten wie Wam de Moor is, maar in Nederland hebben al deze leerlingen indirect met hem te maken. Wam de Moor introduceerde namelijk het leesdossier waarin de leerlingen hun leeservaringen vastleggen en op deze manier hun groei als lezers … [Lees meer...] overIn memoriam Wam de Moor (1936 – 2015)
Men, hernomen
door Gert de Jager Dit gedicht op de kalender van Van Oorschot vandaag: MenDat men voor alles zichzelf isin zijn badkuip zijn oorlog zijn spiegel dat men voor alles zijn huis ismet zijn inzicht zijn leesbril zijn spiegel dat men voor alles zijn uitzichtmet zijn siertuin zijn sikkel zijn spiegel dat men voor alles zijn datumin zijn stilstand zijn afgang … [Lees meer...] overMen, hernomen
Pas verschenen: Jaarboek Multatuli 2014
Over Multatuli, het tijdschrift van het Multatuli Genootschap, verschijnt voortaan als jaarboek. In december verscheen de editie 2014. In dit nummer onder meer een ongepubliceerde brief van Multatuli, met een nawoord van Dik van der Meulen. Inhoud:Redactioneel Dik van der Meulen/Gerlach Storm de Grave, Drie brieven. Multatuli en Edu Douwes Dekker Philip … [Lees meer...] overPas verschenen: Jaarboek Multatuli 2014
Wat een dappere ridder!
Door Marc van Oostendorp John Rabou en Ingrid Biesheuvel. Ferguut. De ridder met het witte schild. Rijswijk: De vier windstreken. Meer informatie bij de uitgever.Website John Rabou … [Lees meer...] overWat een dappere ridder!