Op vrijdag 10 oktober kwamen auteurs van schrijversbiografieën naar Nijmegen voor de Dag van de biografie. Biografen van Hella Haasse, Jan Wolkers, Betje Wolff, Bernlef, Jacob Cats, Harry Mulisch, Anna Blaman, Nicolaas Beets, Jacob van Lennep, Hans Faverey, Hendrik Tollens, Willem Bilderdijk en nog heel wat anderen kwamen samen in Huize Heyendael. Ik mocht daar vertellen over … [Lees meer...] overMoge de heilige Geest hem verlichten
middeleeuwen
Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken
Inspirerende oplossingen voor de grote vraagstukken van nu Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken onderzoekt hoe middeleeuwse inzichten ons kunnen helpen bij het vormgeven van een veerkrachtige en duurzame samenleving. Nederlandse en Vlaamse wetenschappers die gespecialiseerd zijn in de geschiedenis, literatuur en cultuur van de Lage Landen gebruiken de middeleeuwen … [Lees meer...] overHet Ministerie van Middeleeuwse Zaken
De ‘Historie van Malegijs’ als feuilleton
Het boek dat wij u de komende tijd in wekelijkse afleveringen aanbieden, werd gedrukt te Antwerpen door Jan (II) van Ghelen in het jaar 1556. [1] Het is een herdruk. De eerste druk, die in 1554 zal zijn verschenen, is helaas van de aardbodem verdwenen. Vermoedelijk zal die eerste druk er niet veel anders hebben uitgezien dan deze herdruk, die rijk gevuld is met toepasselijke … [Lees meer...] overDe ‘Historie van Malegijs’ als feuilleton
Door zijn zeef gegoten of met zijn saus bespoten?
Omtrent de middelste zin van Tom Lanoyes ReinAard Voor Peter-Arno Coppen Van snikken hoeft // Men haar nooit te verdenken, zij / Is liever strijdbaar dan bedroefd. In de middelste zin van ReinAard voert Tom Lanoye Hermelijn in Malpertuis ten tonele als ferme echtgenote van de titelheld.[1] Het is een zin die je vergeefs zult zoeken in het origineel. Geen wonder: de eerste … [Lees meer...] overDoor zijn zeef gegoten of met zijn saus bespoten?
Verschenen: The Multilingual Dynamics of Medieval Literature in Western Europe, c. 1200–c. 1600
Bart Besamusca, Lisa Demets, Jelmar Hugen (eds) While the multilingualism of the medieval world has been at the forefront of research agendas across medieval studies in recent years, there nonetheless remain many questions to answer. What, for example, were the stakes and consequences of multilingualism for literary culture? And how do these change if we think of … [Lees meer...] overVerschenen: The Multilingual Dynamics of Medieval Literature in Western Europe, c. 1200–c. 1600
‘Dat men drinken mocht ende eten’
Zwerfverzen in de middeleeuwen Om plagiaat in scripties te ontdekken gebruikt het onderwijs al geruime tijd software. Vaak is een stukje tekst van vijf woorden achter elkaar, dat in allebei de teksten voorkomt, al genoeg om van plagiaat te spreken, schrijft Mike Kestemont in een nieuw artikel in het tijdschrift TNTL. In de Middeleeuwen lagen die normen wel anders. Het … [Lees meer...] over‘Dat men drinken mocht ende eten’
ERC-geld voor ‘CONSENT’-project van Cécile de Morrée
Cécile de Morrée van de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit krijgt een Starting Grant van de European Research Council (ERC) – een subsidie van ongeveer 1,5 miljoen euro, waarmee ze haar eigen onderzoeksgroep kan vormen en haar onderzoek kan uitbreiden. Het project van De Morrée onderzoekt het thema seksuele toestemming in Europese verhalende … [Lees meer...] overERC-geld voor ‘CONSENT’-project van Cécile de Morrée
‘Wees wijs, denk na, denk breed, denk groot’
Het allerlaatste boek van Harrie Geelen (1939-2025) Harrie Geelen overleed op 30 augustus, een paar dagen voor zijn laatste boek De zaak Reinaerd Vos gepubliceerd wordt. Nooit zullen we horen hoe hij zijn vertaling van de Van den vos Reynaerde voordroeg, met zijn huppeltjes en zijn ritmische variaties. Het was iets waar ik me erg op verheugd had. Een half jaar geleden … [Lees meer...] over‘Wees wijs, denk na, denk breed, denk groot’
Sint Werenfried keert terug in Elst
