De Algemene Vereniging voor Taalwetenschap (AVT) en de Nederlandse Vereniging voor Toegepaste Taalwetenschap (Anéla) reiken jaarlijks een prijs uit voor een dissertatie op het gebied van de taalwetenschap; de Landelijke Onderzoeksschool Taalwetenschap (LOT) reikt daarnaast een prijs uit aan het beste plan voor wetenschapscommunicatie. De prijzen worden uitgereikt tijdens het … [Lees meer...] overKandidaten taalkundeprijzen bekend
taalkunde
Nieuwste aflevering Niederdeutsches Jahrbuch verschenen
Half november is jaargang 2022 (145) van het jaarboek van de Verein für niederdeutsche Sprachforschung verschenen. Die aflevering kan ook interessant zijn voor neerlandisten, reden om er op deze plaats even op te attenderen. Dit nummer biedt namelijk een uitvoerig overzichtsartikel geschreven door Hermann Niebaum over de verhouding tussen Nederduits en Nederlands, onder de … [Lees meer...] overNieuwste aflevering Niederdeutsches Jahrbuch verschenen
Taalkunde van 50 jaar geleden: bakkie
Vijftig jaar geleden waren de neerlandistische tijdschriften nog leuk! Vol met artikelen die zich niets aantrokken van de vorm inleiding - methode - resultaten – conclusie, maar, bam!, een observatie deden. Soms werd in een debat met het artikel van een collega geschreven 'De belangstellende lezer vraagt zich wel af wat hij eigenlijk beoogt', of wordt in een recensie verzucht … [Lees meer...] overTaalkunde van 50 jaar geleden: bakkie
3 februari 2023: Grote Taaldag 2023
(for English scroll down) Beste lezers, Graag nodigen we u uit voor de Grote Taaldag 2023. Dit jaar vindt de dag plaats op vrijdag 3 februari 2023. Na twee online edities in 2021 en 2022 zal deze editie weer volledig op locatie doorgaan, en wel aan de Drift 21 en 25 in Utrecht. Het belooft weer een zeer gevarieerd programma te worden met meer dan 60 lezingen … [Lees meer...] over3 februari 2023: Grote Taaldag 2023
Zowat synoniem
In Gemeente zegt ik Nederlands leren (2020) vertelt Said El Haji losse verhalen over de praktijk van NT2-onderwijs. Over cursisten die een moeilijke taal onder de knie moeten krijgen, en over de niet-gediplomeerde docent die hij zelf is en wiens kompas staat afgesteld op goede moed, verbetenheid en mededogen. De boektitel verklapt al dat cursisten een zekere … [Lees meer...] overZowat synoniem
Aankondiging Colloquium NVT-net 2023
Taal, communicatie en cognitie: van onderzoek naar onderwijs Als we de recente geschiedenis van de taalwetenschap overzien, valt op dat taalgebruiksgebaseerde benaderingen (‘usage-based approaches’) de voorbije decennia een centrale plaats hebben verworven. Dit gaat gepaard met een sterke focus op de functionele aspecten van de taal, naast de werking van het taalsysteem, … [Lees meer...] overAankondiging Colloquium NVT-net 2023
Appeared online: Unravelling prescriptivism
Author: Marten van der MeulenLOT Number: 632ISBN: 978-94-6093-416-2Pages: 275Year: 2023Download here (free) Language advice publications contain precepts about specific cases of language variation (usage items), for which one variant is deemed unacceptable. Such works are a manifestation of the ideology of prescriptivism, or the idea that there are ‘right’ and … [Lees meer...] overAppeared online: Unravelling prescriptivism
Ik nam je bij verrassing
Practice what you preach. Al bijna vijftien jaar voer ik onderzoek uit naar de invloed van het Engels op het Nederlands. Ik bestudeer hoe Engelse woorden en uitdrukkingen hun weg vinden in het Nederlands van kinderen en jongvolwassenen, hoe ze sociaal kleur geven aan spreker en boodschap, waar de betekenisnuances liggen tussen ontleende termen en taaleigen alternatieven, en hoe … [Lees meer...] overIk nam je bij verrassing
Eentaligheid is een verminking
Het staat al een paar maanden op internet, maar de laatste weken ging het ineens rond: een artikel waarin de Franse taalkundige Mélanie Jouitteau betoogt dat mensen eentaligheid opleggen een vorm is van verminking. Het argument is even eenvoudig als origineel. Uit heel veel onderzoek weten we niet alleen dat de mens best meertalig kan zijn, maar dat het misschien wel de … [Lees meer...] overEentaligheid is een verminking
Vacature: Voltijds docent Nederlandse taalkunde en taalvaardigheid
Aan de Universiteit Gent is er een vacature voor een voltijds docent (in het Tenure Trackstelsel) in het vakgebied Nederlandse taalkunde en taalvaardigheid, met indiensttreding vanaf 1 september 2023. Na een periode van vijf jaar wordt de aanstelling bij een gunstige evaluatie door het universiteitsbestuur omgezet in een vaste benoeming in de graad van hoofddocent. De … [Lees meer...] overVacature: Voltijds docent Nederlandse taalkunde en taalvaardigheid
Alles is semantiek
De semantiek is de koningin van de taalkunde. Dat geldt in ieder geval wanneer Philippe Schlenker haar presenteert, in zijn nieuwe boek What It All Means. De semantiek is volgens hem hét voorbeeld van een gelukkige combinatie van geestes- en natuurwetenschappen, gegrondvest op een lange traditie van filosofie, taalkunde en antropologie, en tegenwoordig beschikkend over heel … [Lees meer...] overAlles is semantiek
Oud-Zeeuws-Vlaams in Brazilië
Dertien sprekers waren er nog, van het Zeeuws-Vlaamse dialect zoals dat in Brazilië gesproken werd, toen een groepje onderzoekers er tien jaar geleden langskwam. De meesten waren al wat ouder, dus misschien zijn het er inmiddels alweer wat minder. Dat er sprekers bij gekomen zijn, is wel heel onwaarschijnlijk. De sprekers zijn nakomelingen van migranten die in de … [Lees meer...] overOud-Zeeuws-Vlaams in Brazilië
Linguïstische Miniatuurtjes om te lachen
Linguïstische Miniatuurtjes revisited (3) In juni 2023 is het precies 30 jaar geleden dat ik in het toenmalige Neder-L mijn allereerste miniatuurtje schreef (toen nog zonder titel). In de komende maanden zal ik met enige regelmaat zo’n oud miniatuurtje herlezen, en er met de kennis van nu iets nieuws (of fris) over proberen te zeggen. Vandaag: humor. Ten burele van de … [Lees meer...] overLinguïstische Miniatuurtjes om te lachen
Docent of leerling? Over forensische taalkunde
Leerlingen hebben niet altijd zin, tijd of de vaardigheid om zelf een opdracht te maken. Voor deze groep is internet een uitkomst. Over de meest uiteenlopende onderwerpen zijn daar betogen, beschouwingen of werkstukken te vinden. Ook boekverslagen liggen er voor het oprapen. Niet zo verstandige leerlingen plukken deze kant-en-klare schrijfsels van anderen ongewijzigd van het … [Lees meer...] overDocent of leerling? Over forensische taalkunde
Anela/VIOT Juniorendag 2023 – Call for Abstracts
ENGLISH VERSION BELOW Op vrijdag 28 april 2023 vindt de jaarlijkse Anéla-/VIOT-Juniorendag plaats bij de KU Leuven in Antwerpen. Tijdens de Juniorendag krijgen BA- en MA-studenten, junior-onderzoekers en promovendi op het gebied van toegepaste taalkunde de mogelijkheid om hun werk te presenteren door middel van een mondelinge of een posterpresentatie. Daarnaast wordt er … [Lees meer...] overAnela/VIOT Juniorendag 2023 – Call for Abstracts
Verschijnt binnenkort: Supergaaf. De overtuigende taal van Mark Rutte
Hoe wist Mark Rutte zo veel moeilijke debatten te doorstaan? Hoe kan het dat hij met de VVD keer op keer verkiezingen won? En wat maakt hem zo moeilijk te interviewen? Robbert Wigt zocht het antwoord in de taalkunde en retorica, en sprak met journalisten, oud-politici, wetenschappers en communicatiedeskundigen. Zo ontstond Supergaaf, een blauwdruk van Ruttes … [Lees meer...] overVerschijnt binnenkort: Supergaaf. De overtuigende taal van Mark Rutte
Leonie Cornips over de ‘animal turn’ in de taalkunde
In deze aflevering spreken we Leonie Cornips, van huis uit taalkundige en sociolinguïst. Ze verdiende haar sporen in de taalkunde met onderzoek naar vormen van nieuw Nederlands, taalgebruik onder jongeren, hoe kinderen talen leren en taalcultuur in Limburg. Haar nieuwste onderzoek richt zich op dierentaal. Leonie vertelt over de geschiedenis van onderzoek naar dierentaal, wat … [Lees meer...] overLeonie Cornips over de ‘animal turn’ in de taalkunde
‘Maf ze’ revisited
Linguïstische Miniatuurtjes revisited (2) In juni 2023 is het precies 30 jaar geleden dat ik in het toenmalige Neder-L mijn allereerste miniatuurtje schreef (toen nog zonder titel). In de komende maanden zal ik met enige regelmaat zo’n oud miniatuurtje herlezen, en er met de kennis van nu iets nieuws (of fris) over proberen te zeggen. Vandaag: werk ze! Linguïstisch … [Lees meer...] over‘Maf ze’ revisited
Is gebarentaal aangeboren?