Verschillende plaatsen in Nederland bewaren een herinnering aan de heilige Werenfried, een van de vroege verkondigers van het christendom in de Lage Landen. In Hoorn is er het Tabor-Werenfriduscollege, en in het nabijgelegen Wervershoof (een deel van Medemblik) draagt zowel de lokale basisschool als de kerk zijn naam. In het Friese Workum is Werenfried de beschermheilige van … [Lees meer...] overSint Werenfried keert terug in Elst
Boek en gebed: de getijden in het Middelnederlands
We gaan met dr. Anna Dlabačová en dr. Lieke Smits van de Universiteit Leiden naar de lange Late Middeleeuwen, te beginnen met 1383/1384: zeer waarschijnlijk het moment waarop Geert Grote de getijden in het Middelnederlands vertaalde. Maar wat zijn dat eigenlijk - getijden en getijdenboeken? Wat betekende de vertaling van die teksten van het Latijn naar de volkstaal? Hoe … [Lees meer...] overBoek en gebed: de getijden in het Middelnederlands
St Léger en Sinte Lutgart
Dit voorjaar nam Erwin Mantingh afscheid van het Meesterschapsteam Nederlands, waarvan hij lang een van de voorzitters. De achtergebleven leden namen ieder op zich een korte tekst te schrijven waarin Het leven van Sinte Lutgart - het onderwerp van Mantinghs proefschrift – werd verbonden aan een andere tekst. Ik schreef dit. Er is waarschijnlijk geen Middelnederlandse tekst … [Lees meer...] overSt Léger en Sinte Lutgart
Verschenen: Speuren naar het wezen van Hadewijch
Brieven en visioenen in historisch-religieus perspectief Wie was Hadewijch echt? En wat wilde ze ons vertellen? Dit boek neemt de lezer allereerst mee op een boeiende zoektocht naar het hart van Hadewijchs mystieke wereld. Aan de hand van meer dan tweehonderd citaten uit haar brieven en visioenen ontdekken we wat haar theologie van de Minne – de liefde als kracht van … [Lees meer...] overVerschenen: Speuren naar het wezen van Hadewijch
Zijn eigen oude handschriften
Of: hoe bewaarden middeleeuwse auteurs hun eigen werk? Jan Pieter van Male, priester en rederijker, geboren in Brugge in 1681 wilde kunstenaar worden en werd priester. Hij verbleef op verschillende plaatsen, en werd, vermoedelijk vanwege jansenistische sympathieën, overgeplaatst naar een plattelandsparochie. Als dorpspastoor sleet hij zijn verdere leven in Bovekerke en … [Lees meer...] overZijn eigen oude handschriften
NWO-subsidie: anonieme middeleeuwse schrijvers
Een team van het Huygens Instituutonder leiding van Irene van Renswoude krijgt NWO-subsidie om verder onderzoek te doen naar anonieme kennis in vroegmiddeleeuwse manuscripten (750-1000). Als aanvulling op het lopende project Anonymous Knowledge zal het nieuwe onderzoek zich specifiek richten op anonieme auteurs en hun lezers. Het team van Irene van Renswoude is onderdeel van … [Lees meer...] overNWO-subsidie: anonieme middeleeuwse schrijvers
Mariken in 16 pagina’s
Een verhaal over een meisje dat maar liefst zeven jaren samenleefde met de Duivel. Kortom: het verhaal van Mariken van Nieumeghen. Emma Ringelding maakte deze heerlijke bewerking met lekker veel aanvullende wetenswaardigheden over deze heldin uit de 16e eeuw. Kakkerlakjes zijn verstuurbare boekjes. Zestien pagina’s vol prachtige teksten en beeld van gevestigd en … [Lees meer...] overMariken in 16 pagina’s
Anna Bijns (1493-1575), Refreinen
Vijftig canonteksten in de klas (14) Anna Bijns (1493-1575) staat bekend als de eerste feministische schrijfster uit onze literatuur. Ze schreef refreinen, de favoriete dichtvorm van de rederijkers, maar ze kon geen lid worden van een rederijkerskamer, omdat ze een vrouw was. De twee belangrijkste thema’s van haar teksten zijn: de opkomst van het protestantisme, waarvan … [Lees meer...] overAnna Bijns (1493-1575), Refreinen
Verschenen: Vijf eeuwen historielied over de moord op graaf Floris V
Het boek Floris V ontvoerd en vermoord is verschenen. In dit boek zijn voor het eerst alle versies van het historielied over de moord op graaf Floris V samengebracht en bestudeerd. Over de auteurWim van Anrooij is emeritus-hoogleraar Nederlandse literatuur tot aan de Romantiek (Universiteit Leiden). Hij publiceerde onder meer over middeleeuwse historiografie … [Lees meer...] overVerschenen: Vijf eeuwen historielied over de moord op graaf Floris V
26 mei 2025: promotie Viorica Van der Roest
Aankondiging doctoraatsverdediging Viorica Van der Roest: ‘Een verhaal met een staartje’ Antwerpen, 26 May 2025 – Onderzoekingen over de Middelnederlandse Parthonopeus van Bloys De dertiende-eeuwse Middelnederlandse ridderroman Parthonopeus van Bloys – een bewerking van de twaalfde-eeuwse Oudfranse roman Partonopeus de Blois – vertelt het verhaal van de zesde-eeuwse held … [Lees meer...] over26 mei 2025: promotie Viorica Van der Roest
10 juni 2025: Frits van Oostrom – Oudfries en omstreken
Late roepingen zijn dikwijls het sterkst, en voor Frits van Oostrom hebben het Oudfries en Fryslân veel van een (te) late roeping. Geboren en getogen in de Randstad, student Nederlands in een tijd dat het Fries in die opleiding achter de horizon bleef en ook nog eens gespecialiseerd in Hollandse middeleeuwse literatuur, waarin de vete met Friesland schandelijk eenzijdig werd … [Lees meer...] over10 juni 2025: Frits van Oostrom – Oudfries en omstreken
Twee middeleeuwse balladen
Vijftig canonteksten in de klas (12) Tot de canon van de Middelnederlandse literatuur behoren twee liedteksten, waarmee de medioneerlandistiek het altijd wat moeilijk heeft gehad: de zogenaamde balladen van Heer Halewijn en van de Twee koningskinderen, afkomstig uit een wat schimmige, Keltische of Germaanse traditie van orale liedkunst. Over Heer Halewijn schrijft F. van … [Lees meer...] overTwee middeleeuwse balladen
Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc
Vijftig canonteksten in de klas (11) Wat doe je als je plotseling te horen krijgt dat je heel binnenkort gaat sterven? Op die vraag wil het vijftiende-eeuwse toneelstuk Elckerlijc, dat letterlijk ‘Iedereen’ of ‘iedere mens’ betekent, een antwoord geven. De volledige titel is Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc. Hoe dat elckerlijc mensche wert ghedaecht Gode … [Lees meer...] overDen Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc
De geur van de tijd
Over getijdenboeken en geesteswetenschappen Een crisis kan ertoe leiden dat we nieuwe vragen aan onze onderzoeksobjecten stellen. Hoe helpen middeleeuwse getijdenboeken ons nadenken over de waarde van de geesteswetenschappen? Op dit moment van schrijven zitten we middenin de estafettestaking tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs. Met die geplande bezuinigingen … [Lees meer...] overDe geur van de tijd
6 juni 2025: De avonturen van koning Arthur en zijn ridders in tekst en beeld
Het wordt een middag vol mysterie, emotie, heldhaftige gevechten en magie. Koning Arthur, tovenaar Merlijn en de ridders van de Ronde Tafel – al dan niet op zoek naar de Graal – spreken namelijk nog altijd tot de verbeelding. Ze blijven niet alleen populair in de moderne cultuur, maar ook in het wetenschappelijk onderzoek naar de middeleeuwse teksten en hun … [Lees meer...] over6 juni 2025: De avonturen van koning Arthur en zijn ridders in tekst en beeld
Nieuw Antwerps Liedboek te zien in Utrecht
De installatie Nieuw Antwerps Liedboek, die veel weg heeft van een klassieke, openbare telefooncel, herbergt een dertigtal hedendaagse herwerkingen van liederen uit het bekende Schoon Liedekensboeck ofwel Antwerps Liedboek, dat in 1544 in Antwerpen door Jan Roulans gedrukt werd. Deze verrassende en boeiende herwerkingen zijn te lezen en te beluisteren in de hal van de … [Lees meer...] overNieuw Antwerps Liedboek te zien in Utrecht
Een abel spel van Lanseloet van Denemerken (ca. 1400)
Vijftig canonteksten in de klas (9) Een abel spel van Lanseloet van Denemerken behoort tot de vroegste wereldlijke (d.w.z. niet-religieuze) toneelstukken in Europa. Het staat in het handschrift-Van Hulthem (circa 1405), één van de beroemdste boeken uit onze streken, waarin het een ‘abel spel’ wordt genoemd. ‘Abel’ kan verklaard worden als ‘kunstig’ of ‘edel’, d.w.z. dat … [Lees meer...] overEen abel spel van Lanseloet van Denemerken (ca. 1400)