Dat gebarentalen volwaardige talen zijn – ik geloof niet dat er nog iemand is die het daar niet mee eens is. Moedertaalgebaarders kunnen alles zeggen wat ze willen zeggen, en ze doen dat op manieren die in alle opzichten lijken op die van moedertaalsprekers van een willekeurige taal. Ook de delen van de hersenen die ze daarbij gebruiken zijn dezelfde als mensen gebruiken voor … [Lees meer...] overIs gebarentaal aangeboren?
De invloed van het Nederlands op de Noord-Amerikaanse talen
In 2009 werd herdacht dat vierhonderd jaar eerder, in 2009, Henry Hudson met zijn VOC-schip voor anker ging bij Manhattan. In zijn kielzog landden Nederlandse kolonisten op het eiland en stichtten de stad Nieuw-Amsterdam. Al in 1664 namen de Engelsen het gebied over van de Nederlanders. Zij transformeerden de landbouwgrond tot de huidige wereldstad New York. Maar er bleven … [Lees meer...] overDe invloed van het Nederlands op de Noord-Amerikaanse talen
W.F. Hermans en ’tenslotte’ of ’ten slotte’
Van een van m’n studenten leerde ik een keer een onderscheid dat ik had behoren te kennen: het verschil tussen ten slotte en tenslotte. Ten slotte is ‘als laatste’ – tenslotte is ‘welbeschouwd’. Ten slotte zou ik, vooruit, een bijwoord van tijd kunnen noemen, tenslotte een modaal bijwoord (waarin iemand welbeschouwd een … [Lees meer...] overW.F. Hermans en ’tenslotte’ of ’ten slotte’
Etymologica: Vuurwerk te land, te water en in de lucht
Na iedere onrustige jaarwisseling klinkt de roep om een algemeen vuurwerkverbod, en volgen er pleidooien voor een door de overheid georganiseerde vuurwerkshow. Daarmee keren we terug naar de oorsprong van het vuurwerk: toen dat in de zestiende eeuw zijn intrede deed in de Lage Landen, waren het de adel en de overheden die feestjes opluisterden met kunstvuurwerk om de bevolking, … [Lees meer...] overEtymologica: Vuurwerk te land, te water en in de lucht
Meestal consistent
Practice what you preach VIII In 1584 verscheen de oudste gedrukte grammatica van het Nederlands: de Twe-spraack vande Nederduitsche Letterkunst, geschreven door Hendrik Laurensz. Spiegel, lid van de Amsterdamse Rederijkerskamer ‘In liefd’ bloeyende’, en uitgegeven bij Christoffel Plantijn in Leiden. Het werk behandelt in zeven hoofdstukken verschillende aspecten van de … [Lees meer...] overMeestal consistent
Her en der gezondigd
Practice what you preach VII In 1584 verscheen de oudste gedrukte grammatica van het Nederlands: de Twe-spraack vande Nederduitsche Letterkunst, geschreven door Hendrik Laurensz. Spiegel, lid van de Amsterdamse Rederijkerskamer ‘In liefd’ bloeyende’, en uitgegeven bij Christoffel Plantijn in Leiden. Het werk behandelt in zeven hoofdstukken verschillende aspecten van de … [Lees meer...] overHer en der gezondigd
Chatbot kan niet langzaam denken
Het menselijk gedruis over tekst producerende kunstmatige intelligentie zal nog wel even voortduren. ChatGPT hielp me begin deze maand een artikel schrijven dat volgens sommigen behoorde tot het beste dat ik ooit schreef. Sindsdien ben ik ermee blijven experimenteren – vaak nog verbaasd over wat het systeem ineens bleek te kunnen bedenken, maar gaandeweg toch ook steeds meer … [Lees meer...] overChatbot kan niet langzaam denken
